Chính quyền địa phương nên có 2 cấp

Tin mới

28/08/2013 22:21

Hai cấp với quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm, được quyết định những vấn đề thuộc thẩm quyền của mình sẽ xóa tình trạng dân chủ hình thức, bảo đảm được tính chất chính quyền của dân, do dân và vì dân

Ngày 28-8, tại TP HCM đã diễn ra cuộc tọa đàm trao đổi, thảo luận về việc tiếp thu, chỉnh lý chế định chính quyền địa phương trong dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 do Ủy ban Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 tổ chức. Tham dự có Chủ tịch Quốc hội, Chủ tịch Ủy ban Sửa đổi Hiến pháp năm 1992 Nguyễn Sinh Hùng và Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP HCM Lê Thanh Hải.
 
Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng trao đổi cùng các đại biểu Ảnh: TTXVN

Theo TS Nguyễn Sĩ Dũng, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, việc tổ chức 3 cấp hay 2 cấp chính quyền phụ thuộc vào quan niệm của nhà nước. Nhà nước muốn xã hội lớn và nhà nước nhỏ thì có 2 cấp; nếu muốn chính quyền can thiệp nhiều hơn thì có 3 cấp. Hầu hết các nước đều có 2 cấp là cấp tỉnh ở trên và cấp cơ sở ở dưới.

Nhiều đại biểu nhận định tổ chức chính quyền địa phương là vấn đề cần đổi mới căn bản của tổ chức nền hành chính quốc gia nên cần thống nhất quan điểm tổ chức chính quyền địa phương chỉ 2 cấp với cơ chế phân quyền, tự chủ, tự chịu trách nhiệm một cách minh bạch. Việc thay mô hình 3 cấp chính quyền địa phương hiện hành nhưng không có quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm còn 2 cấp chính quyền nhưng có quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm, được quyết định những vấn đề thuộc thẩm quyền của mình sẽ xóa được tình trạng dân chủ hình thức, bảo đảm được tính chất chính quyền của dân, do dân và vì dân.

“Mặt khác, việc tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp sẽ tạo điều kiện tổ chức lại hệ thống chính trị tương ứng của mỗi cấp, tinh gọn bộ máy hành chính, tạo điều kiện để cải thiện tiền lương cho cán bộ, công chức. Đối với những đơn vị hành chính cấp tỉnh có quy mô lớn, vẫn xây dựng mô hình chính quyền địa phương theo nguyên tắc chính quyền 2 cấp, bảo đảm dân chủ của người dân ở chính quyền cơ sở nhưng sẽ có sự linh hoạt trong việc tổ chức thêm các cơ quan hành chính thực hiện chức năng quản lý của chính quyền địa phương” - TS Trần Du Lịch, Phó trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội TP HCM, nhận định.

Ông Trần Du Lịch cũng đồng tình với quy định “chính quyền địa phương là pháp nhân công quyền”, xem đây là một đổi mới quan trọng về địa vị pháp lý của chính quyền địa phương. Ông phân tích: Theo các quy định hiện hành, chúng ta sử dụng khái niệm nhà nước để chỉ cho trung ương lẫn địa phương trên tất cả các lĩnh vực. Từ đó phân cấp nên nó trở thành nguyên nhân của cơ chế xin - cho, thiếu địa chỉ rõ ràng, đặc biệt vô cùng phức tạp về thủ tục hành chính nhưng lại tạo quá nhiều kẽ hở để tiêu cực. Khi xác định chính quyền địa phương là một pháp nhân công quyền thì sẽ phân định rõ ràng giữa ngân sách quốc gia do chính quyền trung ương đại diện và ngân sách địa phương thuộc chính quyền địa phương (do HĐND quyết định).

Khi đó, theo TS Trần Du Lịch, ngân sách quốc gia trợ cấp cho địa phương dù 1 đồng cũng phải do Quốc hội quyết định và giám sát thực thi; ngân sách địa phương dù 100 đồng vẫn thuộc thẩm quyền HĐND địa phương mà Quốc hội không can thiệp. Tài sản quốc gia tọa lạc tại một địa phương do Chính phủ quản lý. Tài sản địa phương do chính quyền địa phương tự quản lý và tự chịu trách nhiệm trước nhân dân địa phương.

Bốn phương án về mô hình chính quyền địa phương

Theo Thứ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thế Liên, Chính phủ đã đề xuất 4 phương án về mô hình tổ chức chính quyền địa phương. Phương án 1 là kế thừa đầy đủ phương án tổ chức chính quyền địa phương theo Nghị quyết 26. Theo đó, chính quyền địa phương tổ chức ở tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, thành phố thuộc tỉnh, thị xã, thị trấn và xã; còn ở quận, huyện, phường chỉ tổ chức cơ quan hành chính do cơ quan hành chính cấp trên thành lập để thực hiện việc quản lý hành chính và cung cấp một số dịch vụ công trên địa bàn, bảo đảm tính thông suốt, gần dân, phục vụ dân của nền hành chính quốc gia. Điều này sẽ tạo cơ sở cho việc đổi mới tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương theo hướng tinh gọn, giảm tầng nấc.

Phương án 2 kế thừa cơ bản phương án tổ chức chính quyền địa phương theo Nghị quyết 26, trừ một điểm là ở huyện vẫn tổ chức chính quyền địa phương hoàn chỉnh (gồm HĐND và UBND), còn ở quận và phường chỉ có cơ quan hành chính.

Theo phương án 3, các thành phố trực thuộc trung ương tổ chức 2 cấp chính quyền gồm chính quyền thành phố trực thuộc trung ương và chính quyền cấp cơ sở (phường, xã, thị trấn). Phương án 4 dựa trên cơ sở phân định các đơn vị hành chính, mô hình chính quyền địa phương được giữ nguyên ở cả 3 cấp hành chính như Hiến pháp năm 1992: HĐND và UBND được thành lập ở tất cả các đơn vị hành chính là tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương; thành phố trực thuộc tỉnh, thị xã, quận, huyện; xã, thị trấn và phường.

NGUYỄN PHAN
Bình luận

Đăng nhập với tài khoản:

Đăng nhập để ý kiến của bạn xuất bản nhanh hơn
 
 
Hoặc nhập thông tin của bạn

Mới nhất Hay nhất