Việc nhận lời dẫn dắt đội tuyển VN tham dự giải đấu lớn nhất khu vực Đông Nam Á năm 2002 được xem là một thách thức lớn với nhà cầm quân Bồ Đào Nha (BĐN). Ở kỳ Tiger Cup 2000, đội tuyển VN chỉ xếp hạng 4. Điều đáng nói là ông nhận nắm đội tuyển trong bối cảnh giao thời, một số cầu thủ thuộc lớp “thế hệ vàng” giã từ đội tuyển như: Hồng Sơn, Sỹ Hùng, Việt Hoàng, Công Minh, chỉ còn lại Huỳnh Đức, Đức Thắng, Hùng Dũng, Quang Trường, Minh Quang nhưng cũng đã qua thời đỉnh cao.

Lựa chọn sốc, thành tích bất ngờ

Trong hoàn cảnh như vậy, HLV Calisto buộc phải tính đến một đội ngũ bổ sung. Đó là thời điểm ông bắt đầu gây sốc cho giới chuyên môn lẫn người hâm mộ khi triệu tập nhiều gương mặt mới, thậm chí chưa từng thi đấu ở giải chuyên nghiệp như Tài Em, Trường Giang; hoặc ít được biết đến như Trịnh Xuân Thành, tiền đạo tưởng chừng không thể cống hiến tốt như Huỳnh Hồng Sơn (34 tuổi). Khi xếp đội hình, ông thậm chí còn gây kinh ngạc khi đưa tiền đạo trẻ Văn Quyến mới 18 tuổi đá cặp với Huỳnh Đức!

Với một lực lượng như trên, người lạc quan đến mấy cũng khó nuôi hy vọng đội tuyển VN giành huy chương. Nhưng vượt qua những hoài nghi, chỉ trích thiếu tế nhị, nhà cầm quân BĐN đã tạo được một đội hình có sự gắn kết giữa kinh nghiệm và sức trẻ. Kết quả, đoàn quân bị xem là “ô hợp” đó của HLV Calisto từng bước tạo được lòng tin bằng các trận thắng Myanmar 4-2, Philippines 4-1 và hòa Indonesia 2-2 để giành quyền vào bán kết. Tuy không vượt qua đương kim vô địch Thái Lan ở trận bán kết nhưng tuyển VN đã thắng Malaysia 2-1 trong trận tranh huy chương đồng, một chiến công ngoài dự đoán, đặc biệt là dấu ấn của HLV Calisto với lối chơi cống hiến, máu lửa cùng hàng loạt ngôi sao tỏa sáng đến hôm nay như Tài Em, Minh Phương, Trường Giang.

Chỉ cần lương tăng 1 USD

Thành công trở về trong vòng tay người hâm mộ, tưởng như sự hợp tác của vị HLV BĐN này với đội tuyển VN sẽ kéo dài bởi trước mắt, bóng đá VN bước vào kế hoạch chuẩn bị tham dự SEA Games 22 trên sân nhà. Nhưng sau chuyến nghỉ phép 1 tháng về thăm gia đình và khi trở lại VN, ông bất ngờ nhận được bức fax của VFF với những nội dung khiến ông không khỏi bức xúc. Theo đó, nếu như mức lương ở Tiger Cup của ông là 10.000 USD cộng với những khoản phụ cấp khác (xe, nhà ở, điện thoại), thì trong đề nghị mới VFF vẫn không thay đổi. Trong quá trình thương thảo về việc tái ký hợp đồng, ông Calisto cho biết ông chỉ cần VFF nhìn nhận thành công vừa rồi của ông cùng đội tuyển VN tại Tiger Cup 2002 bằng cách tăng lương dù chỉ 1 USD, nhưng những lãnh đạo cơ quan quản lý cao nhất của bóng đá VN lúc bấy giờ vẫn chối từ.

Nhưng vấn đề không chỉ là tăng lương cho ông Calisto thêm 1 USD. Các lãnh đạo VFF phụ trách thương thảo hợp đồng với HLV người BĐN lúc đó đã viện ra những lý do khác để từ chối kéo dài hợp đồng với ông: Cho rằng kế hoạch tuyển chọn lực lượng cho tuyển Olympic của ông Calisto không hợp lý, thiếu tính kế thừa; không đồng ý với đề xuất bổ sung trợ lý Vũ Tiến Thành vào ban huấn luyện.

Và... Calisto sốc

Điều cần nói thêm là khi từ chối Calisto, VFF đã không cử đại diện gặp mặt hoặc gọi điện trực tiếp mà chỉ fax thông báo. Hành động đó khiến một HLV chuyên nghiệp như Calisto cảm thấy bị xúc phạm. Sở dĩ VFF hành xử như vậy dường như là do quá tính toán thiệt hơn chuyện tiền nong – dù chỉ tăng lương 1 USD cho ông Calisto - và một số lãnh đạo VFF thời đó cho rằng ông Calisto “khó bảo”, gây nhiều hình ảnh không đẹp qua những lần phản ứng trọng tài ở giải trong nước...

Nhưng Calisto không giận VFF lâu. Bằng chứng là 6 năm sau, HLV BĐN này lại ghi dấu ấn lịch sử cho bóng đá VN khi cùng lứa học trò đoạt ngôi vô địch Đông Nam Á 2008, dù ông chỉ là giải pháp cuối cùng cho ghế HLV trưởng và bản thân ông vẫn phải chịu không ít sóng gió, sức ép trên con đường đi đến vinh quang.