Doanh nghiệp thờ ơ, dân khát vốn

Giá cá tiếp tục giảm

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp Lê Vĩnh Tân cho biết tỉnh này hiện tồn đọng 36.900 tấn cá quá lứa và còn khoảng 40.300 tấn sắp thu hoạch. Lượng cá quá lớn dẫn đến tình trạng các doanh nghiệp (DN) chế biến trong tỉnh phải hoạt động vượt công suất tới 190% so với thiết kế. Dù nguồn vốn vay thương mại của Đồng Tháp được cấp 200 tỉ đồng, nhưng hầu hết các DN lại không muốn vay do lãi suất quá cao, thủ tục thế chấp tài sản phức tạp. Theo ông Tân, đến nay mới giải ngân được 81 tỉ đồng- phần lớn các hộ nuôi vay, còn DN mới chỉ vay 2 tỉ đồng. Bà Võ Thị Phước Hồng, một chủ hộ nuôi cá tra tại Đồng Tháp, cho biết giá cá tra tiếp tục giảm do 2 tuần nay nguyên liệu đầu vào tăng quá cao, người nuôi phải bán tháo cá vì lo rớt giá hơn nữa. Tại Tiền Giang, chỉ mới giải ngân được 9 tỉ đồng trên tổng số vốn được vay 100 tỉ đồng.

Điều đáng nói là tiến độ giải ngân số vốn hỗ trợ 1.000 tỉ đồng của Ngân hàng Nhà nước chỉ đạt 22% do DN không mặn mà. Theo nhiều ý kiến tại hội nghị, vấn đề vướng mắc hiện nay là việc giải ngân vốn vay cho DN bị tắc do lãi suất quá cao, khiến DN hờ hững. Trong khi đó, người dân lại rất thiếu vốn nhưng việc giải ngân lại càng khó khăn hơn, dẫn đến cảnh bán tháo cá làm giá giảm mạnh.

Tăng vốn vay để nông dân không bán tháo cá

Do thiếu vốn để mua thức ăn, nhiều hộ nuôi đành ngậm ngùi để cá quá lứa bị đói. Việc này rất đáng lo ngại vì sẽ làm chất lượng cá kém, khó xuất khẩu vào thời gian tới, càng đẩy người nuôi vào cảnh khó khăn. Tại Cần Thơ, đa số các hộ nuôi nhỏ lẻ (dưới 100 tấn) không ký liên kết với DN chế biến đã phải bán cá ở chợ địa phương, chịu lỗ từ 4.000-6.000 đồng/kg. Đại diện Hội Nghề cá Cần Thơ cho biết hiện những hộ dân vay được vốn chủ yếu là những người đã có hợp đồng vay vốn trước đó, còn những hộ mới vay khó tiếp cận được với nguồn vốn vay do yêu cầu dự án vay sản xuất phải có hiệu quả. Điều này đánh đố các hộ nuôi, vì giá thành cá tra có thể tăng tới 18.000-20.000 đồng/kg, trong khi giá bán không quá 16.000 đồng/kg. Ngoài ra, Ngân hàng Nhà nước chỉ chỉ định giải ngân vốn hỗ trợ ở một số ngân hàng cụ thể mà người dân lại không phải là khách hàng thường xuyên nên thủ tục vay, thế chấp càng phức tạp.

Theo Phó Giám đốc Sở NN-PTNT Hậu Giang Huỳnh Chí Nguyện, đến nay vẫn chưa có giải pháp khả thi để tiêu thụ nhanh lượng cá tra tồn đọng ngày càng lớn. Việc này có nguyên nhân từ nhận thức ở các địa phương, của DN đối với khó khăn của các hộ nuôi cá tra.

Ông Nguyễn Hữu Dũng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản (VASEP), cho rằng không còn cách nào khác là phải kích cầu cho thị trường cá tra, ba sa bằng cách tăng vốn vay để người nuôi không bán tháo cá. Ngoài ra, để giải quyết cá tồn đọng không nên xác định chỉ bằng vốn vay thương mại mà cần phải cho DN vay ưu đãi khoảng 3.000 tỉ đồng. Theo ông Dũng, hiện các DN chế biến đã tăng công suất hoạt động thêm 1.000 tấn/ngày nhưng số lượng cá còn trong dân quá nhiều dẫn đến khó có thể tiêu thụ hết trong tháng 7 và 8-2008. Tuy nhiên, việc tiêu thụ gấp cá như hiện nay lại dẫn đến thiếu nguyên liệu vào cuối năm 2008, đầu năm 2009, khi có tới 20% hộ nuôi cá không tiếp tục tái sản xuất do thua lỗ, thiếu vốn.