“Ngày chủ nhật đen tối” đã đẩy lùi “hiệu ứng Palin”, mang về lợi thế cho đảng Dân chủ và làm đổi hướng quan tâm của cử tri Mỹ.
Cách đây 2 tháng, ông Obama đã chỉ trích ông John McCain xa rời hiện thực nước Mỹ khi tuyên bố: “Nền tảng kinh tế Mỹ đang hoạt động rất tốt”. Sự xuất hiện của Sarah Palin trên chính trường đã làm chệch hướng các tấn công nhằm vào kinh nghiệm kinh tế của McCain. Theo kết quả thăm dò của ABC/Washington Post công bố mới đây, 47% người Mỹ tin vào hiểu biết kinh tế của Obama hơn ông McCain (42%). Những tuần gần đây, ứng cử viên (ƯCV) đảng Cộng hoà đã thu hẹp khoảng cách (bị dẫn trước 12 điểm vào tháng 2-2008) với đối thủ nhờ vào đại hội đảng Cộng hoà và lựa chọn người liên danh, tạo ra “hiệu ứng Sarah Palin” chống lại “Hội chứng Obama”.
Từ khi ngân hàng Lehman Brothers tuyên bố phá sản và chính phủ giành quyền kiểm soát Freddie Mac và Fanny Mae, ông McCain buộc phải thay đổi nội dung các bài diễn văn, khẳng định cần phải thành lập một uỷ ban điều tra giống như đối với vụ 11/9 về những gì đã xảy ra, những gì cần phải sửa chữa và khẩn cấp tiến hành hệ thống điều tiết thị trường. Một lập luận được đưa ra quá muộn trong tranh cử bởi đảng Cộng hoà luôn tin rằng thị trường có khả năng tự điều tiết.
Năm 1995, Thượng nghị sĩ McCain ủng hộ hoãn các điều tiết của liên bang, nhân tố “phá huỷ gia đình Mỹ, giấc mơ Mỹ”. Hiện tại, ngay cả khi nước Mỹ đang phải trải qua “ngày chủ nhật đen tối”, ông John McCain vẫn tiếp tục khẳng định “các thành phần cơ bản của nền kinh tế Mỹ vẫn hoạt động tốt”. Có vẻ như ông McCain theo đuổi nguyên tắc bất thành văn của các cựu tổng thống Ronald Reagan và Bill Clinton, theo đó những người lạc quan nhất sẽ là người giành chiến thắng.
Trong cuộc phỏng vấn trên ABC, ông McCain giải thích : “Những điều cơ bản của nền kinh tế của chúng ta (Mỹ) là người lao động Mỹ, tôi biết rằng nhân công Mỹ là tốt nhất, làm việc năng suất nhất và nhiều sáng kiến nhất”. Ông McCain hứa nếu đắc cử sẽ chấm dứt các lạm dụng hiện nay ở Washington và Phố Wall . Thị trưởng thành phố New York, Michael Bloomberg đồng ý kiến của ông McCain khi tuyên bố bất chấp khủng hoảng ngân hàng hiện nay, kinh tế Mỹ vẫn mạnh.
Ông McCain còn đưa ra giải thích khác về cuộc khủng hoảng hiện nay là do “nạn tham nhũng của Washington”. Nói cách khác, Phố Wall cần được răn bảo đạo lý hơn là điều tiết và ƯCV đảng Cộng hoà vẫn muốn dìm chủ đề khủng hoảng kinh tế trong việc bảo vệ tầng lớp bình dân, đưa ra những hứa hẹn to tát về “một kế hoạch giảm thuế để tạo thêm nhiều việc làm” và “thúc đẩy khoan dầu ngoài khơi thềm lục địa để hạ giá xăng”.
Ông Obama cho rằng chính đảng Cộng hoà là nguyên nhân của cuộc khủng hoảng hiện nay nhưng vẫn mập mờ về kế hoạch giải cứu nền kinh tế. “Làm thế nào ông John McCain có thể sửa chữa nền kinh tế của chúng ta trong khi ông ta không hiểu điều gì đã xảy ra?”, ƯCV đảng Dân chủ đặt câu hỏi trong đoạn băng quảng cáo kết thúc bằng hình ảnh ông McCain bên cạnh Tổng thống George Bush.
Theo ƯCV đảng Dân chủ, “các nhà hiền triết của đảng Cộng hoà” phải chịu trách nhiệm về cuộc khủng hoảng tài chính nghiêm trong nhất kể từ sau cuộc Đại khủng hoảng năm 1929. Joe Biden, người liên danh với Barack Obama hài hước trong bài phát biểu tại buổi mít tinh ở thành phố St. Clair Shores (Michigan): “Tôi có thể đi bộ từ đây đến Lansing, nhưng chưa gặp bất cứ ai nghĩ rằng nền kinh tế của chúng ta đang vận hành tốt, ngoại trừ John McCain!”.
Ông Obama kêu gọi điều tiết hoạt động các ngân hàng đầu tư, tín dụng bất động sản và các quỹ đầu cơ, đồng thời quy các công ty điều tiết về một thể chế chịu sự điều hành của Nhà Trắng và phải thường xuyên báo cáo lên Quốc hội Mỹ. Ngoài các điều trên, cử tri Mỹ tuyệt nhiên vẫn chưa nghe thấy một kế hoạch kinh tế cụ thể của ông Obama, và chỉ biết nó sẽ sớm được đưa ra trong cuộc phỏng vấn của ông với Bloomberg TV. Nhóm vận động tranh cử của ông Obama cho hay, Thượng nghị sĩ bang Illinois đã có cuộc họp khẩn với rất nhiều cố vấn kinh tế, trong đó có cựu giám đốc Cục dự trữ liên bang Hoa Kỳ (Fed) Paul Volcker, hai cựu Bộ trưởng Tài chính Robert Rubin, Lawrence Summers và Bộ trưởng tài chính Henry Paulson.
Nhóm vận động tranh cử của ông McCain không chịu lép vế tiết lộ, Thượng nghị sĩ bang Arizona không chỉ gặp ông Paulson, mà còn thảo luận với giáo sư kinh tế Martin Feldstein của Đại học Harvard từng có nhiều năm làm cố vấn cho Tổng thống Ronald Reagan, ông John Taylor, chuyên gia kinh tế của Đại học Stanford University và Carly Fiorina.
Rõ ràng Barack Obama “non trẻ” hơn đối thủ về chính trị, chưa từng xuất hiện trong các cuộc thảo luận lớn những năm gần đây và 8 năm làm việc ở bang Illinois cũng chỉ giúp ông khả năng biến niềm tin thành hiện thực. John McCain chủ trương lựa chọn chủ nghĩa dân tuý đã lên tiếng chỉ trích “những người ở Phố Wall” đối lập với giới lao động Mỹ “thực thụ”, trong khi quá khứ của ông không phù hợp với hình ảnh mới. Theo phóng viên Jackie Calmes của New York Times, ông John McCain luôn được biết đến như một “người thích hoãn”.
Dù hứa hẹn những thay đổi không đi theo chủ trương truyền thống của đảng Cộng hoà, nhưng ông McCain không thoát khỏi ảnh hưởng tư duy kinh tế của đảng ông qua hai cố vấn kinh tế chính. Một là Thượng nghị sĩ Phil Gramm - từng là Chủ tịch Uỷ ban Ngân hàng Thượng viện những năm 1995-2002, người từng ngăn cản các nỗ lực nhằm siết chặt điều tiết thị trường tài chính. Thứ hai là ông Alan Greenspan, cựu giám đốc huyền thoại của Fed, người ủng hộ chủ trương thị trường tự do.
Tờ Washington Post phân tích: “Đảng Cộng hoà đã có 8 năm lãnh đạo Nhà Trắng để lại bức tranh kinh tế không mấy sáng sủa, đảng Dân chủ có ưu thế trong giải quyết các vấn đề kinh tế nên rõ ràng Barack Obama có lợi thế vượt trội hơn John McCain trong lĩnh vực này. Sai lầm của đảng Dân chủ là đã quá tập trung tấn công điểm yếu của Sarah Palin hơn việc đầu tư cho các trọng tâm bầu cử.
Bình luận (0)