Người trẻ ít đọc sách

Trong một cuộc khảo sát nhanh mới đây về thói quen và nội dung đọc sách đối với nhân viên, sinh viên lứa tuổi từ 20-30, có 80% cho rằng không đọc sách một năm qua, 98% không đọc sách trong tuần qua, 70% cho biết chỉ học chứ không tham khảo thêm và 100% nói rằng gần như chẳng để ý đến thơ.

Văn hóa đọc “xuống cấp”?

Con số này được chuyên viên cao cấp tư vấn chiến lược quản trị và phát triển kinh doanh Lý Trường Chiến nêu ra tại hội thảo mới đây về đổi mới giáo dục ĐH, khiến cho nhiều người phải giật mình. Trong cuộc khảo sát này, chỉ có 12% cho biết có đọc các sách, truyện khác ngoài chuyên môn.

Sự “xuống cấp” văn hóa đọc còn thể hiện ở việc, một số người có đọc sách thì lại tiếp nhận rất hời hợt, thiếu phản biện, thiếu tư duy, tiếp nhận thông tin đơn chiều theo kiểu đọc tiểu thuyết chỉ thấy anh này yêu chị kia, chị kia yêu anh nọ... mà không thấy được tính logic của cuộc sống qua nhân cách, thái độ, hành xử và diễn biến tâm lý của nhân vật.

Ông Lý Trường Chiến cho biết, trong một lần chờ bay tại một sân bay ở trong nước, ông quan sát 50 người, trong đó có 8 người nước ngoài thì có 6 người đọc sách và 2 người trò chuyện cùng nhau. Trong khi hơn 40 người Việt thì chỉ có 3 người đọc báo, số còn lại lang thang chờ, ngủ, xem tivi hay lơ đễnh làm những chuyện cá nhân.

Một lần khác tại một sân bay ở châu Âu, ông tiếp tục quan sát và thấy có khoảng 65% người chờ bay đọc sách, một số ít ngủ thiếp đi nhưng cuốn sách vẫn nằm trên tay hay đặt sách trên ngực. Ông Chiến cho rằng chính thói quen đọc sách này mà những người nước ngoài, đặc biệt là các bạn trẻ có kiến thức tổng quát tốt, tự tin, linh hoạt và chủ động trong cuộc sống. Những bạn trẻ này khi nói chuyện cũng rất hay và thuyết phục được người đối diện.

Sa sút về nhân cách

Theo ông Chiến, hội sách tại VN, dù mở cửa miễn phí vẫn ít người tham gia hơn là những hội chợ hay các khu vui chơi vận động. Điều này trái ngược với các nước châu Âu, khi giá vé vào cửa hội sách đến vài trăm USD mà người vào vẫn nườm nượp. Thờ ơ với sách nhưng bạn trẻ VN ngày nay lại say mê lướt web và mobile.

Thói quen mới này hình thành thêm một thói quen khác rất nguy hiểm đối với giới trẻ - đó là “cắt’ và “dán” thay vì sáng tạo trong học tập cũng như làm việc. Bên cạnh đó là sự phủ sóng rộng khắp của các kênh truyền hình, các game show hấp dẫn, những trò giải trí phong phú... đã xói mòn dần tình yêu đối với sách. “Thật đau lòng khi biết một trường THPT quy định chỉ có giáo viên giỏi và học sinh giỏi mới được vào thư viện với lý do để bảo vệ sách quý, đắt tiền.

Chắc phần lớn chúng ta không đau lòng vì mất sách. Sách mất sẽ có sách mới và thêm một người đọc cũng sẽ tốt cho đời. Tôi tin rằng, hầu hết chúng ta đều đau lòng vì điều đó sẽ dắt con em chúng ta vào vòng luẩn quẩn như câu chuyện quả trứng và con gà, cái nào có trước” - ông Chiến bày tỏ.

Chính sự thiếu gắn bó với sách đã khiến cho giới trẻ ngày nay thiếu kiến thức tổng hợp, tư duy khái quát, suy nghĩ nghèo nàn, thiếu tự tin khi bước vào cuộc sống. Do vậy, làm thế nào để cho học sinh, sinh viên có thói quen tìm đến với những tri thức trong sách vở là vấn đề cấp bách hiện nay bên cạnh việc học tập, rèn luyện những kỹ năng mềm từ cuộc sống. “Mỗi người có cả cuộc đời để học tập, do vậy cần kiên trì tích lũy kiến thức, rèn luyện óc sáng tạo, trí tưởng tượng, tự học hỏi, hoàn thiện mình từ những trang sách, từ tri thức tiền nhân, trí tuệ của nhân loại” - ông Lý Trường Chiến nhắn nhủ.