Dòng nước lúc đen ngòm, lúc đỏ quạch, lúc tím than, lúc lại chuyển sang xanh nhờ nhờ... Chỉ cần một ngày đứng ở cây xăng góc ngã tư Bình Thái (xa lộ Hà Nội, quận 9- TPHCM) là có thể chứng kiến đầy đủ những hình ảnh trên. Bao năm nay, ngày nào rạch Bình Thái cũng oằn mình trong ô nhiễm nhưng những dòng nước độc hại kia vẫn chưa được ngăn chặn.
Sắt cũng mục nát
“Tôi sống ở đây từ nhỏ, lúc đó rạch Bình Thái còn trong xanh. Từ ngày có mấy cái nhà máy dệt ở bên kia đường (quận 9) thải nước dơ, hôi thối không chịu nổi thì con rạch này cũng bắt đầu... chết!”. ông Trần Văn Lực, 63 tuổi, nhà ở đường số 4, phường Trường Thọ, quận Thủ Đức, ngao ngán nhìn dòng kênh đen ngòm, chép miệng. Ông Lực cho biết cách đây khoảng 10 năm, khi nước dơ làm chết nhiều ruộng lúa, một số người dân cũng được bồi thường một ít tiền thiệt hại rồi thôi.
Ngược con rạch, đi đến khu vực thuộc phường Phước Long A, quận 9, dòng nước đột ngột chuyển sang màu xanh nhờ nhờ. Thấy tôi lội xuống, anh Nguyễn Định, nhà ở số 462, rầu rĩ: “Bây giờ là mùa mưa nên nước bớt ô nhiễm chứ mùa nắng hôi không ai chịu nổi”. Rồi anh chỉ tay xuống mép nước, bức xúc: “Anh thấy không, đến đất hai bên bờ rạch cũng bị ngấm chuyển thành màu xanh đủ biết tình trạng ô nhiễm đến cỡ nào. Từ năm 2000 đến nay, bà con ở đây cũng đã phản ánh rất nhiều lần nhưng chẳng có ai giải quyết”.
Tiếp tục ngược dòng, sang địa bàn phường Phước Long B, thấy hai bên con rạch nhiều mái tôn, cửa sắt, hàng rào sắt nhà dân bị hoen gỉ, mục nát. Lúc này, dòng nước đã chuyển sang màu tím than, hôi nồng nặc. Bà Lê Kim Huệ (ở số 29/11) nói như mếu: “Mỗi lần mưa lớn, nước dơ tràn vào nhà là đồ đạc mục nát hết. Nhiều đêm nước xả ra hôi kinh khủng, ngửi muốn phát nôn. Sau mấy lần chúng tôi phản ánh, cũng có đoàn cán bộ đến hỏi thăm tình hình nhưng chẳng thấy giải quyết!?”.
Ai “giết” rạch Bình Thái?
|
Rất độc hại
Theo TS Mai Tuấn Anh, chuyên ngành khoa học và công nghệ môi trường, Viện Môi trường và Tài nguyên, ĐH Quốc gia TPHCM, nước thải từ dệt nhuộm với các màu sắc như những bức ảnh Báo NLĐ cung cấp chứng tỏ chưa được xử lý. Nước thải các nhà máy dệt nhuộm chưa qua xử lý có hàm lượng hữu cơ cao, khi thải vào môi trường sẽ cản trở ôxy hòa tan gây ô nhiễm hữu cơ. Ngoài ra, trong nước thải dệt nhuộm còn chứa nhiều kim loại nặng nên rất độc hại, nhất là đối với các loài thủy sinh. |
Qua tìm hiểu được biết rạch Bình Thái bắt nguồn từ phường Hưng Phú và Tăng Nhơn Phú B, chảy qua phường Phước Long B đến phường Phước Long A (quận 9) rồi qua phường Trường Thọ (quận Thủ Đức), sau đó đổ thẳng ra sông Sài Gòn. Trên địa bàn phường Hiệp Phú và phường Tăng Nhơn Phú B có các cơ sở sản xuất lớn như Công ty Dệt Phong Phú, Công ty Dệt may Phước Long, Công ty TNHH Thương mại sản xuất Việt Thắng Jean, Công ty TNHH Sai-tex international VN... Theo số liệu của Chi cục Bảo vệ môi trường TP, lượng nước thải của Công ty Dệt Phong Phú là 81.000 m3/quý, Công ty Dệt may Phước Long 27.300 m3/quý, Công ty Việt Thắng Jean 25.000 m3/quý, Công ty TNHH Sai-tex international VN 37.440 m3/tháng.
Ông Phạm Quang Bửu, Trưởng Phòng Tài nguyên-Môi trường (TN-MT) quận 9, cho biết Công ty Dệt Phong Phú và Dệt may Phước Long đã hoạt động từ trước năm 1975, còn Công ty Việt Thắng Jean hoạt động khoảng 10 năm. Theo ông Bửu, việc đánh giá tác động môi trường của các đơn vị trên do Sở TN-MT TP thực hiện. “Lâu nay Phòng TN-MT quận 9 chưa nhận được đơn phản ánh của người dân về việc các cơ sở trên xả nước thải gây ô nhiễm”-ông Bửu nói. Thế nhưng ông Lê Hiếu Đằng, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ TPHCM, cho biết đã từng nhận được những phản ánh của người dân về nước thải ô nhiễm từ các nhà máy sản xuất trên. “Sau khi khảo sát thực tế, chúng tôi cũng đã kiến nghị UBND TP giải quyết dứt điểm nhưng đến nay vẫn nghe người dân phản ánh nước còn rất dơ”.
Theo tài liệu chúng tôi thu thập được, các Công ty Dệt Phong Phú, Dệt may Phước Long, Việt Thắng Jean đã từng bị Thanh tra Sở TN-MT xử phạt vì vi phạm Luật Bảo vệ môi trường. Cụ thể, trong tháng 12-2005, Thanh tra Sở TN-MT đã ra quyết định xử phạt Công ty Dệt Phong Phú 4 triệu đồng vì xả nước thải vượt tiêu chuẩn cho phép; Công ty Dệt may Phước Long cũng bị phạt 5 triệu đồng vì xả nước thải vượt tiêu chuẩn từ 2 lần trở lên và 4 triệu đồng vì “thực hiện không đúng những nội dung trong báo cáo đánh giá tác động môi trường đã được phê chuẩn”. Công ty Việt Thắng Jean bị xử phạt 500.000 đồng vì vi phạm “thải mùi khó chịu trực tiếp vào môi trường không qua thiết bị hạn chế ô nhiễm”.
|
Có thể bị phạt 500 triệu đồng
Ngày 24-9, Sở Tài nguyên – Môi trường TPHCM tổ chức lấy ý kiến đóng góp dự thảo sửa đổi, bổ sung Nghị định 81/2006/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường.
Hầu hết đại biểu cho rằng mức xử phạt của Nghị định 81/CP còn nhẹ nên nhiều doanh nghiệp sẵn sàng chịu phạt thay vì phải xây dựng công trình xử lý ô nhiễm. Lần sửa đổi này dự kiến tăng mức phạt tối đa lên 500 triệu đồng đối với các hành vi xả nước thải, khí, bụi, chất thải rắn... có chứa chất phóng xạ gây nhiễm xạ môi trường. Ngoài ra, bổ sung xử phạt 12 lĩnh vực như: vi phạm cam kết bảo vệ môi trường, đánh giá tác động môi trường, xả nước thải, thải khí, bụi, gây ô nhiễm đất, nước, không khí, vận chuyển, chôn lấp chất thải rắn... với mức phạt từ 100.000 đồng đến 500 triệu đồng. Đối với hành vi vi phạm quy định bảo vệ môi trường công cộng sẽ buộc lao động công ích tại nơi công cộng từ 4 – 8 giờ/ngày.
Theo bà Nguyễn Thị Dụ, Chánh Thanh tra Sở Tài nguyên-Môi trường, dự thảo nghị định cho phép thu hồi giấy phép kinh doanh hoặc thu hồi đất nếu doanh nghiệp gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, tuy nhiên, Luật Doanh nghiệp và Luật Đất đai đều không có những quy định trên.
M.Nhung |