- GS-TS Nguyễn Hữu Châu: Chúng tôi đã tiếp thu rất nghiêm túc và từ 74 chỉ tiêu, chúng tôi đã rút xuống còn gần 50 chỉ tiêu. Nhưng đó không phải là phép trừ và sự xóa bỏ một cách thô thiển mà giữ lại những gì có căn cứ và đối chiếu một cách thực tế với những triển vọng.

Nhiều ý kiến cho rằng dự thảo chưa chú trọng đến phát triển giáo dục ĐH, ông nghĩ sao?

- Đây là một chiến lược quốc gia toàn diện từ mầm non đến ĐH, mỗi cấp học đều có một vị thế ngang tầm nhau, ngay cả giáo dục thường xuyên cũng là điểm nhấn trong chiến lược.

Nhưng vì thế mà người ta không thấy đột phá ở khâu nào cả?

- Đây là một chiến lược quốc gia, dựa vào đây, mỗi cấp học lại có một chiến lược riêng. Các vụ chuyên môn của bộ sẽ nhận công việc ấy.

Một trong những giải pháp được coi là đột phá của chiến lược giáo dục là yếu tố con người, cụ thể là năng lực của đội ngũ nhà giáo. Thế nhưng việc bỏ biên chế, chỉ tuyển giáo viên dưới hình thức hợp đồng đang khiến nhiều người lo lắng?

- Một trong những giải pháp để nâng cao tính cạnh tranh, đó là tạo sự phấn đấu cho người dạy. Nếu cứ giữ biên chế thì giáo viên sẽ không phấn đấu. Cho nên cũng giống như nhiều nước, chúng ta sẽ tiến tới phấn đấu bỏ dần biên chế đi, thay vào đó là hợp đồng. Khi làm tốt, sẽ được ký hợp đồng tiếp.

Thưa ông, ngành giáo dục rất đông, 1 triệu người, trước đây, giáo dục khủng hoảng thiếu giáo viên và đã phải có các biện pháp để thu hút nhân lực. Vậy với việc chỉ tuyển dụng giáo viên hợp đồng, liệu có thiếu giáo viên không?

- Hiện nay, ở tiểu học không còn thiếu giáo viên, thậm chí là thừa. Nhưng thiếu là thiếu ở các môn giáo dục công dân, giáo dục ngoại ngữ, thể chất, nghệ thuật... Việc chỉ tuyển giáo viên hợp đồng càng là cơ hội tốt để chúng ta mời lực lượng bên ngoài tham gia.

Theo ông, liệu chúng ta sẽ có được sự cạnh tranh lành mạnh như mong muốn?

- Trong giai đoạn giao thời vẫn sẽ có giáo viên trong biên chế và cả hợp đồng. Đó là một thực trạng mà chúng ta phải chấp nhận nhưng sẽ có các giải pháp hỗ trợ để động viên sự cống hiến nhiều hơn nữa của đội ngũ giáo viên đã được biên chế. Tôi không phải là người làm về tổ chức, cái này bộ sẽ giao cho Vụ Tổ chức cán bộ nhưng tôi tin chắc là bằng cơ chế đánh giá của chúng ta vừa rồi và việc trả lương của hiệu trưởng thì giáo viên biên chế sẽ có sự thay đổi.

Dự thảo đặt vấn đề hiệu trưởng tự quyết định mức lương cho giáo viên. Điều này liệu có khả thi không khi chắc chắn nó sẽ nảy sinh rất nhiều vấn đề?

- Việc hiệu trưởng tự quyết định mức lương giáo viên sẽ bắt đầu trước hết ở các cơ sở ĐH. Chúng tôi đã từng đi sang các nước và hiệu trưởng các trường ĐH người ta trả lương cho từng giảng viên theo các mức khác nhau. Thậm chí có người mức lương cao gấp 10 lần người khác.

Nhưng ở nước ta, việc lựa chọn cán bộ còn có nhiều chỗ, nhiều nơi chưa đúng người, đúng việc. Không phải hiệu trưởng nào cũng đủ tâm, đủ tầm?

- Đúng là sẽ nảy sinh nhiều vấn đề, đòi hỏi hiệu trưởng phải là người rất can đảm, có bản lĩnh và rất công bằng. Chắc là mỗi trường phải có một hội đồng đánh giá. Và hiệu trưởng phải là người chịu trách nhiệm hoàn toàn.