EVN đầu tư ra ngoài ngành cũng “hăng hái” nhất, với 7,22% vốn đầu tư và 4,82% tổng vốn sở hữu.
Trong khi vào tháng 7-2008, Tổng Giám đốc EVN Phạm Lê Thanh khẳng định với báo chí đến lúc ấy, đầu tư ra ngoài ngành của EVN mới chiếm 3,54% vốn sở hữu và “vẫn nằm trong tầm kiểm soát”.
Đáng chú ý nhất trong “ẩn số” EVN vừa được giải mã, đó là EVN có vẻ giỏi đầu tư “tay trái” hơn đầu tư ngành nghề chính - sản xuất và kinh doanh điện năng. Điều này càng minh chứng cho việc EVN chưa huy động và tập trung hết nguồn lực thực hiện mục tiêu chính.
Điều này lý giải tại sao EVN kêu thiếu vốn, từ chối 13 dự án điện, nhưng lại đầu tư ngoài ngành với tổng vốn gần 3.600 tỉ đồng. Điều này cũng lý giải tỉ lệ tổn thất điện năng của VN luôn cao nhất, nhì khu vực; đồng thời một loạt dự án điện của EVN đều chậm từ 6 tháng đến 3 năm, điện thiếu triền miên, nhưng EVN vẫn tỏ ra “bình chân”! Và, trong khi không làm tròn nhiệm vụ, EVN lại luôn ép giá, chặn đường các doanh nghiệp khác khi muốn đầu tư vào ngành điện để duy trì vị trí độc tôn, dễ bề gây áp lực đòi tăng giá với Chính phủ.
“Ẩn số” của EVN chính là hội chứng “con cưng”, ỷ thế độc quyền, luôn đòi quyền lợi và sự ưu ái, nhưng lại bỏ quên trách nhiệm của mình và quyền lợi của người tiêu dùng. Nói như TS Lê Đăng Doanh, EVN chỉ lo cho hầu bao của mình. Cũng với hội chứng này mà EVN đã không biết ngượng khi đòi trích thưởng trên 1.000 tỉ đồng, bỏ qua một điều hiển nhiên là việc thưởng phải đi đôi với hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.
Với hội chứng này, chừng nào EVN còn độc quyền thì người tiêu dùng vẫn phải dùng điện giá cao. Vì vậy, cần giảm dần vai trò độc quyền của EVN theo như chỉ đạo của Chính phủ. Mặt khác, ngoài EVN, cũng cần “giải mã” ẩn số của một loạt ngành độc quyền khác, để không còn tình trạng chỉ lo hầu bao của mình, bỏ qua trách nhiệm với xã hội, ép giá người tiêu dùng.
Dư luận cũng cho rằng cùng với việc công khai kết quả kiểm toán EVN, cần có biện pháp chấn chỉnh hội chứng “con cưng”. Đặc biệt, cần xử lý nghiêm những người có trách nhiệm quản lý EVN vì đã để tập đoàn này không tập trung hết nguồn lực cho nhiệm vụ chính theo như kết luận của Kiểm toán Nhà nước.