Hòa giải viên: Nơi quá tải, nơi "thất nghiệp"!

Tin mới

11/09/2013 20:23

Hòa giải viên phải am hiểu pháp luật lao động, pháp luật có liên quan và có 3 năm làm việc trong lĩnh vực liên quan đến quan hệ lao động, đặc biệt là có kỹ năng hòa giải

“Từ năm 2008 đến nay, TP HCM đã hình thành được đội ngũ hòa giải viên (HGV) lao động ở 24 quận, huyện với 108 HGV đang hoạt động. Thông qua hòa giải đã góp phần ổn định quan hệ lao động, bảo đảm quyền và nghĩa vụ của các bên. Tuy nhiên, hoạt động của đội ngũ này vẫn còn nhiều bất cập”. Bà Nguyễn Thị Dân, Trưởng Phòng Lao động - Tiền lương - Tiền công Sở Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐ-TB-XH) TP, đánh giá như vậy tại hội nghị “Triển khai tổ chức và hoạt động của HGV lao động” tổ chức ngày 10-9 tại TP HCM.

Đã ít, còn rơi rụng

Theo quy định, tranh chấp lao động cá nhân phải thông qua thủ tục hòa giải trước khi yêu cầu tòa án giải quyết. Trung bình mỗi năm, 108 HGV phải hòa giải khoảng 1.200 vụ tranh chấp lao động. Bà Nguyễn Thị Dân cho rằng việc bố trí HGV không đồng đều tại các quận, huyện khiến lực lượng này quá tải. “Có những quận, huyện xảy ra tranh chấp lao động nhiều nhưng lại bố trí ít HGV như Bình Tân, Tân Bình, Hóc Môn. Với số lượng HGV chỉ có từ 3 đến 4 người, trung bình mỗi người phải giải quyết 120-150 vụ/năm. Mặt khác, quy định hiện nay chỉ giao cho HGV của quận, huyện nào giải quyết tranh chấp trong phạm vi quận, huyện đó mà không có cơ chế điều phối linh hoạt giữa các địa phương dẫn đến tình trạng cùng thời điểm nhưng có nơi thì quá tải, nơi thì không có việc làm” - bà Dân nêu.
Hòa giải viên lao động quận 12, TP HCM tham gia giải quyết một vụ ngừng việc Ảnh: VĨNH TÙNG

Điều bất cập khác là từ trước đến nay, việc chỉ bố trí HGV là cán bộ của phòng LĐ-TB-XH hoặc cán bộ Công đoàn (CĐ) làm cho đội ngũ HGV thiếu đa dạng và chưa phát huy hết hiệu quả. Thực tế, có sự e ngại, nhất là về phía người sử dụng lao động. Họ sợ nếu HGV là cán bộ CĐ thì sẽ bênh vực người lao động; nếu HGV là cán bộ lao động thì lại sợ bị xử lý hành chính nếu “tự khai” các sai phạm. Chưa kể, đội ngũ HGV ngày càng “rơi rụng”. Bà Nguyễn Minh Hiền, Phó trưởng Phòng LĐ-TB-XH quận Tân Bình, cho biết trên danh sách bổ nhiệm, quận Tân Bình có 5 HGV nhưng thực tế chỉ còn 3 người. Trong 3 người này, chỉ có 2 người làm việc. Ở nhiều địa phương khác, tuy có HGV nhưng khi xảy ra tranh chấp, chủ yếu vẫn do cơ quan lao động giải quyết.

Khó tuyển

Có chứng kiến một cuộc hòa giải mới hiểu và cảm thông được sự nhọc nhằn của HGV. Sau khi tiếp nhận vụ việc, HGV phải điều tra, xác minh, tìm hiểu, dự kiến phương án hòa giải, mời các đối tượng tham dự hòa giải... Tất cả những điều đó không chỉ đòi hỏi HGV phải nắm vững kiến thức pháp luật, công tâm mà còn phải có “nghệ thuật thuyết phục” để các bên đồng ý hòa giải. Đặc biệt, Bộ Luật Lao động (BLLĐ) hiện hành không còn chế định hòa giải cơ sở nên trách nhiệm của HGV lao động quận, huyện càng thêm nặng nề. Do vậy, Nghị định 46/CP của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của BLLĐ về tranh chấp lao động nhấn mạnh việc bổ nhiệm HGV phải căn cứ vào mức độ tranh chấp lao động.

Về tiêu chuẩn HGV phải am hiểu pháp luật lao động, có 3 năm làm việc trong lĩnh vực liên quan đến quan hệ lao động, đặc biệt là có kỹ năng hòa giải, các đại biểu cho rằng rất khó lựa chọn. Bà Nguyễn Minh Hiền cho biết quận Tân Bình có thể được phân bổ khoảng 15 HGV nhưng quận chỉ có thể tìm được từ 8-10 người. Còn Phòng LĐ-TB-XH quận 7 dù đã thông báo rộng rãi tuyển HGV nhưng đến nay chưa nhận được hồ sơ nào.

Việc đa dạng hóa thành phần đội ngũ HGV cũng không phải là giải pháp hay bởi theo quy định, người lao động có quyền chỉ định HGV. Trong thực tế, người lao động thường có tâm lý chọn cán bộ của phòng LĐ-TB-XH. Như vậy, cùng là HGV nhưng người thì quá tải, người thì không có việc. Điều này sẽ gây khó cho việc đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của HGV.

Cần cơ chế quản lý, giám sát

Theo ông Yoon Youngmo, chuyên gia cao cấp của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), để tăng cường hiệu quả hoạt động của HGV, phải thường xuyên tập huấn, tạo điều kiện cho đội ngũ HGV cọ xát thực tế. Hiện nay, phần lớn HGV hoạt động kiêm nhiệm nên cơ quan quản lý đội ngũ HGV cần có văn bản thỏa thuận với các đơn vị chủ quản (nơi HGV đang làm việc) nhằm tạo điều kiện cho HGV đầu tư nhiều hơn cho công tác hòa giải. Các cơ quan chức năng cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền đến người lao động và người sử dụng lao động, giúp họ hiểu hơn về vai trò, chức năng của HGV lao động.


 

CAO HƯỜNG
Bình luận

Đăng nhập với tài khoản:

Đăng nhập để ý kiến của bạn xuất bản nhanh hơn
 
 
Hoặc nhập thông tin của bạn

Mới nhất Hay nhất