Hà Nội mất hơn 300 tỉ đồng do trận lụt lịch sử. Mới đây nhất, ngư dân các tỉnh Khánh Hòa, Ninh Thuận thiệt hại hàng chục tỉ đồng do cơn bão số 10...

Mổ xẻ nguyên nhân dẫn đến thiệt hại trên, nhiều chuyên gia cho rằng thiên tai chỉ là bề nổi. Bề chìm - cái gốc - phần nhiều do “nhân tai”. Đó là việc dự báo sai về thời tiết; về biến động thị trường, giá cả thế giới; về sản lượng, quy hoạch... Chỉ riêng dự báo thời tiết thôi, chỉ trong vòng 1 tháng, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Trung ương đã đưa ra 5 bản dự báo thời tiết với sai số lớn. Điển hình là dự báo sai lượng mưa ở Hà Nội và các tỉnh phía Bắc; cơn bão số 10 sai cả thời gian và hướng đi... Rồi chuyện dự báo sai sản lượng lúa vụ đông xuân dẫn đến việc tham mưu ngưng xuất khẩu gạo đúng thời điểm thị trường thế giới cao giá nhất. Mới đây là chuyện dự báo sai diễn biến giá vàng, dẫn đến cấp quota nhập khẩu vàng lúc giá vàng thế giới cao ngất ngưởng và ngưng cho nhập khẩu lúc giá vàng hạ, khiến doanh nghiệp thiệt hại cả trăm triệu USD, còn người tiêu dùng thì luôn phải mua vàng cao hơn giá thế giới. Nhưng đến nay, chỉ có ông Bùi Văn Đức, Tổng Giám đốc Trung tâm Khí tượng Thủy văn Quốc gia (đơn vị chủ quản của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Trung ương) và Bộ trưởng Bộ NN-PTNT là thừa nhận trách nhiệm về mình. Còn lại đều xem như chuyện của... trời.

Dự báo sai sẽ dẫn đến điều hành sai, hay chí ít là chậm đưa ra những giải pháp kịp thời để khắc phục. Thiên tai, thời tiết sẽ ngày càng khắc nghiệt hơn với các hiệu ứng biến đổi khí hậu khó lường. Cơn bão khủng hoảng tài chính cũng đang tác động mạnh đến từng ngõ ngách. Vì vậy, dự báo đúng không chỉ hạn chế thiệt hại mà còn đem lại sự sống còn cho người dân, cho cả nền kinh tế. Tại kỳ họp Quốc hội vừa qua, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nhấn mạnh đến cơ chế chịu trách nhiệm của những người đứng đầu các ngành, lĩnh vực. Hy vọng rằng điều này sẽ được thể hiện cụ thể trong thời gian tới, với những quan chức kém năng lực, không hoàn thành nhiệm vụ.