Xuất khẩu lao động: Tranh giành hợp đồng, người lao động lãnh đủ

Tin mới

17/06/2017 09:29

Liên tục nhiều năm qua, tình trạng người lao động đi làm việc ở nước ngoài phải trả phí cao hơn quy định vẫn diễn ra khá phổ biến

Nguyên nhân mấu chốt bởi các doanh nghiệp xuất khẩu lao động (XKLĐ) cạnh tranh để giành hợp đồng, rồi tính hết chi phí lên người lao động (NLĐ)

NLĐ è cổ gánh phí môi giới

Phản ánh với phóng viên, anh Võ Thanh Tuấn (20 tuổi, quê Kỳ Anh, Hà Tĩnh) cho biết, để được sang Đài Loan làm việc, gia đình anh phải bỏ ra 5.800 USD tiền phí. Mức phí anh Tuấn bỏ ra để được sang Đài Loan làm việc cao hơn 800 USD so với quy định của Bộ LĐ-TB-XH. Như nhiều người khác, anh Tuấn phải thông qua môi giới người địa phương mới biết được công ty XKLĐ nào đang tuyển người, làm ở đâu, thu nhập thế nào. Vì vậy, những NLĐ như anh Tuấn chấp nhận phải bỏ thêm chi phí cho môi giới.

Báo cáo mới đây của Bộ LĐ-TB-XH cũng thừa nhận, dù quy định mức phí NLĐ phải bỏ ra để được đi Đài Loan làm việc không vượt quá 5.000 USD/người/hợp đồng 3 năm (gồm cả tiền ký quỹ). Tuy nhiên, trong những năm qua, tình trạng NLĐ bị thu phí cao hơn quy định diễn ra tương đối phổ biến. Thậm chí, thời điểm trước năm 2012, nhiều NLĐ bị thu đến 6.000 USD, có trường hợp bị thu trên 6.000 USD.

Tương tự với thị trường Nhật Bản. Tiến sỹ Nguyễn Đức Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) cho biết, cơ quan này đã thực hiện khảo sát và nhận thấy nhiều LĐ phải bỏ phí cao hơn quy định để được đi làm việc tại Nhật Bản. Cụ thể,  khảo sát doanh nghiệp xuất khẩu LĐ và NLĐ đi Nhật từ tháng 12-2016 tới tháng 6-2017 cho thấy, tổng chi phí 1 thực tập sinh bỏ ra để được sang Nhật là 5.300 USD/hợp đồng 3 năm. Trong khi quy định của Bộ LĐ-TB-XH chi phí với thực tập sinh đi Nhật không quá 3.600 USD/người/hợp đồng 3 năm.

Trong số tiền các thực tập sinh bỏ ra để được đi Nhật, doanh nghiệp (DN) phái cử hưởng 4.400 USD, mất phí cho môi giới 900-1.000 USD. Trong khi, gần 90% (khoảng 4.700 USD) số tiền người LĐ phải đi vay. "Nhiều thực tập sinh thiếu thông tin, phụ thuộc môi giới, khiến chi phí thực tế NLĐ bỏ ra cao hơn quy định", ông Thành nói.

Ngoài ra, mức phí đi Nhật cao cũng tới từ sự cạnh tranh không lành mạnh của các DN XKLĐ Việt Nam. Có tình trạng, DN phái cử trả tiền cho đối tác phía Nhật Bản để có được đơn hàng, sau đó khoản tiền này đổ lên đầu NLĐ.

Xuất khẩu lao động: Tranh giành hợp đồng, người lao động lãnh đủ - Ảnh 1.

Người lao động học ngoại ngữ trước khi đi xuất khẩu lao động. Ảnh: HẢI NGUYỄN

Việc DN XKLĐ cạnh tranh không lành mạnh đẩy gánh nặng phí lên đầu người LĐ cũng được Bộ LĐ-TB-XH ghi nhận. Như tại thị trường Đài Loan, không ít DN XKLĐ Việt Nam chấp nhận trả phí cho đối tác Đài Loan từ 3.000 - 4.000 USD. Cùng với đó, một số tổ chức, cá nhân lợi dụng nhu cầu đi XKLĐ để làm cò mồi, môi giới, lừa đảo thu tiền của NLĐ.Tại những thị trường khác như Hàn Quốc, Ả Rập Xê Út, Algeria… nhiều NLĐ phản ánh họ phải mất thêm phí vì thông qua môi giới người địa phương.

Bỏ ký quỹ để giảm gánh nặng phí

Thứ trưởng Bộ LĐ-TB-XH Doãn Mậu Diệp cho biết, việc thu phí cao của NLĐ đi làm việc ở nước ngoài cũng có phần nguyên nhân từ các đối tác tiếp nhận NLĐ. Ông Diệp dẫn chứng thị trường Nhật Bản, có nghiệp đoàn chỉ có hợp đồng tiếp nhận 18 lao động Việt, nhưng họ rải thông tin cho 11 DN XKLĐ phía Việt Nam.

Rồi yêu cầu DN Việt Nam nào ưu đãi nhất cho phía họ sẽ có được hợp đồng cung ứng 18 LĐ đó, dẫn tới cạnh tranh không lành mạnh giữa các DN. Theo quy định, DN Nhật nào sử dụng lao động Việt Nam phải chi trả tiền vé máy bay, chi phí quản lý lao động cho phía Việt Nam. Nhưng nhiều DN XKLĐ Việt Nam sẵn sàng miễn những khoản phí đó cho phía Nhật để giành hợp đồng, và đổ chi phí đó lên đầu NLĐ.

Trước tình trạng thực tập sinh Việt Nam tại Nhật bỏ trốn ngày càng tăng, Bộ LĐ-TB&XH cho phép các DN được yêu cầu NLĐ ký quỹ trước khi đi (khoảng 100 triệu đồng/lao động). Tuy nhiên, trong Ghi nhớ hợp tác về chế độ thực tập sinh kỹ năng (MOC) ký giữa Chính phủ Việt Nam và Nhật Bản, từ tháng 11/2017, các DN Việt Nam không được thu khoản quỹ trên. Đồng thời, DN phải công khai các khoản phí của NLĐ.

Ngoài ra, với các thị trường khác, Bộ LĐ-TB-XH cũng công khai các khoản chi phí người LĐ phải đóng góp; yêu cầu DN XKLĐ giảm khâu trung gian, để giảm phí cho NLĐ. Đặc biệt, qua khảo sát N LĐ để kiểm tra việc thu phí của DN, xử lý nghiêm DN thu phí vượt qui định…

Theo Cục Quản lý Lao động Ngoài nước (Bộ LĐ-TB-XH), trong 5 tháng đầu năm 2017, đã có 44.334 lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài. Trong đó, đi Đài Loan 21.739 người, Nhật Bản 17.454 người, Hàn Quốc 2.301 người, Ả Rập Xê Út 1.470 người…

Theo Tiến sĩ Nguyễn Đức Thành, để giảm phí cho NLĐ, đầu tiên phải cắt giảm khâu trung gian, môi giới. Bên cạnh đó phải công khai, minh bạch thông tin về các thị trường, chi phí, DN được phái cử. "Cả DN phái cử và thực tập sinh đều nói chi phí tuyển dụng đi Nhật tương đối cao, và những thông tin về phí của thị trường này còn khá nhập nhèm", ông Thành nói.


Lê Hữu Việt (Báo Tiền Phong)
Bình luận

Đăng nhập với tài khoản:

Đăng nhập để ý kiến của bạn xuất bản nhanh hơn
 
 

Hoặc nhập thông tin của bạn

Mới nhất Hay nhất