Ám ảnh đột quỵ

Thứ Ba, 22:40  16/04/2013

Đột quỵ có tỉ lệ tử vong đứng thứ 3 sau ung thư và tim mạch. Mỗi năm, Việt Nam có khoảng 200.000 người mắc mới và gần 100.000 người tử vong vì đột quỵ

Theo các bác sĩ, đột quỵ xảy ra bất cứ lúc nào và bệnh này không chừa ai, từ trẻ tuổi, người lớn, nhà giàu đến người nghèo, lao động trí óc đến chân tay.
 

Đột quỵ xảy ra bất kỳ lúc nào. Trong ảnh: Bệnh nhân bị đột quỵ đang điều trị tại Bệnh viện Nguyễn Trãi (TPHCM)

Giới trẻ đột quỵ ngày một tăng

Thống kê của các chuyên gia y tế cho thấy tần suất giới trẻ bị đột quỵ ngày một tăng. Theo bác sĩ Nguyễn Huy Thắng, Phó Khoa Bệnh lý mạch máu não Bệnh viện (BV) Nhân dân 115, nếu khoảng 10 năm trước chỉ có khoảng 1,7% bệnh nhân trẻ tuổi nhập viện vì đột quỵ thì nay con số này là 3%, trong đó tỉ lệ nam mắc cao gấp 4 lần nữ. Hiện mỗi ngày, khoa này có khoảng 140-160 bệnh nhân điều trị tai biến mạch máu não.

Bác sĩ Trần Chí Cường, Trưởng Khoa Can thiệp mạch máu BV Đại học Y Dược TPHCM, cho biết hiện nay đột quỵ là “sát thủ” giết người có tỉ lệ tử vong đứng thứ 3 sau ung thư và tim mạch. Bệnh này xảy ra do nhồi máu não hoặc xuất huyết não. Nhóm bệnh nhân nhồi máu não chiếm 80% do nghẽn hoặc hẹp mạch máu não.

Thực tế đã có nhiều trường hợp đột quỵ được đưa vào cấp cứu, dù bác sĩ nỗ lực cứu chữa nhưng cơ hội sống rất mong manh, thường di chứng của nó trở thành gánh nặng cho gia đình và xã hội. Theo các chuyên gia y tế, khoảng 1/3 trường hợp đột quỵ sẽ bị trở lại trong vòng 5 năm, trong khi khoảng 30% người sống sót qua đột quỵ phải cần người chăm sóc và 50% không thể làm bất cứ việc gì sau khi ngã bệnh.

Cần một trung tâm cấp cứu đột quỵ

Tại Việt Nam, mỗi năm có khoảng 200.000 người mắc tai biến mạch máu não, gần 100.000 người tử vong. Đây là bệnh của hệ thần kinh phổ biến nhất hiện nay, với tần suất xuất hiện 1,5 ca/1.000 người/năm; tần suất này ở lứa tuổi trên 75 là 10 ca/1.000 người/năm.

Các chuyên gia cho biết thời khắc sống sót của bệnh nhân đột quỵ phụ thuộc vào “thời gian vàng” chuyển đi cấp cứu, xử trí khẩn cấp. Trong những trường hợp đột quỵ chỉ cần cấp cứu  sớm trong 10 - 15 phút thì cơ hội sống của bệnh nhân sẽ tăng thêm 30%.

Tuy nhiên, có một thực tế là hiện nay, Việt Nam đang thiếu những trung tâm đột quỵ - đóng vai trò như những trung tâm chuyên khoa điều trị căn bệnh này - nên nhiều người mất cơ hội được cứu sống. Theo bác sĩ Trần Chí Cường, do xảy ra bất cứ lúc nào nên chẳng ai lường trước được mình sẽ là nạn nhân của căn bệnh đột quỵ. Vì vậy, điều cấp thiết là phải thành lập trung tâm đột quỵ chuyên sâu về tai biến mạch máu não để vận chuyển, cấp cứu, xử trí bệnh nhân kịp thời. Ngoài thuận tiện về địa lý, được trang bị đầy đủ thiết bị, trung tâm này còn phải bố trí cả trực thăng.

Theo thông tin mới nhất, Sở Quy hoạch Kiến trúc TPHCM vừa chấp thuận một đề án xin chuyển toàn bộ dự án căn hộ cao cấp Thái Bình Plaza tại phường Thạnh Mỹ Lợi, quận 2 sang làm BV đa khoa tiêu chuẩn quốc tế. Bác sĩ Cường cho rằng sẽ là điều đáng mừng nếu dự án này thành hiện thực vì vị trí này phù hợp với các tiêu chí cho việc mở trung tâm đột quỵ phục vụ cho khu vực phía Nam. Ngoài ra, cơ sở này còn là trung tâm đào tạo về đột quỵ tầm cỡ của Việt Nam.

“Chỉ thống kê riêng tại BV Đại học Y Dược TPHCM, mỗi ngày đã can thiệp cho từ 8-10 ca tai biến mạch máu não thì mới biết sự cần thiết phải mở một trung tâm đột quỵ chuyên sâu” - bác sĩ Cường bày tỏ.
 

“Sát thủ” gốc tự do

Các nghiên cứu về y khoa cho thấy chính gốc tự do là nguồn gốc gây ra sự lão hóa và bệnh tật. Bộ não con người là cơ quan bị gốc tự do tấn công dữ dội nhất. Chúng được ví như “đoàn quân hủy diệt” phát triển các mảng xơ vữa huyết khối, gây ra các bệnh lý như thiếu máu não, tai biến mạch máu não, suy giảm trí nhớ… Vì vậy, giải pháp tối ưu nhất là tự phòng bệnh cho bản thân mình bằng cách thay đổi chế độ sinh hoạt, tập luyện, bổ sung dinh dưỡng, thực phẩm, thảo dược… phù hợp sức khỏe.

Nên ăn thực phẩm giàu vitamin E có trong các loại dầu thực vật như dầu đậu nành, đậu phộng, hướng dương; trong gan cá, giá đỗ, hành tây. Các loại thực phẩm giàu bêta caroten như đu đủ, cà rốt, bí đỏ, xoài. Các loại rau có màu xanh thẫm như rau ngót, rau dền, rau muống, rau đay, mồng tơi. Những loại thực phẩm giàu vitamin C có trong các loại rau, quả, nhiều nhất là rau ngót, cà chua, rau thơm. Các loại quả như bưởi, chanh, cam, quýt, chuối. Các loại thực phẩm giàu selenium có trong tỏi, tôm đồng, gạo, bắp vàng, lòng đỏ trứng, thịt heo nạc.

Bài và ảnh: NGUYỄN THẠNH
[Quay lại]