Do các điểm bán máu, tiểu cầu thường rơi vào tình trạng quá tải nên nhiều người phải đợi sang hôm sau mới rút máu và nhận tiền được. Biết những người nghèo này đang rơi vào cảnh túng quẫn, một số kẻ đã tranh thủ “hút máu”. Nơi tụ tập nhiều “ma cà rồng” nhất là Bệnh viện Truyền máu Huyết học TPHCM ở quận 5.

Chân dung những “ma cà rồng”

Chúng tôi đến Bệnh viện Truyền máu Huyết học TPHCM vào sáng 4-7. Một người đàn ông chạy xe ôm chỉ 2 phụ nữ ngồi trước cửa bệnh viện, tiết lộ: “Bà mập đó tên Ánh, còn bà ốm tên Hương. Đây là hai trùm cho vay nặng lãi ở khu này”. Ba ngày theo dõi ở đây, tôi chứng kiến có hơn 20 người đi bán tiểu cầu bị 2 bà này “hút máu”. Mỗi lần 2 bà cho vay từ 50.000 – 300.000 đồng với lãi suất kinh hoàng 30%. Đối tượng lọt vào tầm ngắm của bà Ánh và bà Hương là những người đã được bác sĩ xét nghiệm, cấp thẻ và ngày sau đến rút tiểu cầu và nhận tiền. Mỗi lần cho vay, 2 bà giữ lại CMND và thẻ hiến máu. Đúng ngày hẹn, người bán trở lại đây gặp bà để nhận lại giấy tờ rồi vào bệnh viện rút tiểu cầu, nhận tiền ra trả nợ.

Sáng sáng, bà Ánh và bà Hương ngồi chỗ bán trà đá ngay sát cổng Bệnh viện Truyền máu Huyết học TP để canh “mồi”. Hai bà thay nhau lật đi lật lại quyển sổ nhỏ màu đỏ, kiểm đếm số người đi rút tiểu cầu trả nợ trong ngày. Sáng 7-7, phát hiện một cô gái chừng 25 tuổi tiến đến, bà Ánh nhanh nhảu đưa trả CMND và thẻ để cô vào bệnh viện rút tiểu cầu. Hơn một giờ sau, cô gái bước ra liền bị bà Ánh chặn ngay cửa lấy tiền, rồi rút bút gạt tên trong sổ nợ. Khuôn mặt cô gái vừa rút tiểu cầu còn tái nhợt chợt thẫn thờ vì số tiền bán tiểu cầu vừa có được cầm chưa ấm tay đã phải trả nợ gần hết cho bà Ánh.

Tại khu vực bán máu của Bệnh viện Chợ Rẫy cũng thường xuất hiện một người đàn bà tên Trang chuyên nghề cho vay cắt cổ. Chiều 6-7, trong vai những sinh viên nghèo cần tiền gấp nhưng bác sĩ chưa cho rút tiểu cầu ngay trong ngày, chúng tôi được một người đàn ông tên Sơn, chừng 40 tuổi, có “thâm niên” bán máu và tiểu cầu ở đây 5 năm nay, giới thiệu gặp bà Trang. Song, khi biết chúng tôi mới đi bán tiểu cầu lần đầu, bà Trang từ chối cho vay. Ông Sơn giải thích nguyên tắc của bà Trang là chỉ cho những người có “thâm niên” bán máu, tiểu cầu từ 3 lần trở lên vay. Những người được “bốc nóng” (vay tiền không cần thế chấp CMND và thẻ) thì phải 10 lần trở lên, bởi bà Trang đã nhẵn mặt, thuộc lòng tên, tuổi, địa chỉ của họ nên chỉ cần cho vay “tín chấp”, nếu quỵt nợ cũng dễ tìm mà “xử”.

Trượt dài không dứt ra được

Canh mãi, cuối cùng chúng tôi cũng tìm ra 2 người thường xuyên vay tiền nặng lãi của bà Ánh và bà Hương ở Bệnh viện Truyền máu Huyết học TPHCM. Với dáng người cao lòng khòng, đôi mắt thâm đen, anh Hà (nhà ở quận 8) lờ đờ bước ra khỏi bệnh viện như người mất trí. Ba năm nay, Hà sống bằng nghề bán tiểu cầu. Cứ mỗi khi có chuyện gì đột xuất là anh lại chạy đến bà Ánh hoặc bà Hương vay nóng rồi đến ngày hẹn bán tiểu cầu lại trả. Thường thì vào giữa tháng, anh mới bán tiểu cầu nhưng cứ tới đầu tháng là phải nộp tiền nhà thuê, tiền điện nên phải đi vay trước. “Mỗi lần bán tiểu cầu được 450.000 đồng, vay 300.000 phải trả 420.000, tôi còn 30.000 đi xe ôm về, xem như sạch túi. Cách nay 3 năm, tôi nặng 60 kg, giờ chỉ còn 48 kg. Mỗi lần đi bán tiểu cầu về, vợ tôi không dám nhìn mà quay mặt khóc” - giọng Hà ứ nghẹn. rồi anh buồn bã: “Tôi quê ở Long An, lên TP chạy ba gác không đủ sống phải đi bán tiểu cầu. Bây giờ chạy ba gác không còn dễ như trước, tiểu cầu trong người cũng loãng rồi, bao nhiêu đồ đạc trong nhà cũng bay ráo trọi. Vợ chồng tôi đang tính kéo nhau về Long An”.

Khác với Hà, Cương đã nhiều lần tự hứa với mình là bán tiểu cầu trả hết nợ rồi bỏ “nghề”, song cứ tới giữa tháng là anh lại rơi vào cảnh túng quẫn, bí quá nên đành bán tiếp. Cứ thế trượt dài cả năm nay không sao dứt ra được. “Có lần tới ngày hẹn không đến bán tiểu cầu để trả nợ, hôm sau tôi bị bà Ánh dọa đánh. Từ đó, tháng nào tôi cũng phải bán tiểu cầu trả nợ đúng hẹn” - Cương kể.

Hầu hết những người bán máu, tiểu cầu lâu năm mà chúng tôi gặp đều là những con nợ dài hạn của dân “hút máu”. Có người vì túng thiếu triền miên phải “bốc nóng” liên tục nên đành bán máu, tiểu cầu thường xuyên để trả nợ, trả lãi. Chúng tôi thường gặp nhiều người hai vành mắt thâm đen như than, thân thể rúm ró như một bộ xương di động.

Không bán được, đi “khâu” nhé!

Sáng 5-7, tôi hòa vào dòng người đi bán tiểu cầu tại Bệnh viện Truyền máu Huyết học TPHCM, bỗng một người đàn ông trung niên tự giới thiệu tên Võ Quốc Tuấn đến thì thầm vào tai: “Lần đầu hả, vào đăng ký rồi ra đây nói chuyện cho vui”. Hai phút sau, tôi giả vờ thất thểu đi ra. Ông Tuấn vồ vập: “Đăng ký được chưa em?”. Tôi chép miệng than: “CMND của em bị nhòe hình nên người ta không chịu nhận. Không biết sống sao đây nữa, 2 ngày nay nhịn đói rã ruột rồi...”. Ông ta ra vẻ đồng cảm: “Khó nhỉ! À, có cách cứu mày nè, anh sẽ dẫn mày đi “khâu” nhé?”. Sợ tôi không hiểu, ông Tuấn giải thích: “Đi “khâu” là tới bệnh viện phụ sản để “thiến”, tức triệt sản đó”. Ông Tuấn kể, mới đây ông đã dẫn một người đi “thiến”, xong được bệnh viện tặng hơn 300.000 đồng, ông “chỉ” chia hoa hồng 100.000 đồng. Tôi bảo mình chưa có con nên dứt khoát không đi.

Thấy tôi quá cương quyết, ông Tuấn liền đổi chiêu: “Em có điện thoại không, đưa đây anh cầm cho, 2 ngày sau đến chuộc”. Nhắm cũng không lay chuyển được tôi, ông Tuấn tiếp tục nài nỉ: “Em còn tiền không, đánh đề con 86 đi, anh ghi cho. Dân đi bán tiểu cầu lần đầu như em đánh số 86 là đúng bài, hay trúng lắm!”.