Cước vận tải giảm nhỏ giọt

Dễ tăng khó giảm

Dễ tăng khó giảm là cách ứng xử của đa số doanh nghiệp vận tải và kinh doanh dịch vụ taxi hiện nay. Thời điểm 21-7, khi giá xăng trong nước tăng vọt từ 14.500 đồng/lít lên 19.000 đồng/lít, chỉ vài ngày sau, các hãng taxi đồng loạt tăng cước 20%, có hãng tăng đến 25%. Vận tải khách bằng ô tô cũng tăng trung bình 15%, trong khi Bộ Tài chính tính toán tăng giá xăng chỉ làm tăng 12% chi phí nhiên liệu đối với hoạt động taxi và 10% với vận tải hành khách bằng ô tô (chạy dầu diesel). Sau khi liên bộ Tài chính – Công Thương lên tiếng sẽ kiểm tra chi phí giá thành để xử phạt doanh nghiệp tăng giá bất hợp lý, các hãng mới chịu giảm giá khoảng 10%.

Ngược lại, khi giá xăng liên tục giảm, cước taxi chỉ có một, hai lần giảm nhẹ từ 5%-7% hoặc 500 đồng/km tùy hãng. Theo ông Nguyễn Mạnh Hùng, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô VN, chưa kể đến việc giảm 1.000 đồng/lít xăng từ ngày 15-11 thì giá xăng dầu đã giảm tổng cộng 31%, tương đương với mức giảm 18% đối với taxi và 9% đối với vận tải khách. Do đó, hiệp hội khuyến cáo doanh nghiệp vận tải nên giảm cước về mức tại thời điểm trước 21-7. Doanh nghiệp nào trước đó chưa giảm giá thì phải giảm sâu hơn để “người dân khỏi bức xúc”. Song thông điệp này đã không được các thành viên hưởng ứng.

Cần có cơ chế giá linh hoạt

Theo một nguồn tin từ Bộ Tài chính, sắp tới có khoảng 20 hãng taxi có thể bị truy thu phần chi phí chênh lệch do tăng cước bất hợp lý trong thời gian vừa qua.

Trong thực tế, các doanh nghiệp vận tải khách bằng ô tô và kinh doanh dịch vụ taxi được tự quyết định giá nhưng Nhà nước vẫn kiểm soát được thông qua quy định bắt buộc phải kê khai giá đối với vận tải khách và kiểm định đồng hồ tính cước đối với kinh doanh taxi. Tất cả các vi phạm về cước vận tải đều có thể bị “thổi còi”, chi phí bất hợp lý được sung vào công quỹ, song người tiêu dùng vẫn bị thiệt hại vì họ là đối tượng trực tiếp bị “móc túi”. Do vậy, thay vì chạy theo kiểm tra giám sát, cơ quan quản lý cần có phương án phù hợp để ngăn ngừa vi phạm.

Khi giá xăng đã được trả về cơ chế thị trường, doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu có thể tăng, giảm giá vào thời điểm bất kỳ, thậm chí điều chỉnh trong hai ngày liên tiếp khiến doanh nghiệp vận tải trở tay không kịp. Bởi muốn điều chỉnh giá vé, doanh nghiệp vận tải bằng ô tô phải báo với cơ quan quản lý giá, phải in lại vé, thông báo tại các bến xe; các hãng taxi phải kiểm định lại đồng hồ rất mất thời gian và chi phí. Hầu hết các doanh nghiệp vận tải đều vin vào cớ này để chậm điều chỉnh cước và cơ quan quản lý cũng “khó ăn khó nói” vì rõ ràng năng lực chưa đáp ứng được, thủ tục hành chính rườm rà. Đây cũng là lúc Bộ Tài chính nên xem xét đề nghị được phụ thu phí nhiên liệu vào giá vé đối với cách thu của giá vé máy bay, thay vì tăng, giảm giá.