Giá đầu vào (nhập khẩu) cùng giảm mạnh với tỉ lệ tương đương nhau, song giá đầu ra (bán lẻ trong nước) của xăng dầu và gas lại khác xa nhau.

Trong khi giá gas giảm ào ào thì giá xăng lại chỉ giảm nhỏ giọt.

Mặt hàng xăng dầu, theo quyết định của liên Bộ Tài chính-Công Thương, đã được thả nổi kinh doanh theo cơ chế thị trường, cơ chế mà mặt hàng gas cũng đang được vận hành. Cùng một “sân chơi” sao lại có “kiểu chơi” khác nhau? Dù còn có dấu hiệu bắt tay làm giá, nhưng rõ ràng mặt hàng gas hiện có tính cạnh tranh mạnh hơn, tự do hơn và không phải bù lỗ, chịu sức ép bình ổn giá, hay trả nợ ngân sách Nhà nước như xăng dầu. Nói cách khác mặt hàng gas đúng nghĩa thị trường hơn mặt hàng xăng dầu.

Nhìn vào thực tế sẽ thấy, giá gas đang theo sát thị trường hơn là xăng dầu dù hai mặt hàng này cũng phụ thuộc vào nhập khẩu. Hiện có tới trên 60 doanh nghiệp đang kinh doanh mặt hàng gas và không doanh nghiệp nào có thể “độc bá” trên thị trường này. Trong khi đó, tiếng là có 11 doanh nghiệp đầu mối nhập khẩu xăng dầu nhưng Petrolimex giữ vai trò chi phối thị trường này do chiếm tới 60% thị phần.

Lúc giá cả lên cao, khó khăn, chúng ta thường nói cả ba bên Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng cùng chia sẻ. Thực tế, Nhà nước đã gánh một phần bằng giảm thuế nhập khẩu hay bù lỗ, còn người tiêu dùng mua giá cao hơn.

Người tiêu dùng cùng chia sẻ khó khăn với Nhà nước và doanh nghiệp, nhưng cũng muốn được san sẻ một cách thích hợp lợi ích khi giá xăng dầu xuống. Đó là công bằng. Nhưng thực tế, lúc giá dầu thô xuống tới mức thấp nhấp nhất trong 17 tháng qua, trên dưới 60 USD mỗi thùng, thì lợi ích của mỗi bên ra sao? Hiện giá xăng (A92) là 15.000 đồng/lít trong khi thời điểm 17 tháng trước là 11.800 đồng/lít.

Xăng dầu và gas cùng là những mặt hàng nhập khẩu phụ thuộc vào biến động giá cả thế giới, nhưng qua cơ chế vận hành khác nhau đã đưa tới hai kết quả khác nhau đối với người tiêu dùng.