Cải cách kinh tế chững lại

Tin mới

01/07/2014 17:56

Điểm nghẽn quan trọng cản trở quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng, tái cơ cấu kinh tế là vấn đề quản trị và duy trì doanh nghiệp nhà nước ở quy mô lớn

 

Ủy ban Kinh tế của Quốc hội vừa công bố báo cáo “Cải cách thể chế kinh tế: Chìa khóa cho tái cơ cấu”. Đây là năm thứ ba liên tiếp, Ủy ban Kinh tế công bố báo cáo này nhằm đánh giá diễn biến kinh tế vĩ mô, phân tích chuyên sâu một số vấn đề kinh tế và chính sách nổi bật trong năm và những vấn đề mang tính trung - dài hạn, từ đó đưa ra các khuyến nghị chính sách.

Chưa thoát khỏi vùng trũng

Theo Tổng cục Thống kê, kinh tế Việt Nam cuối năm 2013 đã có dấu hiệu phục hồi và 6 tháng đầu năm 2014 đã bắt đầu thoát đáy. Nhưng báo cáo nói trên nhận định nền kinh tế vẫn chưa thoát khỏi vùng trũng suy giảm kéo dài từ năm 2010 với các biểu hiện tăng trưởng thấp, thất nghiệp và thiếu việc làm gia tăng, đặc biệt là tỉ lệ thất nghiệp của thanh niên cao, tiền lương thực tế của lao động giảm sút. Nền kinh tế Việt Nam vẫn phải đối diện với nhiều rủi ro mà tâm điểm là rủi ro nợ công. Cụ thể, theo số liệu của Bộ Tài chính, năm 2013, tổng mức nợ công của Việt Nam là 53,5% GDP, dư nợ Chính phủ 41,7% GDP, dư nợ nước ngoài 37,2% GDP. So với chỉ tiêu của Quốc hội, mức nợ công nói trên không vượt quá 65% GDP là vẫn nằm trong ngưỡng an toàn. Tuy nhiên, các tác giả báo cáo lưu ý rủi ro nợ công của Việt Nam nằm ở 2 yếu tố: 1. Số nợ nói trên chưa tính nợ của doanh nghiệp nhà nước (DNNN) trong khi khu vực này vẫn luôn nhận được ngân sách “mềm” từ Chính phủ và là nguồn tiềm ẩn đối với nợ công. 2. Tốc độ gia tăng nợ công nhanh trong khi triển vọng tăng trưởng kinh tế còn nhiều khó khăn phía trước, ngân sách thiếu bền vững, tỉ trọng trả nợ vay trong tổng chi ngân sách sắp vượt ngưỡng cho phép.

 

Điểm nghẽn của nền kinh tế nằm ở vấn đề quản trị và duy trì doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn. (Ảnh chỉ có tính minh họa) 
  Ảnh: Internet
Điểm nghẽn của nền kinh tế nằm ở vấn đề quản trị và duy trì doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn. (Ảnh chỉ có tính minh họa) Ảnh: Internet

 

Nền kinh tế Việt Nam đang trong giai đoạn chuyển đổi mô hình tăng trưởng, từ chiều rộng sang chiều sâu, đi kèm với tái cơ cấu để hướng tới sự tăng trưởng nhanh và bền vững hơn. Tuy nhiên, những diễn biến kinh tế vĩ mô trong năm 2013 và 6 tháng đầu năm nay một lần nữa khẳng định nền kinh tế vẫn chưa có những thay đổi căn bản về nền tảng tăng trưởng. Quá trình tái cơ cấu trong 3 lĩnh vực đầu tư công, DNNN, ngân hàng thương mại chưa có tiến triển đáng kể.

Cải cách DNNN chậm

Điểm nghẽn quan trọng cản trở quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng, tái cơ cấu kinh tế là vấn đề quản trị và duy trì DNNN ở quy mô lớn. Do yêu cầu phải hình thành các tập đoàn kinh tế (TĐKT) đủ mạnh để cạnh tranh với các tập đoàn đa quốc gia khi hội nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), từ năm 2005 đến 2007, đã có 8 TĐKT được thành lập và tăng lên con số 13 vào năm 2011. Vị thế của các TĐKT của Việt Nam đóng góp khoảng 37,3% GDP, cao hơn so với nhiều nước khác và chỉ thua kém các Chaebol Hàn Quốc vào thời điểm cực thịnh năm 1995. Các TĐKT của Việt Nam cũng có mức độ đa dạng hóa cao và có hoạt động trong các ngành rủi ro cao như bất động sản, tài chính.

Một tổng công ty ban đầu chỉ có một ngành kinh doanh chính và một số ít ngành kinh doanh bổ trợ, có liên quan với 3 nguồn tín dụng quan trọng nhất là hỗ trợ hay vay ưu đãi từ nhà nước, tín dụng ngân hàng (bao gồm cả tín dụng chỉ định) và tín dụng thương mại. Nhưng khi tổng công ty được nâng cấp thành TĐKT, bản thân các tập đoàn được thành lập ngân hàng, công ty tài chính và công ty bảo hiểm tự huy động vốn từ nhiều nguồn. Trong đó có hình thức huy động từ các công ty tài chính, từ nguồn tiền nhàn rỗi của các công ty bảo hiểm và đặc biệt là từ chính ngân hàng thương mại do TĐKT sở hữu, sau đó bơm tín dụng cho các hoạt động sản xuất - kinh doanh của mình. Sự thừa vốn trong khi không có năng lực tận dụng một cách hiệu quả đã khiến một số TĐKT sa lầy khó khăn. 

Hà Linh
Bình luận

Đăng nhập với tài khoản:

Đăng nhập để ý kiến của bạn xuất bản nhanh hơn
 
 
Hoặc nhập thông tin của bạn

Mới nhất Hay nhất