Tin mới

16/08/2013 23:59

Sự cố vỡ hồ đập Phân Lân (huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc) mới đây như một nhát dao chí tử chọc vào hệ thống đập thủy lợi, thủy điện trên cả nước vốn đang mang trên mình bao ẩn họa. Trước đó, hôm 12-6, đập thủy điện Ia Krêl 2 (huyện Đức Cơ, tỉnh Gia Lai) bất ngờ vỡ toang trong đêm khiến dân hạ du phải lánh nạn, thiệt hại vật chất 5 tỉ đồng.

Xa hơn nữa, tháng 11-2012, đập thủy điện Đắk Mek 3 (huyện Đắk Glei, tỉnh Kon Tum) cũng vỡ do bị... chiếc xe ben húc vào, làm 1 người chết. Và trước đó 2 tháng, đập thủy điện Đắk Rông 3 (huyện Đắk Rông, tỉnh Quảng Trị) cũng tan tành chỉ sau một cơn lũ nhỏ...

Mặc những ban - ngành quản lý và các chủ đầu tư ra sức lý giải cho sự cố song những vụ vỡ đập kiểu như thế cứ liên tiếp xảy ra, cuốn sạch mọi nỗ lực bao biện của những đơn vị, cá nhân hữu trách; làm lung lay niềm tin của người dân vào mức độ an toàn của các công trình thủy điện. Thiệt hại nặng về vật chất đã đành, tâm trạng bất an thậm chí cứ đầy lên theo mỗi mực nước hồ chứa, hay nói cách khác người dân bị "khủng bố" từng ngày khi phải sống chung với những quả bom nước lơ lửng trên đầu.

Thiệt hại vật chất có thể được lượng hóa và bồi thường; còn thiệt hại về tinh thần, những ai và làm cách nào bù đắp cho dân?

Không ai cả! Chính người dân đang phải chịu, trong khi các chủ đầu tư đã vớ bở nhờ khai thác rừng. Phải nhường đất sản xuất, về nơi tái định cư mới thiếu điều kiện mưu sinh, hàng chục vạn hộ dân ở các vùng thủy điện tại Tây Nguyên, miền Trung và Nam Trung Bộ vốn đã nghèo càng thêm lay lắt. Chỉ riêng khu vực Tây Nguyên, hiện có 2,6 vạn hộ dân bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi các dự án thủy điện đã khởi công nhưng "trùm mền" triền miên. Đó là chưa kể hàng trăm hộ dân hạ du bị thiệt hại do vỡ đập vẫn chưa được chủ đầu tư đền bù, như vụ đập Ia Krêl 2.

Theo tính toán của các chuyên gia, để làm ra 1 MW điện thì phải đánh đổi ít nhất 10 ha rừng. Các chủ đầu tư thường khai thác gỗ rất nhanh nhưng trồng bù rừng thì luôn cực chậm. Thế nên rừng đầu nguồn khánh kiệt, không thể giữ nước, cứ vào mùa mưa lũ là dân hạ du lãnh đủ... Chủ đầu tư ăn của rừng, người dân rưng rưng nước mắt!

Từ thực tế ấy, hàng trăm dự án thủy điện vừa và nhỏ đã bị các bộ - ngành chức năng cho ngưng triển khai; dù muộn nhưng còn hơn không, sẽ giúp giảm thiểu tác hại phần nào đối với dân sinh. Điều quan trọng cần làm ngay là phải giải quyết sinh kế cho hàng chục vạn hộ dân bị tác động bởi các dự án thủy điện đã thi công, đồng thời không để có thêm vùng dân cư nào lâm vào tình trạng như thế nữa. Trách nhiệm chính thuộc về các chủ đầu tư còn thẩm quyền yêu cầu hành động, chế tài là của chính quyền các địa phương và Bộ Công Thương. Ngoài "củ cà rốt" trước nay đã quen ưu ái dành cho các chủ dự án, những cơ quan này cũng nên nhớ rằng trong tay mình còn có "cây gậy" nữa!...

Dương Quang
Bình luận

Đăng nhập với tài khoản:

Đăng nhập để ý kiến của bạn xuất bản nhanh hơn
 
 
Hoặc nhập thông tin của bạn

Mới nhất Hay nhất