Sau khi đại diện VKSND TPHCM không đưa ra kết luận về tội danh, mức án đối với bị cáo Thái Mạnh Cường (SN 1963) đồng thời đề nghị hoãn phiên tòa để xem xét thêm chứng cứ và bổ sung một số vấn đề đối với bị cáo, HĐXX TAND TPHCM đã không thể tuyên án, quyết định giao vụ án về VKSND TPHCM theo thủ tục chung.
Trước đó, ngày 12-3-2008, VKSND TPHCM ra cáo trạng đề nghị truy tố Thái Mạnh Cường về tội giết người theo điểm n, khoản 1, điều 93 BLHS (trong vụ án còn có Nguyễn Hoàng Đạt phạm tội giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh. Tuy nhiên, Đạt đã chết trong giai đoạn điều tra do mắc bệnh hiểm nghèo nên ngày 9-6-2007, Cơ quan CSĐT – Công an TPHCM đã ra quyết định đình chỉ điều tra đối với Đạt). Ngày 11-7-2008, TAND TPHCM đã trả hồ sơ vụ án đề nghị điều tra bổ sung. Ngày 4-9-2008, VKSND TPHCM có văn bản trả lời với nội dung giữ nguyên quan điểm truy tố đối với Thái Mạnh Cường theo cáo trạng ngày 12-3-2008, chuyển lại hồ sơ cho TAND TPHCM đưa ra xét xử theo quy định của pháp luật. Ngày 30-12-2008, TAND TPHCM mở phiên tòa sơ thẩm.
Theo cáo trạng, khoảng 22 giờ ngày 27-2-2007, cháu K.- con riêng của vợ Cường (không đăng ký kết hôn) - điện thoại khóc với cha ruột là anh V.T.T vì bị H. (cậu của K.) phạt quỳ gối và đánh. Nóng ruột vì con, anh T. điện thoại lại thì Cường nghe máy. Hai bên cãi nhau qua điện thoại. Vì đã khuya và không có xe máy, anh T. hẹn sáng hôm sau sẽ sang gặp nói chuyện cụ thể nhưng Cường không đồng ý, nói anh T. thuê xe ôm qua nhà, Cường sẽ trả tiền xe. Khoảng 24 giờ, anh T. đi cùng 5, 6 người anh em, trong đó có Nguyễn Hoàng Đạt (là người làm công cho anh T.) đến nhà Cường đón K. về.
Thấy đông người đến nhà trong khi Cường say rượu, mẹ vợ Cường bảo anh T. đi về đồng thời những người thân trong nhà đóng cửa không cho Cường ra. Bực mình, Cường lẳng lặng lấy dao phay leo qua lan can lầu 1 nhảy xuống đất đuổi đánh anh T. và những người đi cùng. Hoảng sợ trước thái độ hung hăng của Cường, mọi người bỏ chạy. Vừa lúc Đạt bẻ được cây sắt hình chữ V dài khoảng 1,2 m ở gần đó đưa cho anh T. và đang tiếp tục bẻ thêm cây sắt thứ hai nhưng chưa gãy thì nhìn thấy Cường đến liền tháo chạy. Cường đuổi theo chém anh T., anh dùng cây sắt đỡ nên không trúng. Sẵn đà, anh T. cầm cây sắt đánh lại trúng lưng Cường nhưng bị một người dùng vật cứng đánh trúng tay, rơi cây sắt xuống đất, vì vậy T. và Đạt bỏ chạy tiếp. Khi đến khúc cua hẹp, Đạt nhường anh T. chạy trước. Cường đuổi kịp, Đạt quay lại nhìn bị Cường chém một nhát trúng gần trán bên trái. Đạt xông vào giật con dao trên tay Cường chém hai nhát trúng vai làm Cường lảo đảo, sau đó Đạt chém tiếp một nhát trúng đầu Cường rồi ném dao bỏ chạy.
Biên bản giám định pháp y của Trung tâm Pháp y Sở Y tế TPHCM kết luận: Đạt bị vết thương phần mềm gây rách da tạo sẹo vùng trán, ảnh hưởng đến thẩm mỹ, tỉ lệ thương tật 8% vĩnh viễn. Cường bị chấn thương sọ não lõm sọ, vết thương vai gây đứt gân cơ vai phải, tỉ lệ thương tật 34% vĩnh viễn.
Theo VKSND TPHCM, Cường là người chủ động hẹn và khiêu khích anh T. đến nhà. Mặc dù được mọi người can ngăn, Cường vẫn lấy dao phay, trèo qua lan can nhảy xuống đất rượt đuổi anh T. và những người cùng đi. Sau đó, khi anh T. và Đạt đã ném cây sắt tại hiện trường, Cường vẫn cầm dao đuổi theo, chém một nhát trúng vào đầu Đạt. Việc Cường không tiếp tục chém Đạt là do bị Đạt giật dao chém lại, điều này nằm ngoài ý muốn của Cường. Cường nhận thức rõ việc dùng dao phay chém vào đầu người khác sẽ dẫn đến hậu quả chết người nhưng vẫn thực hiện với quyết tâm cao. Hành vi của Cường đã phạm vào tội giết người thuộc trường hợp có tính chất côn đồ cần phải xử lý nghiêm.
Điều đáng nói ở đây là, nếu đánh giá chứng cứ để định tội danh chủ yếu dựa theo công cụ gây án và vùng trọng yếu bị tác động trên người của nạn nhân, thì hành vi của bị cáo đủ căn cứ để cấu thành tội giết người như VKSND TPHCM đã đề nghị truy tố. Trong khi đó, căn cứ vào văn bản giải thích pháp y của Trung tâm Pháp y TPHCM, thương tích Cường gây ra cho Đạt không nguy hiểm đến tính mạng đương sự, không dẫn đến chết người. Tại tòa, đại diện hợp pháp của bị hại (mẹ của Đạt) đã làm đơn bãi nại, không yêu cầu xử lý hình sự đối với bị cáo, chỉ yêu cầu bồi thường về mặt dân sự 30 triệu đồng (tuy nhiên, Cường không đồng ý bồi thường mà chỉ là phụ giúp gia đình Đạt 10 triệu đồng). Về phần Cường, trong phần trả lời thẩm vấn đã cho rằng vết thương trên trán Đạt không phải do bị cáo gây ra mà do Đạt giành dao với bị cáo dẫn đến tự làm bị thương.
Bị cáo phạm tội giết người hay cố ý gây thương tích tới đây sẽ được các cơ quan tiến hành tố tụng làm rõ. Cần nói thêm, nếu chuyển tội danh từ giết người theo điểm n, khoản 1, điều 93 BLHS (bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình) sang tội cố ý gây thương tích theo khoản 1 điều 104 BLHS (bị phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm) thì lại vướng thủ tục tố tụng (thương tích bị hại dưới 11% chỉ được khởi tố theo yêu cầu của người bị hại hoặc đại diện hợp pháp của bị hại). Trong trường hợp này, đại diện hợp pháp của bị hại đã làm đơn bãi nại nên việc đình chỉ điều tra vụ án là điều có thể sẽ xảy ra. Và như vậy, từ việc bị truy tố tội giết người, Thái Mạnh Cường sẽ được xem không phạm tội.
Trong giới hạn bài viết này, thật tình chúng tôi không mong muốn Cường phải mang án giết người. Nhưng nếu buộc phải đình chỉ vụ án, liệu luật pháp đã đủ sức răn đe, giáo dục những người khác trong khi ngày càng có nhiều vụ án xuất phát từ những mâu thuẫn nhỏ nhưng không ít người sẵn sàng dùng dao (và hung khí khác) để giải quyết? Và đó chính là điều khiến chúng tôi trăn trở nhất.