Kho dự trữ: Thiếu, lạc hậu!

Thứ Ba, 28/10/2008 00:43

Giá lúa vụ thu đông ở đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đang giảm mạnh nhưng vẫn không có người mua. Ế vì lúa hàng hóa còn tồn đọng khá lớn, kể cả lúa hè thu trước. Chỉ riêng ở Trà Vinh, lúa hè thu còn tồn đọng hơn 100.000 tấn. Đầu ra của hạt lúa không thuận lợi, thị trường trong nước bão hòa, còn xuất khẩu thì giá giảm đến một nửa.

Đang thời điểm lúa, gạo ế ẩm thì trữ lại chờ lúc giá lên. Biết vậy nhưng không dễ thực hiện vì hai lẽ: Không có khả năng tài chính và thiếu kho dự trữ. Đa số bà con nông dân ở ĐBSCL không có khả năng trữ lúa vì mọi chi phí từ phân bón, giống má, thuốc trừ sâu đều vay mượn, ứng trước từ ngân hàng, từ các đại lý vật tư nông nghiệp nên đến mùa thu hoạch là phải bán để trang trải nợ nần và lo cho vụ tới. Còn muốn tồn trữ thì ngoài việc thiếu vốn lấy đâu ra kho để chứa lúa. Hễ đến mùa thu hoạch, họ ra chợ mua bao về chứa rồi chất đống đầy nhà, đầy sân. Trong hoàn cảnh bất đắc dĩ phải trữ lại cũng không thể giữ quá 60 ngày vì không có kho đạt tiêu chuẩn kỹ thuật bảo đảm chất lượng hạt lúa. Chỉ thiểu số nông dân khá giả làm vài chục mẫu ruộng trở lên mới có điều kiện trữ lúa mỗi khi giá quá rẻ.

VN là một trong 3 nước xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới. Trong những năm gần đây, chưa năm nào VN xuất dưới mức 4 triệu tấn gạo/năm. Riêng ĐBSCL, nơi sản xuất ra hơn 90% tổng lượng gạo xuất khẩu nhưng lại thiếu kho dự trữ lúa đạt tiêu chuẩn kỹ thuật. Theo số liệu của ngành nông nghiệp, toàn vùng ĐBSCL chỉ có các kho dự trữ nhỏ bên cạnh các nhà máy xay xát của tư nhân, của các doanh nghiệp xây dựng từ thời bao cấp đã cũ kỹ, lạc hậu. Mười năm qua, chỉ có 3 kho hiện đại đạt tiêu chuẩn kỹ thuật (silo) được xây dựng ở Sóc Trăng, Cần Thơ, Đồng Tháp với sức chứa mỗi kho 10.000 tấn. Ở Thái Lan, kho tàng là do các doanh nghiệp xây dựng nên họ chủ động trong việc kinh doanh: thu mua lúa ngay đầu vụ và bán ra khi được giá. Ở VN mấy năm nay, Nhà nước không xây dựng kho tàng mà chỉ hỗ trợ và giao cho doanh nghiệp làm. Mà doanh nghiệp kinh doanh lương thực của ta lại không được mạnh.

Để xây dựng một kho chứa 10.000 tấn lúa đạt tiêu chuẩn kỹ thuật chi phí khoảng 4 triệu USD. ĐBSCL cần 40-50 kho chứa như vậy, nghĩa là cần số vốn đầu tư khoảng 200 triệu USD, không phải là con số quá lớn so với kim ngạch xuất khẩu mà hạt gạo mang lại từ nhiều năm qua. Xây dựng hệ thống kho dự trữ đạt yêu cầu kỹ thuật để vừa nâng cao chất lượng hạt gạo, chủ động trong việc kinh doanh lương thực vừa giải quyết được tình trạng “được mùa rớt giá” giúp bà con nông dân nâng cao thu nhập là việc cần làm. Làm việc này cũng chính là thực hiện nghị quyết “nông nghiệp, nông dân, nông thôn” của Đảng một cách thiết thực.

Minh Lê
[Quay lại]