Chuyện bức xúc từ những cuộc di dời giải tỏa gần đây xuất hiện thường xuyên trên phương tiện thông tin đại chúng, đã và đang chiếm tỉ lệ lớn nhất trong các vụ khiếu kiện đông người. Địa phương nào tốc độ đô thị hóa càng nhanh, tiếp nhận càng nhiều dự án đầu tư, thì càng phải thực hiện nhiều dự án di dời, giải tỏa, tái định cư và hầu hết kéo theo đó là một số lượng càng cao dân chúng rơi vào tình trạng khó khăn.
TPHCM cũng không ngoại lệ. HĐND TPHCM vừa qua đã thực hiện một chương trình tham vấn về vấn đề này và kết quả cho thấy là có quá nhiều bức xúc từ các dự án tái định cư. Thậm chí, có những nơi chỉ 20% người dân có cuộc sống ổn định sau khi tái định cư. Nguyên nhân đã được chỉ rõ là do các chương trình tái định cư rất chắp vá, hầu hết các dự án cứ thực hiện rồi mới chạy vạy kiếm quỹ nhà đất, thiếu các biện pháp hữu hiệu hỗ trợ người dân tái định cư an cư lạc nghiệp, thiếu điều tra xem cuộc sống của người dân sau đó ra sao...
Tại hội thảo Góp ý kiến về thực hiện chính sách nhà ở tái định cư do Ban Pháp chế HĐND TPHCM phối hợp với Báo NLĐ tổ chức ngày 21-11 vừa qua, Chủ tịch HĐND TPHCM Phạm Phương Thảo cho biết ngay từ năm 1998, Thành ủy đã có nghị quyết nêu rõ: “Chính sách bồi thường phải bảo đảm tái tạo được nơi ở mới, cuộc sống mới của người bị giải tỏa phải bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ”. Nhưng thực tế ở TPHCM lại không khác gì TP Huế và hầu hết các địa phương cả nước, cũng gặp phải thực trạng: chủ trương, chính sách về công tác bồi thường, giải tỏa, tái định cư không thiếu, thậm chí rất tốt; nhưng việc thực hiện trên thực tế còn có một khoảng cách xa vời. Sự yếu kém của hoạt động giám sát đã bộc lộ rất rõ trong trường hợp này.
Những gì đã diễn ra của các hộ dân ở Huế sau 9 năm tái định cư là hậu quả từ một cách làm thiếu đồng bộ, của sự quan tâm không đúng mức. Đây là bài học thực tiễn sâu sắc còn nguyên tính thời sự cho tất cả các địa phương, các cơ quan chức năng trong việc tổ chức di dời, giải tỏa, tái định cư.
Các địa phương trong cả nước đang đẩy nhanh tốc độ đô thị hóa. Những cao ốc chọc trời, những khu đô thị kiểu mẫu thi nhau mọc lên, nhưng đừng nhầm tưởng vì thế mà dễ đẩy lùi đói nghèo và tệ nạn.