“Thẩm định” người chuyển giới

Tin mới

29/01/2013 21:44

Ông Nguyễn Huy Quang, Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Y tế), cho biết Bộ Y tế sẽ thành lập 3-4 cơ sở kiểm tra, xác định lại giới tính

*Phóng viên: Một trong những lý do khiến không ít người dân Việt Nam phải tìm sang Thái Lan phẫu thuật chuyển đổi giới tính với chi phí khá cao vì trong nước chưa có những cơ sở y tế có thẩm quyền đáp ứng được yêu cầu về xác định lại giới tính. Ông có thấy đây là một bất cập? 

- Ông Nguyễn Huy Quang:

Trong tuần này, Bộ Y tế sẽ có văn bản chỉ định 3-4 cơ sở y tế ở cả 3 miền có đủ điều kiện về cơ sở vật chất, năng lực chuyên môn để chuẩn bị thực hiện việc kiểm tra, xác định lại giới tính. Có thể đó sẽ là Bệnh viện Việt Đức (Hà Nội), Bệnh viện Trung ương Huế và Bệnh viện Bình Dân, Bệnh viện Từ Dũ (TPHCM). Hiện chúng tôi đang rà soát, kiểm tra lại.
 
Tất nhiên, các cơ sở này không thể làm ngay được việc xác định lại giới tính mà phải có bước chuẩn bị về các điều kiện. Đó sẽ là nơi cung cấp dịch vụ xác định lại giới tính cho 2 đối tượng. Một là, những người ở Việt Nam chưa tiến hành bất cứ một thủ thuật phẫu thuật nào. Hai là, những người đã ra nước ngoài phẫu thuật chuyển đổi giới tính.
 
 
 
Phạm Văn Hiệp đã được chuyển đổi giới tính thành Phạm Lê Quỳnh Trâm
và Quyết định công nhận giới tính của UBND huyện Chơn Thành - Bình Phước Ảnh: INTERNET

*Nếu họ đáp ứng đủ các tiêu chí thì ngành y tế sẽ cấp chứng nhận hoặc đề nghị ngành tư pháp đồng ý thay đổi hộ tịch cho họ?

- Việc ra đời các cơ sở này nhằm bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của người dân Việt Nam. Tuy nhiên, việc xác định lại giới tính sẽ phải đề phòng cả trường hợp người phẫu thuật chuyển đổi giới tính ở các cơ sở bất hợp pháp ở Thái Lan. Lúc ấy thì phải kiểm tra để thẩm định, xác định lại. Tuy nhiên, bản chất của nó chỉ giải quyết những trường hợp giới tính chưa được định hình chính xác hoặc khuyết tật bẩm sinh về giới tính.
 
Còn nếu giới tính đã hoàn chỉnh, nam là nam, nữ là nữ nhưng vì đua theo trào lưu, thích ẻo lả này nọ thì phải có cách phòng ngừa. Tất nhiên nhóm này chỉ là số ít. Còn đa số những người muốn chuyển đổi giới tính là do bộ phận sinh dục, giới tính chưa được định hình, nam lưỡng giới giả nữ, nữ lưỡng giới giả nam,… Những cơ sở này sẽ giúp xác định rõ giới tính và giúp họ được sống là chính mình.

*Người chuyển đổi giới tính đầu tiên được thay đổi hộ tịch ở Việt Nam là trường hợp Phạm Lê Quỳnh Trâm (Bình Phước) đang có nguy cơ bị thu hồi các quyết định trước đây để trở lại thành Phạm Văn Hiệp. Ông có thấy việc làm của cơ quan chức năng tỉnh Bình Phước là không thỏa đáng?

- Chúng tôi đang liên hệ trực tiếp với anh Hiệp để đề nghị anh ấy có văn bản kèm hồ sơ gửi Bộ Y tế. Chúng tôi coi anh ấy là trường hợp có tính chất cá biệt trong giải quyết. Hiện cả nước chưa có cơ sở nào đủ điều kiện để xem xét việc chuyển giới của một công dân nhưng chúng tôi sẽ chỉ định một bệnh viện phía Nam làm việc này. Nếu bệnh viện đó chưa đủ chuyên môn có thể phải chỉ định thêm các bác sĩ chuyên khoa về xác định giới tính để cùng xem xét, thậm chí cần thiết sẽ xét nghiệm biệt hóa gien.

*Ông có thấy phải gấp rút thay đổi các quy định để bảo đảm quyền lợi của những người chuyển giới?

- Khi xây dựng nội dung Nghị định 88/2008 về xác định lại giới tính trình Chính phủ phê duyệt và ban hành Thông tư 29, Bộ Y tế xác định đây là vấn đề nhân đạo và phải bảo đảm quyền được sống, tự do và mưu cầu hạnh phúc của người dân. Đó không chỉ là quyền được sống thực với giới tính của mình mà còn là quyền con người.

*Như ông nói thì tất cả những người đi chuyển đổi giới tính ở Thái Lan tới đây muốn có điều kiện thay đổi hộ tịch phải đi xét nghiệm lại ?

- Đúng vậy.
 

Bảo vệ quyền của người chuyển giới

Ông Lê Quang Bình, Viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh tế - xã hội và môi trường, cho biết: Hiện chưa có thống kê nào về người đồng tính, song tính và chuyển giới (LGBT). Tuy nhiên, số liệu từ các nước tiên tiến trên thế giới đã tiến hành điều tra thì cộng đồng LGBT chiếm từ 3% - 5% dân số.

Năm 2012 cũng là năm đầu tiên cộng đồng người chuyển giới được nhắc đến như là chính họ, không bị lẫn vào cụm từ mơ hồ và sai lệch “thế giới thứ ba”. Sự lên tiếng của hội cha mẹ có con là đồng tính, song tính và chuyển giới đã thuyết phục được nhiều nhà làm luật cũng như xã hội về sự cần thiết phải hợp pháp hóa quan hệ cùng giới và bảo vệ quyền bình đẳng của người LGBT. Chính vì vậy, quyền của người chuyển giới đang được cân nhắc bảo vệ trong các luật sửa đổi như Luật Hộ tịch, Luật Hôn nhân - Gia đình và Bộ Luật Dân sự.


THẾ KHA thực hiện