Lạm phát tiền tệ đã hạ nhiệt
Theo PGS-TS Nguyễn Thị Mùi, Phó Giám đốc Học viện Tài chính (Bộ Tài chính) - thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tiền tệ quốc gia, lãi suất phải được điều hành theo hướng ổn định và giảm dần, nếu không giảm lãi suất sẽ ảnh hưởng đến vốn vay và đình trệ sản xuất. “Trong điều kiện lạm phát bắt đầu được kiểm soát, phải giảm dần lãi suất và không nên quá coi trọng chính sách thắt chặt tiền tệ. Nếu tiếp tục duy trì lãi suất cao sẽ phản tác dụng” - bà Mùi nói. Thực tế cho thấy khi lãi suất cơ bản được nâng từ 12% lên 14%, lượng vốn huy động trong tháng 6 và 15 ngày đầu tháng 7 đã giảm đáng kể. Cung tiền đồng giảm nhiều khiến dư luận phải đặt dấu hỏi phải chăng tiền trong dân cư đã cạn? Khi tiền trong lưu thông bị rút về, cung tiền không tăng, lạm phát đã được kiềm chế mà lãi suất không kịp thời giảm xuống sẽ khiến sản xuất đình trệ.
Đối với công cụ tín dụng, tăng trưởng tín dụng năm 2007 đã tăng đến 54%. Nếu năm 2008, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) thực hiện mục tiêu không cho tăng trưởng quá 30% như đã đề ra sẽ khiến khu vực sản xuất bị ảnh hưởng vì khoảng cách tăng trưởng giữa 2 năm quá lớn. Tuy nhiên, nguyên thống đốc NHNN Cao Sỹ Kiêm, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tiền tệ quốc gia, lại cho rằng chưa thể nới lỏng chính sách tiền tệ lúc này. “Chúng ta mới thực hiện có hiệu quả chính sách tín dụng, lãi suất. Nhiều giải pháp khác như cắt giảm đầu tư, tiết kiệm chi tiêu ngân sách vừa mới triển khai, chưa phát huy được tác dụng mà đã nới lỏng ngay chính sách tiền là không đồng bộ và sẽ có mâu thuẫn” - ông Kiêm nói. Theo ông, thời điểm thích hợp để có thể nới lỏng chính sách tiền tệ là lạm phát phải hạ xuống và có dấu hiệu tương đối ổn định, dự kiến sớm nhất là đầu năm 2009.
Nhiều DN đứng trước nguy cơ phá sản
Khi độ trễ của chính sách kiềm chế lạm phát bắt đầu có tác dụng cũng là lúc cộng đồng doanh nghiệp (DN) phải đối mặt với khó khăn.
Ông Bùi Đức Thụ, Vụ trưởng Vụ Tài chính ngân sách - Văn phòng Quốc hội, cho biết: Tôi đi nhiều địa phương thấy DN đang đứng trước bờ vực thẳm. Đại bộ phận DN VN dựa vào vốn vay là chủ yếu. Hiện nay, không nhiều DN có thể chịu được lãi suất trên 20%/năm. Nếu tiếp tục thắt chặt tiền tệ, nhiều DN sẽ không trả được nợ và có nguy cơ phá sản, ảnh hưởng đến nền kinh tế.
Vụ trưởng Vụ Chiến lược NHNN, ông Lê Xuân Nghĩa, cũng cho rằng tình trạng cực kỳ khó khăn của các DN sẽ diễn ra vào khoảng cuối quý III năm nay. Hiện tại, các DN cầm cự được, thậm chí vẫn có thể duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh nhờ huy động nội lực của bản thân được tích lũy từ nhiều năm trước. Khi nguồn nội lực đã cạn, các khoản nợ bắt đầu đến hạn, nhiều DN sẽ đối mặt với nguy cơ phá sản, trước hết là các DN làm ăn trong lĩnh vực nhạy cảm như bất động sản. Dự kiến số lượng DN phải đối mặt với nguy cơ phá sản có thể lên đến 40% tổng số DN VN.
TS Vũ Đình Ánh, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu thị trường giá cả (Bộ Tài chính), cho rằng hiện tại Chính phủ có thể xem xét khả năng nới lỏng chính sách tiền tệ bằng cách đẩy mạnh thắt chặt đầu tư công. Như vậy có thể cải thiện tình hình thanh khoản cho nền kinh tế và bảo đảm mục tiêu tăng trưởng GDP 7% trong năm nay.