Hiểu luật để không thiệt thòi

Sở dĩ FPT online dám tự tiện đem những tác phẩm âm nhạc ghi âm của các thành viên thuộc RIAV bán cho Nokia và IPTV là vì họ có được một số thỏa thuận với các ca sĩ thể hiện trong các tác phẩm ghi âm đó. Theo hợp đồng ký kết giữa FPT online với các ca sĩ, FPT online thay mặt họ khai thác lợi ích bản quyền bằng cách cho đối tác thứ 3 sử dụng với mục đích kinh doanh và chia lợi nhuận theo thỏa thuận.

Ca sĩ Đình Bảo, nhóm AC&M, nói: "Do bức xúc trước tình trạng quá nhiều đơn vị sử dụng bài hát của ca sĩ cho mục đích kinh doanh nhưng không hề trả tác quyền nên khi FPT online đề nghị làm việc này chúng tôi thấy cần thiết và đã đồng ý. Tất nhiên, chúng tôi hiểu mình chỉ có quyền về giọng ca thôi". Khi hỏi, trước khi ký hợp đồng, Đình Bảo có nghiên cứu nội dung hợp đồng không, Đình Bảo cho biết anh không có thời gian để nghiên cứu bản hợp đồng dày gần cả chục trang giấy. "Do phía FPT thúc hoài nên tôi chỉ đọc qua rồi ký đại".

Tương tự Đình Bảo, một số ca sĩ khác cũng đặt bút ký mà không hiểu hết nội dung bản hợp đồng. Tất nhiên, nội dung những bản hợp đồng này đã có dấu hiệu vi phạm pháp luật, bởi vi phạm đến những quyền liên quan khác trong quyền tác giả, cụ thể là quyền ghi âm ghi hình (điều 30, Luật Sở hữu trí tuệ).

Một tác phẩm nghệ thuật biểu diễn nói chung, âm nhạc nói riêng, khi chuyển tải đến công chúng đều phát sinh quyền liên quan. Ngoài tác quyền của nhạc sĩ sáng tác, còn có nhiều quyền khác, như: Quyền ghi âm ghi hình, quyền tham gia biểu diễn, thậm chí quyền tham gia sáng tác của đạo diễn, tác giả kịch bản, nhà quay phim... nếu đó là tác phẩm ở dạng video. Bởi vậy, ca sĩ hát trong tác phẩm ấy không thể đại diện cho các quyền liên quan khác để ký kết hợp đồng khai thác tác phẩm, nếu chưa có ý kiến đồng ý của các đối tượng được hưởng quyền liên quan.

Tuy FPT online đã nhận hết lỗi về mình, nhưng đây là bài học cho những ca sĩ hành xử theo cảm tính mà thiếu hiểu biết về những quy định của pháp luật.

Hiện nay, nhạc sĩ đã có tổ chức quản lý tập thể quyền tác giả là Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam của Hội Nhạc sĩ Việt Nam. Còn ca sĩ hay các nghệ sĩ biểu diễn khác thì chưa có tổ chức quản lý tập thể này. Đây là một thiệt thòi cho giới nghệ sĩ biểu diễn, bởi bản thân họ đang cần có một tổ chức quản lý tập thể về tác quyền để thay mặt họ giải quyết các vấn đề liên quan đến quyền tác giả và quyền liên quan theo đúng pháp luật.