Từ một hợp đồng bị hủy...
Công ty Giày Hiệp Hưng là một trong những đơn vị sản xuất giày quy mô lớn và hiện đại nhất nhì cả nước, nhưng hiện đang gặp khó khăn. Cách đây hai năm, Hiệp Hưng ký được hợp đồng xuất khẩu giày, xăng-đan vào thị trường Mỹ với số lượng khá lớn. Để thực hiện đơn hàng này, Hiệp Hưng đã phải nhập số lượng lớn vật tư nguyên liệu (ngành da giày VN hiện nay chủ yếu là làm gia công cho các công ty nước ngoài hoặc phải nhập đến 90% vật tư nguyên liệu cho sản phẩm xuất khẩu). Nhưng do bối cảnh suy giảm kinh tế toàn cầu, thị trường tiêu thụ hàng hóa trong đó có giày dép khó khăn; phía đối tác tìm cách hủy hợp đồng... Đến thời điểm đầu năm 2002, Hiệp Hưng còn tồn vật tư nguyên liệu trị giá trên 100 tỉ đồng.
Giám đốc một DN Nhà nước lớn cũng cho biết mới đây có một khách hàng Mỹ đến đặt đơn hàng. Nhưng khi triển khai, thấy có một số nghi vấn, ông đã gọi điện nhờ thương vụ Việt Nam tại Mỹ tìm hiểu, thì biết đó là một công ty... ma. Ông Nguyễn Văn Bình - Tham tán thương mại VN tại Mỹ - cho biết ở Mỹ chỉ cần 100 USD là đã có thể mở được một công ty. Và tham tán thương mại VN khuyến cáo các DN cần liên kết chặt chẽ với các hiệp hội và các sứ quán VN ở nước ngoài để kiểm tra thông tin về các đối tác.
... Đến thương hiệu chưa đăng ký đã bị mất
Bảo hộ thương hiệu đang là một điểm yếu của các DN VN khi vào thị trường Mỹ. Nói một cách đơn giản - như ông Nguyễn Đình Trường - Phó Tổng Giám đốc Công ty May Việt Tiến: “Hàng VN chưa kịp vào Mỹ, các công ty VN chưa kịp nghĩ đến đăng ký thương hiệu tại Mỹ, đã bị người khác đăng ký mất!”.
Hiện tại, hàng loạt tên, thương hiệu của các công ty có tiếng của VN như Việt Tiến, Thành Công, Thắng Lợi, Vifon, Bia Sài Gòn... đều đã bị các khách hàng Mỹ đăng ký trước trên mạng. Ngay cả thương hiệu Trung Nguyên đang được khách hàng Mỹ đàm phán chuyển nhượng, cũng đã bị người khác đăng ký sở hữu ở Mỹ. Sau sự cố này, Trung Nguyên đã phải gấp rút đăng ký bản quyền ở hàng loạt các nước khác. Còn Việt Tiến thì đang nộp hồ sơ đăng ký tên thương hiệu tại châu Âu. Chưa có DN nào nghĩ đến chuyện đòi lại thương hiệu vì việc kiện tụng là rất tốn kém và khó vượt qua những rào cản của luật pháp Mỹ. Ông Christian Kamm - Chủ tịch Công ty Kamm Investment USA - cho biết: Việc đăng ký một nhãn hiệu tại Mỹ chỉ tốn 1.200 - 1.500 USD. Nhưng nếu đòi lại một nhãn hiệu, có thể tốn hàng trăm ngàn USD.
Và những cảnh báo khác
Cũng chính ông Christian Kamm đưa ra cảnh báo: “Người Mỹ thích giải quyết xong các hợp đồng làm ăn và sau đó sẽ tìm hiểu những người trong cuộc. Điều này ngược với nền văn hóa Đông phương. Hãy xem những người Mỹ mua hàng qua Internet - một phương thức rất lạnh lùng”. Nhưng khách hàng Mỹ không lạnh lùng chút nào trước những điều tưởng như nhỏ nhặt. Chẳng hạn trước khi đặt hàng, họ đến tận nơi tìm hiểu năng lực sản xuất, nguồn cung ứng nguyên liệu, và cả điều kiện làm việc của công nhân. Đơn đặt hàng thường rất lớn, nhiều khi vượt quá năng lực sản xuất. Nhưng thời gian giao hàng rất nghiêm ngặt. Chậm một ngày là bị phạt và có thể vịn vào đó để hủy cả hợp đồng. Ông Vũ Đức Giang - Tổng Giám đốc Công ty May Phương Đông - cho biết để có một lô hàng xuất sang Mỹ đúng thời hạn và tiêu chuẩn, phải chuẩn bị vật tư nguyên liệu trước ít nhất 4 tháng. Giá cả cũng phải cực kỳ cạnh tranh, vì các công ty Mỹ vào VN đã từng mua hàng ở Trung Quốc,
Ngoài các tiêu chuẩn khắt khe về tiến độ, chất lượng... các khách hàng Mỹ cũng sẵn sàng vịn vào các lý do về điều kiện lao động, môi trường sản xuất để hủy hợp đồng. Đây sẽ là nguy cơ cho các DN nhỏ cấp tỉnh.
Làm ăn với Mỹ không dễ. Đó là cảnh báo từ thực tế của nhiều DN. Nói như ông Bình - Tham tán thương mại VN tại Mỹ: Nước Mỹ có nền kinh tế thị trường 200 năm, chúng ta mới có 15 năm và vẫn đang ở thời kỳ chuyển đổi. Vì vậy, không chỉ DN mà cả hệ thống kinh doanh của ta đều phải chuyển đổi. Hệ thống pháp luật Mỹ rất phức tạp và khác nhau ở từng hạng, DN không am hiểu, sẽ bị thua thiệt.
Bình luận (0)