“Chúng tôi đang phải mua điện sinh hoạt với giá 2.500 đồng/KWh. Nếu sử dụng 50 KWh điện mỗi tháng thì mất hơn 100.000 đồng, bằng 10% thu nhập. Nhưng nhiều nơi khác, thậm chí công nhân (CN) còn mua điện với giá 5.000 đồng/KWh”. Trong buổi đối thoại với lãnh đạo quận Tân Phú-TPHCM cuối tuần qua, nhiều CN đang làm việc ở địa bàn cho biết như vậy.

Ám ảnh tiền điện

18 giờ ngày 24-8, chúng tôi ghé vào căn phòng trọ tại số 18/21Đ Phạm Văn Chiêu, phường 12, quận Gò Vấp -TPHCM. Anh Hồ Quang Nhật, CN Công ty May Thạch Bình, cho biết giá điện anh đang trả cho chủ nhà là 2.500 đồng/KWh. Tính ra, mỗi tháng, 4 CN đang ở trong phòng trọ này trả hơn 150.000 đồng. Anh Nam, một CN thuê nhà cùng khu vực, cho biết tiết kiệm lắm mỗi tháng cũng phải mất hơn 60 KWh mỗi phòng, tiền điện là nỗi ám ảnh lớn nhất sau tiền thuê phòng.

Khảo sát của chúng tôi tại một số nhà trọ ở các quận Tân Bình, Tân Phú, Gò Vấp, Bình Tân... cho thấy hầu hết CN đều phải trả giá điện từ 2.000 đồng đến 2.500 đồng/KWh. Nội thành đã thế, ở ngoại thành còn tệ hơn. Chị Nguyễn Thị Hồng Gấm, CN Công ty Việt Nam Samho (huyện Củ Chi- TPHCM), khẳng định CN của công ty cũng phải trả tiền điện giá 2.500 đồng/KWh hoặc 3.000 đồng/KWh. Ông Củ Phát Nghiệp, Chủ tịch CĐ Công ty Pou Yuen, cho biết theo phản ánh của nhiều CN, họ đều phải trả tiền điện với giá 3.000 đồng/KWh.

Vì sao CN lại phải trả tiền điện cao như thế? Bà Đoàn Hữu Trúc Mai, chủ nhà trọ 18/6A4 Phạm Văn Chiêu, phường 12, quận Gò Vấp, giải thích: Mặc dù gia đình có 9 phòng trọ nhưng định mức sử dụng điện cũng bằng các hộ dân khác. Khi vượt định mức, phải trả tiền điện với giá 2.500 đồng/KWh. Bà Mai còn cho biết nhiều chủ nhà trọ còn lấy giá điện tới 5.000 đồng/KWh! Ở khu nhà trọ nằm ở hẻm Ngọc Trai, phường Tân Thuận Tây, quận 7- TPHCM, nhiều CN cũng cho biết hằng tháng họ phải trả tiền điện với giá 3.000 đồng/KWh. CN Lê Văn Tâm, Công ty Futaba, cho biết: “Ngoài nấu cơm và thắp sáng, hầu như bọn tôi không dùng điện cho việc gì khác. Kể cả quần áo cũng không dám ủi”.

Điện sinh hoạt mua giá sản xuất

Mức thu nhập eo hẹp nhưng phải trả tiền điện với giá cắt cổ là nghịch lý mà không ai tháo gỡ cho CN trong nhiều năm qua. Giám đốc một doanh nghiệp may hàng thể thao tại quận 12 - TPHCM cho biết: Công ty thuê 30 phòng trọ cho CN ở miễn phí gần công ty để tiện đi làm. Thế nhưng khu vực này không có hộ dân cư sinh sống. Muốn có điện cho khu nhà trọ, phải kéo điện từ công ty sang. Điện sinh hoạt của khu nhà trọ CN này phải tính qua đồng hồ tổng của công ty. Có nghĩa là CN sử dụng điện sinh hoạt nhưng phải trả tiền điện theo giá điện sản xuất. Chưa kể, điện sản xuất nếu sử dụng càng nhiều, giá càng cao. Với 30 phòng trọ trên, hơn 5 năm qua, công ty trả mỗi tháng 6 triệu đồng tiền điện. Tương tự, hàng trăm doanh nghiệp tại khu vực này phải sử dụng điện sản xuất làm điện sinh hoạt. Trường hợp khu nhà trọ ở xa nơi sản xuất, phải mua lại điện của các doanh nghiệp gần đấy với “giá chồng giá” vì phải trả thêm tiền đường dây, tiền trách nhiệm...

Được tính điện giá sinh hoạt nhưng cũng bất hợp lý theo cách tính “nhóm phòng trọ” của ngành điện lực. Tại Công ty Hiển Đạt (quận Bình Tân –TPHCM), 20 phòng trọ của công ty phải dùng chung 2 đồng hồ tổng. Căn cứ vào tổng số điện tại các đồng hồ này mà ngành điện tính tiền lũy tiến. Điều này thật phi lý, từng phòng đều sử dụng điện sinh hoạt riêng rẽ và sử dụng dưới 100 KWh mỗi tháng. Đúng ra họ chỉ phải trả theo giá 550 đồng/KWh. Thế nhưng tính gộp chung như vậy thì họ phải trả 1.500 đồng/KWh. Ông Nguyễn Viết Phương, Phó Phòng Nhân sự Công ty Incomfish- KCN Vĩnh Lộc, cho biết công ty đang thuê 175 phòng cho CN ở (bình quân 4 người/phòng). Hiện CN đang dùng điện với giá 2.500/KWh. Ông Phương cho biết: “Với cách tính này, ngành điện lợi nhất nhưng quá bất công với CN”.

Khu lưu trú, giá điện cũng... trên trời

Theo Công ty Điện lực TPHCM, trường hợp các KCN có nhà lưu trú thì giá điện áp dụng là giá bán buôn cho khu tập thể, cụm dân cư với giá 640 đồng/KWh hoặc 650 đồng/KWh. Hiện có 3 khu nhà lưu trú tại KCN Tân Bình (100 CN), KCX Linh Trung 1 (500 CN) và KCN Nhị Xuân (200 CN) được mua giá điện trên.

Tuy vậy, những gì chúng tôi ghi nhận từ thực tế lại khác. Đến phòng A1-23, khu lưu trú Linh Trung 1 (do Quỹ Phát triển nhà ở TP xây dựng, quản lý), anh Trương Ngọc Điệp (Công ty TNHH Quốc Vương) cho biết hằng tháng anh phải trả tiền điện với giá 1.500 đồng/KWh. Giá điện trên được quy định trong quy chế của đội quản lý khu lưu trú và hơn 800 CN ở đây phải trả theo giá này từ nhiều tháng qua. Theo tìm hiểu của chúng tôi, hiện Điện lực Thủ Đức bán điện cho khu lưu trú này với giá 640 đồng/KWh. Giải thích về sự chênh lệch trên, một nhân viên của tổ quản lý cho biết tiền chênh lệch đó sử dụng để bơm nước và thắp sáng hành lang. Rõ ràng, sự chênh lệch trên là quá lớn và người gánh chịu vẫn là CN.

Còn tại nhà lưu trú KCN Tân Bình (hiện có hơn 200 CN ở), một CN cho biết tất cả CN phải trả tiền điện theo giá bậc thang thấp nhất từ 550 đồng/KWh cho 50 KWh đầu tiên và cao nhất là 1.780 đồng/KWh kể từ KWh thứ 401 trở đi. Ông Hà Công Chiến, cán bộ quản lý khu lưu trú, xác nhận không hề được ngành điện thông báo về giá điện theo giá bán buôn cụm dân cư (640 đồng hoặc 650 đồng/KWh). Hằng tháng, Điện lực Tân Phú vẫn cử người đi ghi điện, sau đó ra phiếu tính tiền, đội quản, lý chỉ căn cứ vào đó thu tiền và đi đóng hộ CN. Trao đổi với chúng tôi, lãnh đạo Điện lực Tân Phú xác nhận, chưa triển khai bán điện theo giá bán buôn cụm dân cư cho khu lưu trú CN KCN Tân Bình và sẽ triển khai trong tháng tới.