Thoát hiểm nhờ mua bán nợ

Tin mới

08/05/2012 21:55

Năm 2011, cả nước có hơn 79.000 doanh nghiệp giải thể. Bốn tháng đầu năm nay, có thêm gần 18.000 doanh nghiệp chung số phận. Trong tình cảnh đó, mua bán nợ trở thành giải pháp khả dĩ cứu sống nhiều doanh nghiệp

Mới đây, Công ty CP Thủy sản Bình An (Bianfishco) được Công ty Mua bán nợ và tài sản tồn đọng của doanh nghiệp (DATC) - Bộ Tài chính mua lại nợ, mở ra hy vọng hồi sinh một thương hiệu lớn trong ngành thủy hải sản đang trên đà tụt dốc.

Phao cứu sinh

Trước đó, Tập đoàn Công nghiệp tàu thủy Việt Nam (Vinashin) cũng được một tập đoàn đa ngành mua lại nợ, giúp Vinashin dần “thoát hiểm”. Trong quá khứ, đã có nhiều trường hợp nhờ hoạt động mua bán nợ mà các khoản nợ xấu của doanh nghiệp (DN) được giải quyết. Có trường hợp sau khi được giải cứu, DN ăn nên làm ra, như vụ Minh Phụng - Epco năm 1997 với khoản nợ Ngân hàng (NH) Công Thương Việt Nam (VietinBank) lên đến 11.000 tỉ đồng (trong khi vốn điều lệ của VietinBank lúc đó chỉ 1.000 tỉ đồng).
Trong khi ở bên bờ vực phá sản, NH này đã xử lý bán nợ thành công. Sau Minh Phụng - Epco, Công ty TNHH May - Xây dựng Huy Hoàng cũng lâm vào cảnh vay nợ NH (năm 1998), nhờ được dãn nợ 3 năm mà đã hồi sinh, tránh thất thoát cho Nhà nước 500 tỉ đồng.

Không chỉ các trường hợp trên mà thực tế, rất nhiều DN rơi vào tình cảnh nguy nan kỳ vọng sẽ được một NH thương mại, một định chế tài chính nào đó mua lại nợ để được giải quyết tín dụng, nợ nần.

Công nhân làm việc tại nhà máy giá trị gia tăng của Bianfishco (ảnh chụp ngày 8-5). Ảnh: Ca Linh
Trong số các DN đã giải thể, phá sản thời gian qua, có không ít DN đã phải chết oan vì thiếu thông tin và cách thức tiếp cận những tổ chức mua bán nợ để tiếp thị về các tiềm năng, thế mạnh và khả năng hồi sinh, kế hoạch trả nợ… nếu được mua nợ và tái cơ cấu. Theo ông Cao Tiến Vị, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty CP Giấy Sài Gòn, mua bán nợ là nhu cầu thực tế của thị trường. Mặc dù hoạt động này chưa diễn ra ở bề nổi nhưng đã diễn ra âm thầm và chưa được chuyên nghiệp hóa.
Đã và đang có nhiều DN cùng NH xúc tiến thỏa thuận mua bán nợ, DN thương lượng chuyển nợ cho DN có tiềm lực tài chính mạnh hơn. Điều DN quan tâm nhất hiện nay là người mua nợ xấu, định giá DN như thế nào để phù hợp với nhu cầu các bên; làm sao để DN ít thiệt hại nhất, NH thu lại nợ và ít xảy ra xáo trộn xã hội nhất. TS Đinh Thế Hiển, chuyên gia kinh tế độc lập, cho rằng hiện tại, mua bán nợ trong lĩnh vực bất động sản có một số thuận lợi do bên mua có thể đánh giá được quy mô, dự án và giá trị tài sản đất đai của “con nợ”. Riêng mua bán nợ trong lĩnh vực sản xuất còn hạn chế bởi nhiều rủi ro, tổ chức mua nợ chưa có nguồn lực sẵn sàng cho việc này.

Còn nhiều rào cản

TS Trần Xuân Giá, nguyên Bộ trưởng Bộ Kế hoạch - Đầu tư, cho rằng cơ cấu lại nợ là lối thoát hiểm đối với nhiều DN trong điều kiện hiện nay, trong đó mua bán nợ là một trong những giải pháp được thực hiện rất phổ biến trên thế giới, giúp DN đến được với NH, vay mới và tổ chức lại sản xuất kinh doanh. Tại Mỹ, ngân sách trung ương bỏ tiền ra mua nợ xấu của DN, khi có điều kiện thì bán lại và lãi to.

Theo TS Đinh Thế Hiển, Việt Nam chưa có các tổ chức chuyên mua bán nợ theo cơ chế thị trường. Thị trường tài chính Việt Nam còn sơ khai, cấu trúc NH thương mại còn đơn giản. Lĩnh vực mua bán nợ đòi hỏi phải có nhân lực cao cấp, vốn dài hạn và chấp nhận rủi ro, khả năng tái cấu trúc DN sau khi mua nợ… nhưng với trình độ sơ khai hiện tại, các tổ chức mua bán nợ của Việt Nam chưa đáp ứng được. Một số chuyên gia kinh tế cũng cho rằng cơ chế, chính sách về hoạt động mua bán nợ gắn với tái cơ cấu DN vẫn còn nhiều vướng mắc, chưa đồng bộ và thị trường mua bán nợ đang diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nhiều rủi ro…
Hành lang pháp lý cho thị trường mua bán nợ chưa thông thoáng, các dịch vụ kèm theo như tư vấn, hỗ trợ tài chính, làm sạch tài sản để bán… cũng chưa phát triển. Ngoài ra, việc NH Nhà nước không có quy định buộc các NH thương mại phải bán nợ nếu có tỉ lệ nợ xấu cao hoặc không đủ năng lực xử lý nợ xấu khiến các NH thương mại e ngại bán nợ hoặc nếu có cũng chào giá rất cao. Với những DN bán được nợ, sau đó đi vào tái cấu trúc, nếu không được bảo lãnh cũng không dễ dàng vay vốn để tái khởi động sản xuất kinh doanh, khó trả được nợ theo đúng tiến độ khiến các tổ chức mua bán nợ càng co cụm lại.

Bianfishco hoạt động trở lại

Dự kiến hôm nay, 9-5, Bianfishco (trụ sở tại KCN Trà Nóc, quận Ô Môn - TP Cần Thơ) bắt đầu tái hoạt động sau cơn “bão” nợ.
Theo lãnh đạo của Bianfishco, công ty sẽ thu mua và chế biến khoảng 100 tấn cá nguyên liệu mỗi ngày và tạo việc làm cho khoảng 1.000 lao động.
Trước đó, ngày 18-4, DATC đã có buổi làm việc với ông Trần Văn Trí, Tổng Giám đốc Bianfishco, về việc mua lại nợ của công ty này đang thiếu nông dân, NH và các khách hàng khác.
Đến nay, phía Bianfishco đã giao tài sản cho DATC định giá lại và DATC cam kết sẽ trả nợ cho nông dân thông qua các khoản tín dụng mà nông dân vay NH. Đồng thời, DATC có văn bản mua bán, thanh toán nợ đối với các khoản nợ mà Bianfishco vay các NH.
Song song với việc này, DATC có đề nghị Bianfishco lập phương án sản xuất kinh doanh trong thời gian tới (giai đoạn 2012-2017).
Chiều 8-5, trao đổi với phóng viên Báo Người Lao Động, ông Bùi Văn Khen, Phó Giám đốc nhà máy giá trị gia tăng (thuộc Bianfishco), cho biết: “Từ ngày 4-5, nhà máy đã đưa vào hoạt động bằng việc gia công các loại cá biển cho đối tác Nhật Bản theo hợp đồng 40 triệu USD/năm 2012, công suất 6 tấn/ngày. Dự kiến từ đây đến cuối năm sẽ đạt 900 tấn, tạo công ăn việc làm cho trên 300 công nhân”.
Cùng ngày, thông tin từ Công đoàn Ban Quản lý các KCX-KCN Cần Thơ, đến nay đã có trên 800 công nhân đăng ký trở lại làm việc tại Bianfishco.
Ông Võ Thanh Hùng, tổ trưởng tổ kiểm tra tình hình nợ của Bianfishco, cho biết đến nay, Bianfishco đã thanh lý một số tài sản để trả nợ tiền cá cho các hộ dân và DN hơn 47 tỉ đồng và trả lương tháng 3 cho công nhân khoảng 2,3 tỉ đồng.
Ca Linh

Kỳ tới: Cần có thị trường chính thức

Thanh Nhân
Bình luận

Đăng nhập với tài khoản:

Đăng nhập để ý kiến của bạn xuất bản nhanh hơn
 
 

Hoặc nhập thông tin của bạn

Mới nhất Hay nhất