Hội thảo “Vượt qua thách thức - nắm bắt cơ hội” đã được Ủy ban Kinh tế của Quốc hội tổ chức ngày 30-12, tại Hà Nội. Chính phủ đã đề ra 5 nhóm giải pháp ngăn ngừa suy giảm kinh tế, song cần phải hỗ trợ doanh nghiệp (DN) như thế nào, mức độ đến đâu..., là điều Ủy ban Kinh tế của Quốc hội mong muốn các DN nêu ra để từ đó có những kiến nghị kịp thời.

Năm 2008, VN nhập gần 9 triệu tấn sắt thép, trị giá trên 7 tỉ USD. Do lệ thuộc vào nước ngoài nên khi tình hình kinh tế thế giới biến động, ngành thép chịu ảnh hưởng rất lớn. Nhập khẩu khi lãi suất cao, sau đó lại phải tái xuất tới 1,5 triệu tấn; mỗi 10.000 tấn sắt thép nhập khẩu, giờ bán ra lỗ 2 triệu USD. Theo Tổng Giám đốc Tổng Công ty Thép VN Đậu Văn Hùng, nhiều nguồn thép giá rẻ đã tràn vào VN. Các thành viên WTO vận dụng rào cản kỹ thuật rất hiệu quả để hỗ trợ DN, song trong nước lại tồn tại nhiều quan điểm khác nhau, có ý kiến cần hàng giá rẻ để thúc đẩy đầu tư xây dựng; có người nói cần phải bảo hộ. Theo ông Hùng, đây là “tình trạng đặc biệt” nên phải có chính sách đặc biệt.

Quý IV/2008, kim ngạch xuất khẩu dệt may giảm 20% so với năm 2007. Cả năm 2008, doanh thu ngành này tăng 15%-16%, song lợi nhuận không bằng một nửa so với năm 2007. Hiện nhiều DN dệt may vừa và nhỏ đã đóng cửa; hàng loạt DN nước ngoài bỏ trốn, phá sản. Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Dệt may VN Lê Tấn Trường cũng nêu tâm trạng e ngại với hàng giá rẻ nước ngoài. Năm 2009, nhu cầu dệt may toàn cầu giảm 20%. Hiện chỉ còn VN xuất khẩu dệt may tăng trưởng, còn lại đều đã giảm. Các nước xuất khẩu dệt may hàng đầu đã đàm phán giá mới năm 2009- giảm bình quân 20% so với năm 2008. “Không chỉ cạnh tranh về giá mà 3 tháng tới, hàng dệt may của họ còn đổ vào VN” - ông Trường cảnh báo.

Tình trạng đầu tư theo phong trào, cung vượt cầu quá xa, đến lúc khó khăn này mới thực sự “bục vỡ”. Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty Xi măng VN Lê Văn Chung than thở: “Trong lúc cầu giảm thì cung năm 2009 tăng, tới 15 nhà máy mới ra đời, công suất hiện đã đủ đáp ứng nhu cầu dự kiến cho năm 2020. Hơn nữa, ngành xi măng xuất khẩu rất khó”. Ông Chung đề nghị các giải pháp kích cầu nên trúng đích, kích vào những lĩnh vực sau này còn cơ hội phát triển được, kích để phát triển chứ không phải trợ cấp.

“Bên cạnh chính sách thuế, Nhà nước cần hỗ trợ để ngân hàng gia hạn, cho DN chậm trả nợ” - Tổng Giám đốc Công ty Chăn nuôi chế biến xuất nhập khẩu MARD đề xuất. Ông nhấn mạnh gói kích cầu cần trúng đích, không chỉ hỗ trợ các DN có nộp thuế thu nhập DN mà cần phải hỗ trợ các DN mất vốn.