Đây là nhận định chung của các đại biểu dự hội thảo “Cơ chế ba bên và đối thoại xã hội – Kinh nghiệm quốc tế” do Tổng LĐLĐ VN và Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) tổ chức tại TPHCM ngày 4-12.

Đến nay, vướng mắc lớn nhất trong việc xác lập cơ chế ba bên là tổ chức đại diện cho NSDLĐ. Tuy pháp luật đã quy định Phòng Thương mại và Công nghiệp VN (VCCI) cùng Liên minh Hợp tác xã là tổ chức đại diện cho NSDLĐ nhưng trong thực tế năng lực thực hiện vai trò của hai tổ chức này vẫn còn rất nhiều hạn chế. Mặt khác, cơ chế ba bên đòi hỏi rất lớn vai trò đại diện của CĐ trong thương lượng. Người lao động (NLĐ) đình công thay vì thương lượng để đạt được mục đích do họ không thấy có biện pháp nào tốt hơn. Theo các đại biểu, thương lượng tập thể là giải pháp tốt nhất để ngăn ngừa tranh chấp, xây dựng quan hệ lao động ổn định, hài hòa. Theo các chuyên gia ILO, thương lượng tập thể là hình thức “đối thoại đặc biệt” giữa NLĐ và NSDLĐ. Để đối thoại hiệu quả, cả hai phía cần phải thẳng thắn nói lên những suy nghĩ của mình; biết lắng nghe ý kiến của bên kia.

Để hoàn thiện cơ chế ba bên, nhiều đại biểu đề nghị phải sớm sửa Luật CĐ theo hướng quy định rõ hơn các quyền thành lập, gia nhập hoạt động CĐ của NLĐ, mở rộng quyền CĐ tới lao động đang làm việc tại nước ngoài. Bên cạnh đó, cần quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan Nhà nước, đơn vị, DN trong việc bảo đảm thực hiện các quyền của tổ chức CĐ. Luật CĐ cần thể hiện rõ đầy đủ quyền, trách nhiệm của NLĐ, của CĐ và DN trong quan hệ lao động liên quan đến việc làm, hợp đồng lao động, tiền lương, thỏa ước lao động tập thể, tranh chấp lao động. Ông Mai Đức Chính, Phó Chủ tịch Tổng LĐLĐ VN, nhấn mạnh đến việc tăng cường vai trò của CĐ cấp trên. Sắp tới, ngoài việc xúc tiến ký kết thỏa ước lao động tập thể ngành, Tổng LĐLĐ VN sẽ chọn một vài địa phương để thí điểm lập các đội chuyên gia am hiểu pháp luật hỗ trợ CĐ cơ sở thương thảo, ký kết thỏa ước tập thể, nhất là các KCX-KCN.