Trả giá quá cao vì ô nhiễm

Ô nhiễm tràn lan

Thế nhưng đây chỉ như “muối bỏ biển” nếu so với thực tế đang diễn ra bởi vì thực trạng giải quyết các vấn đề ô nhiễm hiện nay mới dừng lại ở việc... nói là chính. Đơn cử như việc di dời cơ sở gây ô nhiễm ra khỏi khu dân cư khởi động từ năm 2002 đến nay vẫn còn hơn 100 cơ sở viện đủ các lý do để chậm trễ, thậm chí còn xin gia hạn đến năm sau hoặc cá biệt là năm 2013! Trong khi đó, tác nhân gây ô nhiễm liên tục gia tăng mà các biện pháp giải quyết vẫn giậm chân tại chỗ, điều này khiến môi trường đất, nước, không khí tại TP luôn đứng trước hiện trạng báo động đỏ vì ô nhiễm. Tổng hợp chất lượng môi trường trong quý III/2008 tại TP qua quan trắc cho thấy ô nhiễm hữu cơ nguồn nước gia tăng, chỉ tiêu bụi trong khu dân cư lên đến 82% giá trị quan trắc không đạt tiêu chuẩn cho phép, tương tự 80% không đạt tiêu chuẩn về tiếng ồn...

Tại các khu công nghiệp, khu chế xuất, việc quản lý xả thải vẫn đang đối mặt với nhiều trở ngại: chất lượng hệ thống xử lý, giải pháp xử lý và cả sự thờ ơ về trách nhiệm môi trường của doanh nghiệp, kết quả là không chỉ các dòng kênh đang chết mà nguồn nước sông Đồng Nai và sông Sài Gòn ngày càng xấu đi. Nước thô cung cấp cho các nhà máy nước có nhiều thành phần vi khuẩn và hóa học, khiến việc xử lý mất nhiều thời gian, phức tạp và tốn kém. Chưa kể chỉ tính riêng hằng năm để giải quyết việc sông Sài Gòn bị nhiễm mặn, SAWACO đã phải chi khoảng 3-4 tỉ đồng cho việc xả hồ Dầu Tiếng... GS-TS Lâm Minh Triết, Viện trưởng Viện Nước và Công nghiệp môi trường, từng cảnh báo về ô nhiễm sông Sài Gòn, ông cho rằng diễn biến ngày càng xấu về chất lượng của dòng sông đe dọa nghiêm trọng đến đời sống xã hội, trước hết đe dọa đến chất lượng cấp nước cho TP, đến sự phát triển kinh tế bền vững của TP.

Nguy cơ cho chất lượng giống nòi

Mổ xẻ việc chi 300 tỉ đồng cho xử lý ô nhiễm kênh Ba Bò, nhiều ý kiến cho rằng số tiền này chỉ mới đủ để dừng ở việc “giảm mùi” cho nước thải tại đây và con số còn phải cao hơn nhiều. Những ổ dịch sốt xuất huyết, các bệnh về đường tiêu hóa, hô hấp... tại nhiều quận, huyện do vệ sinh môi trường kém, do khói bụi và chất thải đang làm gia tăng cấp số nhân tiền của của người dân cho việc phòng chống và chữa bệnh. Hiện TPHCM chưa có thống kê nào về thiệt hại từ tác động xấu của môi trường cũng như chưa có vi phạm môi trường nào bị xử lý ngoài việc phạt vi phạm hành chính! Chính điều này dẫn đến việc bệnh đường hô hấp trẻ em tăng 20% mỗi năm, ung thư vượt qua bệnh tim, trở thành nguy cơ số 1.

Giá cho việc hủy diệt môi trường là không thể đong đếm cụ thể. Ông Richard Fuller, thành viên nhóm nghiên cứu phi lợi nhuận về môi trường thuộc Viện Blacksmith – New York (Mỹ), đã nhận định: “Các vấn đề môi trường đã gây ra tỉ lệ hơn 20% cái chết tại các nước đang phát triển. Các chất độc trong môi trường đặt dân cư vào rủi ro bị nhiễm độc, phát triển bệnh ung thư, nhiễm trùng phổi và gây ra vấn đề chậm phát triển về thần kinh ở trẻ em...”. Còn theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), 30% số ca bệnh tật và tử vong ở trẻ em xuất phát từ yếu tố môi trường. Và các chất độc hại còn có tác động lâu dài khi trẻ em lớn lên mà thông thường thì hậu quả của việc nhiễm các chất độc khi còn trong bào thai chỉ khởi phát khi trẻ em đến tuổi thiếu niên hoặc lớn hơn.