Tiết lộ bí mật động trời về tình báo Liên Xô

Tin mới

08/07/2014 10:08

(NLĐO)- Tài liệu này lần đầu tiên được công bố tại Trung tâm văn khố Churchill thuộc Đại học Cambridge (Anh) hôm 7-7.

Nhiều bí mật động trời

Kho tài liệu Mitrokhin chứa đựng hàng ngàn tài liệu tối mật về hoạt động tình báo của Liên Xô (cũ) Do Vasili Mitrokhin, một quan chức kỳ cựu của Cơ quan An ninh quốc gia (KGB) bí mật tuồn ra khỏi nước Nga vào năm 1992, đã lần đầu tiên được công bố tại Trung tâm văn khố Churchill thuộc Đại học Cambridge (Anh) hôm 7-7.

Giáo sư Andrew nhấn mạnh những dòng ghi chép bằng tay trong các cuốn sổ bìa xanh lá của ông Mitrokhin đã rọi ánh sáng vào “những hoạt động bên trong của KGB. Ảnh: http://www.cam.ac.uk/

Giáo sư Andrew nhấn mạnh những dòng ghi chép bằng tay trong các cuốn sổ bìa xanh lá của ông Mitrokhin đã rọi ánh sáng vào “những hoạt động bên trong của KGB. Ảnh: http://www.cam.ac.uk/

“Chỉ có thể tìm thấy tài liệu này ở hai nơi trên thế giới, một ở kho lưu trữ của KGB – nhiệm vụ cực kỳ khó khăn và gần như là bất khả thi, nơi còn lại chính là Trung tâm văn khố Churchill thuộc Đại học Cambridge và cho tới hôm nay (sau hơn 20 năm) bản sao duy nhất có được từ ông Vasili Mitrokhin mới được công bố ra thế giới” – Giáo sư Christopher Andrew – Sử gia chuyên về tình báo tại Cambridge tuyên bố.

Giáo sư Andrew nhấn mạnh những dòng ghi chép bằng tay trong các cuốn sổ bìa xanh lá của ông Mitrokhin đã rọi ánh sáng vào “những hoạt động bên trong của KGB, các hoạt động tình báo của tổ chức này ở nước ngoài cũng như chính sách đối ngoại của Liên Xô (cũ). Tài liệu này cũng cung cấp một cái nhìn chưa từng có tiền lệ về các hoạt động của KGB trong Chiến tranh Lạnh”.

19 hộp tài liệu của ông Mitrokhin. Ảnh: http://www.cam.ac.uk/

19 hộp tài liệu của ông Mitrokhin. Ảnh: http://www.cam.ac.uk/

 

Cái tên nổi bật nhất trong hàng ngũ KGB được tiết lộ trong kho tài liệu mật tổng cộng 2.000 trang này có thể kế tới nữ điệp viên Melita Norwood. Trong hơn 40 năm kể từ năm 1937, dưới vỏ bọc là nhân viên cấp cao của nhiều viện nghiên cứu ở Anh, nữ điệp viên xinh đẹp này đã cung cấp cho phía Liên Xô những thông tin đáng kể về công nghệ và quân sự Anh. Tài liệu vừa được giải mật mô tả về Norwood như sau: “Với bí danh là Hola, Norwood đã sao chép hàng loạt tài liệu giá trị về năng lượng hạt nhân”, bà được đánh giá là “một điệp viên xuất sắc, trung thành, đáng tin, kỷ luật” còn báo chí Anh gọi bà là “nữ điệp viên quan trọng nhất mà Liên Xô từng tuyển mộ”. Thân phận của Norwood chỉ bị lộ tẩy khi Mitrokhin đào tẩu đến London vào năm 1992, khi nữ điệp viên đã về hưu được 22 năm. Bà đã qua đời năm 2005 ở tuổi 93.

Melita Norwood

Hiện chưa rõ tại sao nữ điệp viên Melita Norwood không phải hầu tòa sau khi bih phanh phui. Ảnh: Chris Harris/Rex Features

 

Cũng theo tài liệu được giải mật, một biên tập viên có mật danh Dan được cho là đã có nhiều bài viết trong những năm 1960 “dựa trên chiến dịch tuyền truyền của KGB” và được thưởng 200 bảng Anh. Tài liệu cũng mô tả quá trình Guy Burgess - một điệp viên khét tiếng của mạng lưới Cambridge nhưng có điểm yếu và luôn say xỉn, đã cung cấp cho KGB 389 tài liệu trong 1945 và thêm 168 tài liệu khác vào năm 1949. Trong khi đó, Donald Maclean – một thành viên khác của mạng lưới điệp viên Cambridge cũng được mô tả là “nghiện rượu nặng” và “không giỏi giữ bí mật”, đã để lộ công việc bí mật của mình cho người yêu và anh trai biết!

Guy Burgess

Guy Burgess. Ảnh: PA

Donald Maclean

Donald Maclean

 

Đáng chú ý còn có điệp viên khét tiếng Robert Lipka – từng là nhân viên cấp cao của Cơ quan An ninh quốc gia Mỹ đã qua đời hồi tháng 7-2013. Theo tài liệu được giải mật, Lipka đã tuồn hàng chục thông tin mật cho người liên lạc là tướng Oleg Kalugin tại Đại sứ quán Liên Xô từ năm 1965 và nhận tổng cộng 27.000 USD. Đến tháng 8-1967, Lipka bất ngờ cắt đứt mọi liên lạc với KGB. Đến đầu thập niên 1990, nhờ các thông tin do Mitrokhin cung cấp, FBI đã bắt Lipka và ông ta bị xử 18 năm tù giam.

Mitrokhin và cuộc đào tẩu ngoạn mục

Mitrokhin là chuyên viên lưu trữ cấp cao của Kho lưu trữ tình báo nước ngoài thuộc KGB từ năm 1972 đến 1984. Công việc này đã cho phép ông tiếp cận với hàng trăm ngàn hồ sơ từ mạng lưới toàn cầu của KGB. Ông đã bí mật chép tay các tài liệu này đưa ra khỏi văn phòng bằng cách dán chặt vào quần áo rồi nhét chúng vào các thùng đựng sữa và chôn xuống đất tại ngôi nhà ở nông thôn ngoại ô Moscow. Khi về hưu vào năm 1984 ở tuổi 62, Mitrokhin chờ cơ hội rời Liên Xô.

Vasili Mitrokhin

Vasili Mitrokhin. Ảnh: PA

Theo Guardian, khi Mitrokhin bước vào Đại sứ quán Anh ở Riga, thủ đô Latvia, năm 1992, một trong những yêu cầu đầu tiên của ông là những tài liệu mật này phải được công bố. Điều đáng nói là trước đó, Đại sứ quán Mỹ đã từ chối thẳng thừng câu chuyện của cựu quan chức kỳ cựu KGB này. Chính phía Mỹ sau đó cũng phải thừa nhận “đây là nguồn tình báo cực lớn và hoàn chỉnh nhất”. Mitrokhin sau đó trải qua phần đời còn lại ở Anh từ năm 1992 với tên giả và luôn được cảnh sát bảo vệ. Tuy nhiên ông qua đời năm 2004 khi mong muốn công bố số tài liệu mật nói trên vẫn chưa được thực hiện.

Đỗ Quyên (Theo Guardian, Independent)
Bình luận

Đăng nhập với tài khoản:

Đăng nhập để ý kiến của bạn xuất bản nhanh hơn
 
 
Hoặc nhập thông tin của bạn

Mới nhất Hay nhất