Xung đột luật

Theo quy định tại điều 17, điều 42 của Bộ Luật Lao động (BLLĐ), người sử dụng lao động (NSDLĐ) có trách nhiệm phải trả trợ cấp mất việc, trợ cấp thôi việc cho NLĐ làm việc thường xuyên trong doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức từ 12 tháng trở lên. Cho đến thời điểm hiện tại, các quy định này vẫn còn hiệu lực pháp luật. Và trong chương trình xây dựng luật của Quốc hội năm 2008 và 2009, không có nội dung sửa đổi, bổ sung BLLĐ. Trong khi đó, khoản 6, điều 139, Luật BHXH lại quy định: “Thời gian NLĐ đóng BHTN theo quy định của luật này không được tính để hưởng trợ cấp mất việc hoặc trợ cấp thôi việc theo quy định của pháp luật về lao động, pháp luật về cán bộ công chức”.

Vấn đề đặt ra là, sau thời điểm ngày 1-1-2009 sẽ song song tồn tại một vấn đề nhưng lại có hai cách giải quyết trái ngược nhau của cùng một cơ quan ban hành văn bản quy phạm pháp luật (Quốc hội). Luật gia Võ Văn Đời, Giám đốc Trung tâm Tư vấn Pháp luật LĐLĐ TPHCM, phân tích: “Trong thực tế, không phải NLĐ nào cũng thất nghiệp theo cách hiểu của chính sách BHTN. Như vậy, nếu áp dụng quy định tại khoản 6, điều 139 Luật BHXH, sẽ có nhiều NLĐ không được hưởng chế độ nào dù hằng tháng vẫn phải đóng BHTN. Ngược lại, cũng sẽ có tình trạng nhiều đối tượng “lọt lưới”, không được tham gia vì các quy định của BHTN chỉ giới hạn trong phạm vi hẹp”. Chính sự “đá” nhau của pháp luật, vô hình trung đã tước đi quyền được hưởng trợ cấp mất việc, trợ cấp thôi việc của NLĐ.

Nên giữ trợ cấp thôi việc

Những mâu thuẫn giữa hai văn bản luật đã gây không ít băn khoăn cho cả NLĐ và NSDLĐ. Chị Nguyễn Thị Bình, nhân viên một công ty quản lý quỹ đầu tư tại TPHCM, băn khoăn: “Trợ cấp thôi việc, mất việc là khoản tiền doanh nghiệp trả cho thời gian cống hiến của NLĐ hoặc bồi thường khi NLĐ bị mất việc làm. Đây là quan hệ “tư” giữa NSDLĐ và NLĐ tại một doanh nghiệp cụ thể. Còn BHTN là chính sách “công” giữa Nhà nước và NLĐ. Hai quan hệ này hoàn toàn khác nhau về bản chất. Như vậy, không thể đánh đồng giữa chính sách công với quan hệ "tư". Theo tôi, cần phải giữ quy định về trợ cấp thôi việc ngay cả khi chính sách BHTN đã được thi hành”.

Ông Phạm Xuân Hồng, Giám đốc Công ty Cổ phần May Sài Gòn 3, cho rằng một chính sách mới phải nâng cao quyền lợi của NLĐ, chăm lo tốt hơn đời sống của họ chứ không nên kéo giảm quyền lợi của họ. Bởi hiện nay, số đông NLĐ chưa được trả lương tương xứng với sức lao động, cuộc sống còn quá khó khăn. Ngay tại Công ty Cổ phần May Sài Gòn 3, thu nhập của công nhân hiện trên 3 triệu đồng/tháng nhưng lãnh đạo đánh giá là cần phải tìm biện pháp để nâng cao hơn nữa thu nhập cho công nhân. Quan điểm của ông Hồng là Nhà nước cần hết sức cân nhắc việc bỏ trợ cấp thôi việc sau khi có BHTN. Riêng Công ty Cổ phần May Sài Gòn 3 vẫn giữ nguyên trợ cấp thôi việc cho NLĐ. Đồng tình với quan điểm này, bà Nguyễn Thị Ngọc Hà, Phó Giám đốc Công ty Giày Phương Khoa (quận 12 – TPHCM), kiến nghị: “Nếu bỏ trợ cấp thôi việc, mất việc thì nên có chính sách khác thay thế để bảo đảm quyền lợi của NLĐ”.