Thông tư mới nhất về thuế thu nhập cá nhân: Vẫn chưa bít được những kẽ hở

Thứ Ba, 08:05  17/08/2004

Khi đơn vị chi trả và người được chi trả “thông đồng” nhau để “xù” tiền thuế thu nhập cá nhân, cơ quan thuế chỉ biết... chào thua! Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư 81/2004/TT-BTC ngày 13-8 hướng dẫn thực hiện thu thuế thu nhập cao. Thông tư này đã có một số điều chỉnh, tuy nhiên, vẫn còn những bất cập.

Lập nhiều phiếu chi, tha hồ... lách thuế!

Trước đây, dự thảo quy định những cá nhân vãng lai, những lao động hợp đồng ngắn hạn... có mức thu nhập từ 500.000 đồng trở lên phải “bị” tạm khấu trừ 10%. Cách tính này bị phản ứng gay gắt, buộc các cơ quan chức năng phải nghiên cứu, sửa đổi. Nay, thông tư chính thức quy định: “Thực hiện khấu trừ thuế 10% trên tổng thu nhập đối với các khoản chi trả cá nhân có thu nhập từ 500.000 đồng/lần trở lên mà khoản thu nhập này có được từ các hoạt động đại lý hưởng hoa hồng, môi giới, tiền nhuận bút, tiền giảng dạy, tiền bản quyền, dịch vụ tư vấn-thiết kế-kiến trúc, hoạt động biểu diễn...”. Theo phân tích của một chuyên viên thuế, bất cập nằm ngay ở mức tính 500.000 đồng/lần trở lên này. Bởi vì, nếu đơn vị chi trả và người được trả “thông đồng” nhau, lập nhiều phiếu chi sao cho mỗi lần chi không quá 500.000 đồng thì sẽ “lách” được khoản thuế phải nộp. Cho nên, đây chính là một kẽ hở trong Luật Thuế thu nhập cá nhân. Nếu như các đơn vị chi trả đều “chịu khó” lập nhiều phiếu chi theo phân tích như trên thì Nhà nước sẽ thất thu một khoản thuế rất lớn.

Xử lý trường hợp này ra sao? Ông Nguyễn Thái Sơn, Trưởng Phòng Thuế thu nhập cá nhân – Cục Thuế TPHCM, cho biết: “Các đơn vị chi trả phải tự giác thực hiện tốt nghĩa vụ thuế. Nhưng nếu họ cố tình sai phạm thì ngành thuế cũng đành... bó tay vì cơ quan thuế không thể thanh, kiểm tra hết hàng ngàn đơn vị trên địa bàn TP”.

Chảy máu chất xám

Mức khởi điểm chịu thuế trên 5 triệu đồng đối với lao động trong nước và trên 8 triệu đồng đối với lao động nước ngoài vẫn còn thể hiện sự thiếu công bằng khi “áp” vào thực tế cuộc sống. Lý do người nước ngoài có mức chi tiêu cao hơn nên mức khởi điểm chịu thuế phải cao hơn là không thuyết phục vì thực tế cho thấy, phần lớn thu nhập của người nước ngoài không được sử dụng tại VN mà được đưa về bản xứ qua hệ thống tín dụng-ngân hàng. Thêm vào đó, sự chênh lệch về mức khởi điểm chịu thuế nói trên còn dẫn đến hiện tượng chảy máu chất xám của lao động kỹ thuật cao VN. Lực lượng này có xu hướng chung là tìm đến những nước, lãnh thổ tính thuế thu nhập thấp và hiện tại đã có một bộ phận lớn lao động kỹ thuật cao VN đang làm việc ở nước ngoài trong nhiều lĩnh vực như công nghệ thông tin, điện tử, sinh hóa... Những bất hợp lý về mức thuế thu nhập cá nhân không chỉ làm giảm sức hút của VN đối với lao động kỹ thuật cao nước ngoài mà còn có thể khiến nhân tài trong nước bỏ xứ ra đi!

Một chuyên gia kinh tế cho rằng, trong khi chúng ta đang nỗ lực để xóa bỏ chế độ hai giá thì sự chênh lệch trong cách tính thuế thu nhập cá nhân đối với lao động trong nước và lao động nước ngoài (đang làm việc tại VN) như hiện nay là điều khó có thể chấp nhận.

DƯƠNG QUANG
[Quay lại]