Từ các trung tâm kinh tế lớn nhất thế giới cho tới các nền kinh tế mới nổi đều phải gấp gáp tung ra các gói kích thích kinh tế để đối phó với suy thoái.

Là một nền kinh tế có độ mở cao lại phụ thuộc lớn vào xuất khẩu và đầu tư nước ngoài, VN cũng buộc phải có phản ứng linh hoạt, kịp thời và đúng đắn.

Đầu tháng 12-2008, mới nghe nói tới giải pháp kích cầu nền kinh tế trị giá 1 tỉ USD, thì đến giữa tháng, con số đó đã vọt lên tới 6 tỉ USD. Suy giảm kinh tế đã trở thành một nguy cơ hiện hữu và rất gần. Không có kích cầu đủ mạnh, nền kinh tế khó có thể bảo đảm mục tiêu tăng trưởng 6,5% của năm 2009, cũng như bảo đảm an sinh xã hội.

Nhưng gói giải pháp kích cầu trị giá 6 tỉ USD mới chỉ là điều kiện cần chứ chưa đủ để chống suy giảm kinh tế và bảo đảm an sinh xã hội. Gói kích cầu 6 tỉ USD chỉ có thể phát huy tác dụng tối đa khi được sử dụng một cách hiệu quả và đúng lúc.

Muốn giải pháp kích cầu trị giá 6 tỉ USD hiệu quả, trước hết mỗi đồng tiền trong đó phải được sử dụng hiệu quả, đóng góp nhiều nhất vào tăng trưởng kinh tế hay tạo thêm việc làm, bảo đảm an sinh xã hội. Để giải pháp kích cầu hiệu quả nhất, không thể không quan tâm tới việc số vốn trị giá 6 tỉ USD được phân bổ ra sao, cho ai, dựa trên tiêu chí gì... Do vậy, việc sử dụng gói kích cầu phải được công khai và minh bạch để có thể kiểm tra, giám sát và đo lường được hiệu quả. Rất nên có sự cạnh tranh lành mạnh, bình đẳng, rộng mở và minh bạch trong việc tiếp cận gói kích cầu của Chính phủ. Ai sử dụng đồng vốn hiệu quả và sinh lợi; tạo ra nhiều công ăn việc làm, hàng hóa hay thu nhập cao nhất, người đó phải được rót tiền kích cầu mà không phân biệt thành phần kinh tế. Phải loại bỏ thẳng tay cơ chế “xin - cho” hay biến tướng của cơ chế này trong cách tiếp cận phổ biến với nguồn vốn từ ngân sách.

Kích cầu không đúng chỗ, không đúng lúc và thiếu hiệu quả chẳng những không giúp chống suy giảm kinh tế và bảo đảm an sinh xã hội mà còn tạo thêm những tác nhân gây lạm phát trong tương lai. Những tác nhân này không phải đã hoàn toàn biến mất, khi cách nay mới hơn một tháng, chúng ta còn coi chống lạm phát là ưu tiên hàng đầu.