Theo ông Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện Kinh tế VN, khủng hoảng kinh tế hiện nay có độ sâu và kéo dài. Nó chứa đựng hình ảnh của con rắn lột xác, nếu được định hình lại cấu trúc thì con rắn sẽ mạnh trở lại. Muốn làm được điều đó, theo ông Thiên, không chỉ duy trì mục tiêu tăng trưởng như Chính phủ đặt ra mà cần ổn định yếu tố vĩ mô, trong đó làm cho nền kinh tế lưu thông gắn với việc làm là quan trọng. Nhiều ý kiến cũng cho rằng Chính phủ nên tập trung sử dụng gói 6 tỉ USD kích cầu thật sự hiệu quả. Có nhiều lĩnh vực cần kích cầu như hạ tầng, điện năng lượng và khu vực xuất khẩu, nông nghiệp nông thôn, DN vừa và nhỏ. Nhưng theo ông Vũ Thành Tự Anh, Giám đốc nghiên cứu chương trình giảng dạy kinh tế Fulbright, nên sử dụng khoản kích cầu vào nơi có thâm dụng lao động cao chứ không đưa vào nơi thâm dụng vốn lớn, nhằm tạo việc làm cho 1,7 triệu lao động mới mỗi năm. Phần vốn kích cầu cần chuyển vào cho khối DN dân doanh nhằm giải cứu kịp thời DN đang “sắp chết”.

Quan trọng hơn, theo ông Trần Đình Thiên là “cần có bộ tiêu chuẩn để xem xét đưa dòng vốn kích cầu vào đâu cho hiệu quả chứ không phải phụ thuộc vào việc “chạy” giỏi”. Ông Trương Đình Tuyển, thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách kinh tế quốc gia, nhấn mạnh: Chính phủ cần sử dụng gói kích cầu như bộ khuếch đại tạo ra dòng điện lớn cho thị trường phát triển nếu không sẽ thất bại.

Sớm thỏa thuận lãi suất

Về chính sách tiền tệ, ông Trương Đình Tuyển nói phải để thị trường tự điều chỉnh về trần lãi suất, ngân hàng sẽ tự hạ mức lãi suất nào mà DN có thể chấp nhận được. Đồng thời cần có cơ chế bảo lãnh tín dụng cho DN vừa và nhỏ bởi khối này không có tài sản thế chấp. Trả lời câu hỏi DN có nên vay vốn trong giai đoạn này để phát triển sản xuất kinh doanh hay đợi lãi suất tiếp tục giảm, ông Lê Đức Thúy, Chủ tịch Ủy ban Giám sát Tài chính quốc gia, khẳng định tùy theo tình hình của chính mình mà DN xem xét có nên vay hay chưa. Nếu thấy việc đầu tư cho sản xuất với lãi suất này có thể sinh lợi thì nên thực hiện ngay, vì nếu đợi lãi suất giảm thì lúc đó có khi lại khó vay. Cũng theo ông Thúy, không nên quá lạm dụng việc nới lỏng chính sách tiền tệ mà phải thận trọng để không đi vào vết xe đổ của lạm phát rồi lại kiềm chế. Đồng thời, nên duy trì lãi suất linh hoạt, hình thành theo thị trường trên nguyên tắc thỏa thuận và cạnh tranh lành mạnh. Ngân hàng Nhà nước không ấn định lãi suất trần hay sàn mà là lãi suất cơ bản, lãi suất tái cấp vốn, tái chiết khấu, tạo hành lang lãi suất cho sự hình thành và vận động của lãi suất trên thị trường liên ngân hàng.