Không hội đủ những yếu tố này là hàm răng xấu, không những thế, chúng còn dẫn đến nhiều hậu quả bất lợi về mặt sức khỏe. Với kỹ thuật chỉnh nha hiện đại, ngày nay y học đã có thể giúp phát hiện răng mọc lệch từ khi còn sớm, qua đó chữa trị kịp thời, trả lại cho bệnh nhân một hàm răng đẹp như ý

Từ năm 2002 đến nay, Khoa Chỉnh hình răng hàm mặt (RHM) Bệnh viện (BV) RHM TPHCM nhận điều trị chỉnh nha cho gần 500 trường hợp. Theo bác sĩ trưởng khoa Nguyễn Thị Ngọc Nữ, nhu cầu chỉnh nha ở người dân ngày càng tăng. Cụ thể vào năm 2002 các bác sĩ tại đây đã thực hiện chỉnh nha cho 142 ca, năm 2003 là 225 ca và 6 tháng đầu năm 2004 là 122 ca. Thực tế, số người đến khám vì răng lệch lạc gấp nhiều lần số người đến điều trị. Ước tính mỗi năm có hơn 10.000 người đến Khoa Chỉnh hình RHM khám vì nguyên nhân này.

Đừng coi thường việc chăm sóc răng sữa

Giữa tháng 7, sau gần hai tháng điều trị tại BV RHM, em T.T.T.H, 8 tuổi, ngụ tại TPHCM, đã xuất viện. Bác sĩ Ngọc Nữ cho biết H. có 2 răng cửa hàm trên mọc lệch trong, cắn chéo 2 răng. Do gia đình phát hiện kịp thời, nên em được điều trị sớm. Chỉ trong thời gian ngắn, các bác sĩ đã giúp H. có hàm răng cắn đúng, cắn thuận. Đây là trường hợp răng mọc lệch, được điều trị sớm trong giai đoạn thay răng vĩnh viễn, nên thời gian điều trị ngắn, đơn giản.

Giáo sư Lâm Ngọc Ấn, nguyên Giám đốc BV RHM TPHCM, cho biết mỗi loại răng có chức năng riêng, răng cửa dùng để cắn thức ăn và răng nanh dùng xé thức ăn. Răng mọc lệch không bảo đảm được chức năng này, nên chúng được xếp vào loại răng bệnh lý. Theo bác sĩ Ngọc Nữ, có nhiều nguyên nhân dẫn đến lệch lạc răng và sai hình xương hàm. Trong đó, di truyền được xem là yếu tố quan trọng như cha có xương hàm nhỏ nhưng mẹ có răng quá to, khiến răng của con không thể sắp xếp ngay ngắn trên cung hàm. Những thói quen xấu như tật mút tay, mút môi, cắn môi, đẩy lưỡi, thói quen thở bằng miệng... cũng gây mất hài hòa giữa răng và hàm. Ngoài ra, các chấn thương ở răng (thí dụ: té ngã lúc nhỏ), tình trạng dinh dưỡng kém, sâu răng sớm cũng làm răng lệch lạc. Hiện nay, việc theo dõi quá trình mọc răng ở trẻ hay tham khảo ý kiến của nha sĩ chưa được nhiều phụ huynh quan tâm đúng mức. Hầu hết bệnh nhân có răng mọc lệch lạc thường tự ý đi nhổ mà không đến khám tại bác sĩ chuyên khoa nên gây khó khăn cho việc điều trị chỉnh nha sau này.

Chỉnh răng mọc lệch khi vừa phát hiện

Việc thực hiện chỉnh hình RHM có thể thực hiện ở mọi lứa tuổi. Khi trẻ lên 5 tuổi, các răng vĩnh viễn dần thay thế các răng sữa. Thông thường, răng mọc lệch có thể được nhận biết bằng cách theo dõi quá trình mọc răng của trẻ hay quan sát vẻ mặt bên ngoài. Theo Hiệp hội Nha khoa Mỹ, tuổi lý tưởng để thực hiện chỉnh hình RHM là từ 10-15 tuổi. Ở lứa tuổi này, xương hàm đang phát triển, nên thuận lợi cho việc nới rộng và sắp xếp lại các răng. Tuy nhiên, đối với một số trường hợp răng lệch lạc biểu hiện rõ, bác sĩ sẽ giải quyết sớm, không chờ đến lúc răng sữa được thay hết vì khi đó hàm răng sẽ lệch lạc nặng hơn. Đặc biệt, đối với bệnh nhân có xương hàm dưới phát triển quá mức (móm), các bác sĩ nha khoa khuyên nên điều trị trước 8 tuổi. Càng lớn tuổi, việc chỉnh răng càng lâu, gây khó khăn và tốn kém hơn. Giáo sư Lâm Ngọc Ấn cho biết ở các nước tiên tiến, người ta thường điều chỉnh răng mọc lệch ngay từ khi vừa phát hiện. Chỉnh răng sớm sẽ giúp sắp xếp ngay ngắn răng mà không cần nhổ hoặc nới rộng xương hàm.

Nhất Phương

Không cần chăm sóc răng sữa vì đây chỉ là răng tạm thời.

SAI: Nếu trẻ không được khám kịp thời răng sữa bị sâu hoặc nhổ răng sữa quá sớm thì khi răng vĩnh viễn mọc lên sẽ bị thiếu chỗ hoặc lệch lạc. Vì vậy, việc chú ý giữ gìn răng sữa có ý nghĩa rất quan trọng, giúp các răng vĩnh viễn mọc đúng trên cung hàm.

Răng mọc lệch không chỉ gây mất thẩm mỹ mà còn có thể dẫn đến nhiều hậu quả nguy hiểm.

ĐÚNG: Răng mọc lệch có thể dẫn đến những hậu quả như kết tụ thức ăn gây sâu răng, hôi miệng, rối loạn khớp cắn gây đau vùng khớp thái dương hàm, nhai thức ăn không kỹ hoặc khó ăn thức ăn cứng... Nếu để lâu, người có răng mọc lệch dễ mắc những bệnh về tiêu hóa.

Điều trị chỉnh hình nha là một quá trình lâu dài, đòi hỏi bệnh nhân quyết tâm và tuân theo sự hướng dẫn của bác sĩ.

ĐÚNG: Thời gian điều trị chỉnh hình răng phụ thuộc vào độ tuổi, mức độ tăng trưởng, ý thức giữ gìn vệ sinh răng miệng và mức độ sai lệch của từng hàm răng. Thông thường, nếu can thiệp ở giai đoạn còn răng sữa, thời gian điều trị khoảng 6 tháng đến 1 năm. Nếu can thiệp ở giai đoạn răng vĩnh viễn, bệnh nhân phải mất 2-3 năm. Tuy nhiên, có những trường hợp phải theo dõi và điều trị hết tuổi trưởng thành.

T.THANH (Ghi theo ý kiến bác sĩ Nguyễn Chí Cường, Trưởng Buồng Cấp cứu – BV RHM TPHCM)

1. Khí cụ chỉnh hình thường khó thích nghi trong thời gian đầu, đối với khí cụ tháo lắp gây khó phát âm và nhai, bệnh nhân được điều trị bằng khí cụ cố định, khó vệ sinh răng hàm mặt.

2. Tái khám đúng hẹn để theo dõi và điều chỉnh khí cụ.

3. Giữ gìn vệ sinh răng miệng, ngoài cách đánh răng bằng bàn chải thông thường, cần phải hỗ trợ thêm bằng bàn chải kẽ răng để có thể chải sạch những khe mắc cài.

4. Chỉ nên ăn thức ăn mềm, tránh những thức ăn cứng và dính, tránh cắn bút vì sẽ dễ làm rơi mắc cài và kéo dài thời gian điều trị.

(Nguồn: Viện RHM Trung ương)