Người giàu thường trở nên giàu hơn một cách nhanh chóng hơn nhiều so với những người khác. Nhưng họ cũng có thể mất đi tài sản của họ nhanh hơn. Nguyên lý này đã trở nên đúng hơn bao giờ hết đối với các tỉ phú Mỹ trong thời gian vừa qua.

Cháy túi theo giá cổ phiếu

Trước hết, phải kể đến Maurice Greenberg, 83 tuổi, doanh nhân Mỹ từng là chủ tịch và giám đốc điều hành AIG, tập đoàn bảo hiểm và dịch vụ tài chính lớn nhất thế giới, từ năm 1968 đến 2005. Trong danh sách 400 người giàu nhất nước Mỹ năm 2007 do tạp chí Forbes đưa ra, ông đứng thứ 135. Tài sản thực của ông lúc đó trị giá 2,8 tỉ USD. Là cựu chủ tịch AIG nên phần lớn tài sản của ông nằm trong cổ phần của công ty này. Cách đây ít lâu, AIG đã bán hầu hết cổ phần công ty cho Chính phủ Mỹ với giá rẻ để có được khả năng thanh toán bằng tiền mặt cần thiết. Và thế là tài sản của ông cũng tiêu tan theo.

Còn vị trí của Greenberg trong danh sách của tạp chí Forbes năm nay thì sao? Ông không có một chỗ đứng nào cả. Ông tiếp tục bị thua lỗ. Kể từ khi Forbes tính toán giá trị tài sản thực của ông khi lập danh sách 400 người giàu nhất nước Mỹ năm 2008 vào tháng 8 vừa rồi đến nay, theo trang web National Post, giá trị cổ phiếu AIG của Greenberg đã giảm thêm 750 triệu USD.

Ông tâm sự: “Trong suốt hơn 35 năm, tôi đã giúp xây dựng AIG trở thành công ty bảo hiểm lớn nhất và thành công nhất trong lịch sử và là một trong những công ty tài chính đạt nhiều lợi nhuận nhất thế giới. Vậy mà chỉ trong một thời gian ngắn, nó đã mất hơn 90% giá trị của mình”.

Năm ngoái, hai cha con ông Leslie Gonda và Louis Gonda đều được xếp hạng trong danh sách Forbes 400. Khi đó, tài sản thực của người con là Louis trị giá 1,7 tỉ USD, còn của người cha Leslie là 1,4 tỉ USD. Khi công ty này bán cho AIG, họ gom được một số cổ phần bảo hiểm khổng lồ. Thế nhưng, hiện tại, cả hai đều không còn là tỉ phú nữa. Hai cha con cựu tỉ phú này từng giúp thành lập một công ty cho thuê hợp đồng tài chính quốc tế vào năm 1973, một tổ chức kinh doanh có máy bay riêng.

Người đồng sáng lập công ty nói trên với cha con nhà Gonda là Steven Udvar-Hazy. Năm 2007, ông được xếp thứ 79 trong danh sách của Forbes với tài sản thực trị giá 4,1 tỉ USD. Nay, ông đã tụt xuống vị trí 147 với 2,8 tỉ USD.

Một người khác cũng bị sự sụp đổ của AIG kéo xuống theo là Ernest Stempel. Ông từng là phó giám đốc của AIG vào năm 1938. Sau đó, ông vươn lên chức vụ phó chủ tịch công ty và cuối cùng, phụ trách phân ban bảo hiểm nhân thọ của công ty. Năm 2007, ông là người giàu thứ 286 ở Mỹ với tài sản 1,7 tỉ USD. Nay, tên ông không còn trong danh sách của Forbes nữa.

Sanford Weill, ở Citigroup, bị mất 500 triệu USD trong tài sản thực của mình do cổ phiếu giảm 60%. Công ty Bảo hiểm Travelers do Weill thành lập đã hợp nhất với Citicorp năm 1998. Sau đó, ông là chủ tịch hội đồng quản trị của Citigroup đã được hợp nhất cho đến năm 2003.

Clemmie Dixon Spangler Jr., một nhân vật cao cấp trong ngân hàng Bank of America, mất 900 triệu USD cũng vì giá cổ phiếu tuột “phanh”. Trong khi đó, một tỉ phú khác là Ernest Rady cũng lọt ra ngoài danh sách Forbes 400 năm nay dù tài sản thực năm ngoái của ông là 2,1 tỉ USD.

Chức càng cao, mất càng nhiều

Theo Forbes, một nhóm 30 ông chủ giàu có nhất nước Mỹ, giữ những chức vụ cao nhất trong các công ty, đã mất một số tiền hàng triệu USD chỉ trong vòng chưa đầy 2 phút.

Trong bản danh sách mới nhất xếp hạng 400 người Mỹ giàu nhất của Forbes, 30 tổng giám đốc và chủ tịch hội đồng quản trị các tập đoàn có tài sản tổng cộng khoảng 215 tỉ USD. Số tiền này ít hơn 20 tỉ USD so với tài sản của họ vào năm ngoái. Tính ra, cứ 1,6 giây, họ mất tổng cộng 1.000 USD hoặc 633,78 USD/giây. Như vậy, bình quân mỗi người trong số họ mất 790 triệu USD.

Tài sản của hầu hết các tỉ phú nói trên đều nằm trong công ty do họ thành lập. Vì thế, thời gian qua, tất cả họ đều là những người bị thua lỗ nặng nhất. Tạp chí Forbes đã nêu lên một vài trường hợp tiêu biểu về các nhà tỉ phú Mỹ đó như sau:

. Tài sản của Rupert Murdoch, 77 tuổi, ông trùm truyền thông và nhà sáng lập News Corp., đã giảm đi 2 tỉ USD và hiện chỉ còn 6,8 tỉ USD. Giá cổ phiếu của News Corp. đã giảm 34% trong vòng 12 tháng qua. Hậu quả là, cứ mỗi 15,78 giây, Murdoch mất 1.000 USD, hoặc 63,38 USD/giây. Điều đó có nghĩa là mỗi giờ ông trùm này mất đứt 1,5 triệu USD.

. Warren Buffett, ông chủ Công ty Berkshire Hathaway (mới đầu tư 5 tỉ USD vào Ngân hàng Goldman Sachs hồi cuối tháng 9-2008), là người nổi tiếng chơi cổ phiếu, đánh đâu thắng đó. Vậy mà, vừa qua ông cũng không lường trước được cơn bão khủng hoảng tài chính. Theo Forbes, tài sản thực của ông giảm đi 2 tỉ USD, còn lại 50 tỉ USD, do giá cổ phiếu công ty cổ phần của ông giảm 18% từ tháng 2 năm nay. Như vậy, ông mất 1.000 USD trong vòng 15,78 giây, giống như Murdoch.

. Một tỉ phú ít nổi tiếng hơn là Charles Ergen, 55 tuổi, tổng giám đốc Tập đoàn Viễn thông Dish Network, đã mất 2,1 tỉ USD và tài sản thực của ông giảm xuống còn 8,1 tỉ USD do cổ phiếu của tập đoàn giảm 25%. Ông mất 66,55 USD/giây hoặc 1.000 USD trong vòng 15,03 giây.