Nhập phân bón để... xuất khẩu ?

Theo ông Lăng, hiện nay sản xuất phân bón trong nước đang có nhiều lợi thế so với sản phẩm nước ngoài do được Nhà nước hỗ trợ. Cụ thể, phân urê được trợ giá khí đồng hành, phân đạm của Công ty Phân đạm Hà Bắc được trợ giá than, không đánh thuế tài nguyên. Trong khi đó, nhiều quốc gia có sản xuất phân bón lại đánh thuế tài nguyên và thuế xuất khẩu trên mặt hàng phân bón rất cao. Mới đây nhất, Trung Quốc đã tăng thuế xuất khẩu phân bón từ 35% lên 135%. Hiện giá phân bón ở nhiều nước đang cao hơn giá VN khoảng 30%. Cụ thể, ở VN phân urê 7.600 đồng/kg (phía Bắc), 8.000 đồng/kg (phía Nam), trong khi đó giá tương đương ở Nga là 12.000 đồng. Ông Lăng khẳng định: “Chính vì mức chênh lệch lớn đã dẫn tới tình trạng xuất khẩu chính ngạch mặt hàng phân bón ồ ạt kể từ đầu năm 2008 trở lại đây khoảng 200.000 tấn, chưa kể xuất tiểu ngạch, trong đó có cả đạm Phú Mỹ”. Theo ông Lăng, việc xuất khẩu phân bón đã diễn ra từ nhiều năm, được Bộ Công Thương đồng ý và cấp phép. Từ đầu năm 2008 trở lại đây, giá phân bón trong nước so với thị trường thế giới có khoảng cách lớn, tình trạng xuất khẩu phân bón càng gia tăng.

Xuất khẩu phân bón ồ ạt như hiện nay chắc chắn dẫn đến tình trạng thiếu hụt phân bón lớn và giá bán sẽ bị đẩy lên cao. Trước tình hình này, ngoài yêu cầu tạm dừng cấp giấy phép xuất khẩu phân bón, Bộ NN-PTNT đề xuất phối hợp quản lý chặt chẽ nguồn phân bón sản xuất trong nước, kịp thời điều chỉnh giá bán phù hợp cho nông dân, ngăn chặn tình trạng đưa phân bón ra nước ngoài.

Dư luận cũng đặt nghi vấn rằng vì giá bán trong nước và nước ngoài chênh lệch lớn đã dẫn tới các doanh nghiệp không chỉ xuất khẩu phân bón sản xuất trong nước mà còn xuất cả phân bón đã nhập khẩu trước đó đang lưu kho.