Khiếu kiện đất đai: Đùn đẩy, né tránh

Tin mới

07/11/2012 23:59

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Các vấn đề xã hội của Quốc hội Bùi Sỹ Lợi cho biết hiện có tình trạng lạm dụng sự can thiệp của Nhà nước để trục lợi

Ngày 7-11, Quốc hội (QH) đã nghe và thảo luận báo cáo của Ủy ban Thường vụ QH về kết quả giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật trong giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân đối với các quyết định hành chính về đất đai.


Đại biểu Nguyễn Thái Học (Phú Yên): Phải quy định rõ trách nhiệm đối với những cán bộ yếu kém, cố ý làm trái và vô cảm trước dân

69,79% khiếu nại, tố cáo về đất đai

Trình bày báo cáo, ông Nguyễn Văn Giàu, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của QH, cho biết theo Thanh tra Chính phủ, từ năm 2003 đến 2010, các cơ quan hành chính Nhà nước các cấp đã tiếp nhận và xử lý trên 1,2 triệu đơn thư khiếu nại, tố cáo. Trong đó, đơn thư khiếu nại, tố cáo liên quan đến đất đai bình quân hằng năm chiếm 69,79%. Kết quả giải quyết khiếu nại, tố cáo đạt 84%.
“Số vụ khiếu nại đúng chiếm 19,8%, có đúng có sai chiếm 28% và sai chiếm 52,2%; số vụ tố cáo đúng chiếm 16,2%, có đúng có sai chiếm 29,6% và sai chiếm 54,2%” - ông Giàu liệt kê.
Theo ông Giàu, trong số các vụ được đưa ra xét xử tại tòa án thì tỉ lệ khởi kiện đúng và đúng một phần chiếm 19,5%. Qua thanh tra từ năm 2003 đến 2011, đã phát hiện và xử lý trả lại cho công dân 1.850 tỉ đồng, 4.817,8 ha đất; khôi phục quyền lợi cho 6.921 công dân; kiến nghị xử lý hành chính 6.650 người; chuyển cơ quan điều tra 380 vụ với 665 đối tượng…
“Khiếu nại, tố cáo của công dân là có cơ sở; việc ra quyết định hành chính về đất đai còn nhiều thiếu sót. Một bộ phận cán bộ, công chức năng lực hạn chế, sa sút phẩm chất đạo đức, lợi dụng chức vụ để trục lợi...” - ông Giàu nêu thực trạng.

Tổng Thanh tra Chính phủ Huỳnh Phong Tranh cho rằng nguyên nhân gây nên tình trạng tồn đọng khiếu nại, tố cáo là do nhiều nơi có hiện tượng đùn đẩy, tránh né... giải quyết.

Luật “đá” nhau

Hầu hết ý kiến đại biểu (ĐB) tán đồng với báo cáo và cho rằng việc thực hiện chính sách pháp luật liên quan đến đất đai quá rối rắm, thậm chí các luật “đá” nhau dẫn đến mỗi nơi xử lý một kiểu.

Chỉ ra sự “đá” nhau của quy định pháp luật, ĐB Nguyễn Thị Kim Bé (Kiên Giang) dẫn chứng: “Quy định về hỗ trợ chuyển đổi nghề cho hộ gia đình trực tiếp sản xuất nông nghiệp khi bị thu hồi đất đã dẫn chiếu tới 5 văn bản quy phạm pháp luật khác, trong đó có văn bản đã hết hiệu lực”. ĐB Khúc Thị Duyền (Thái Bình) kiến nghị khung pháp lý hiện hành phải phân định rõ trách nhiệm của các cơ quan Nhà nước có liên quan.

ĐB Trần Ngọc Vinh (Hải Phòng) cho rằng QH cần tăng cường giám sát việc ban hành các văn bản hướng dẫn thi hành luật. “Nếu quyết định hành chính không hợp pháp, trái pháp luật đã được thi hành, các quyền và lợi ích công dân bị xâm phạm thì công dân được bồi thường thiệt hại theo pháp luật” - ĐB Nguyễn Thị Khá (Trà Vinh) yêu cầu.

Đến được chân lý không đơn giản

Dẫn sự vô cảm của cán bộ công quyền, ĐB Nguyễn Thái Học (Phú Yên) cho biết: “Bí thư Thành ủy TPHCM Lê Thanh Hải vừa trực tiếp gặp công dân Nguyễn Tấn Lực để giải quyết khiếu nại lâu năm. Kết quả, anh Lực hứa rút lại đơn kiện đã gửi ra tòa và cho rằng việc gặp Bí thư Thành ủy 20 phút có tác dụng hơn 20 năm chạy vạy khắp nơi”.

Ông Đào Công Long, Phó trưởng Ban Dân nguyện của QH, cho biết có một công dân gửi đơn khiếu nại đến 500 ĐBQH và khắp các cơ quan. Sau quá trình tìm hiểu thấy rằng hơn 10 năm qua, người này đi khiếu nại nhưng các cơ quan chức năng không hề giải quyết và đùn đẩy với nhiều lý do. “Niềm tin, mong muốn là như vậy nhưng để đi đến được chân lý không hề đơn giản, trong khi nhiều khiếu nại của người dân là đúng” - ông Long chua xót.

ĐB Nguyễn Thanh Hồng (Bình Dương) đặt câu hỏi: “Có hay không các nhóm lợi ích len lỏi vào quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và các quyết định của cơ quan quản lý Nhà nước để đứng về phía doanh nghiệp, gây bất lợi cho người dân?”. ĐB Nguyễn Tiến Sinh (Hòa Bình) tiếp tục nêu vấn đề: “Vụ thu hồi đầm nuôi tôm của ông Đoàn Văn Vươn ở Tiên Lãng - Hải Phòng sai mười mươi nhưng chỉ có 1 phó chủ tịch huyện bị khởi tố là không thỏa đáng, có ai đứng đằng sau giật dây chính quyền không?”.

Đồng tình, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Các vấn đề xã hội của QH Bùi Sỹ Lợi (Thanh Hóa) nói: “Hiện nay, có tình trạng lạm dụng sự can thiệp của Nhà nước để trục lợi. Phải ngăn chặn việc đem quân đội, công an vào việc cưỡng chế người dân trong khi chúng ta có cả hệ thống tổ chức chính trị - xã hội”.

Trước thực trạng đáng buồn này, ĐB Hồ Thị Thủy (Vĩnh Phúc) đề nghị có chế tài xử lý nghiêm đối với những hành vi sách nhiễu người dân và truy cứu trách nhiệm người đứng đầu cơ quan, đơn vị để xảy ra sai phạm. Cùng quan điểm, ĐB Nguyễn Thị Khá cho rằng cần kiên quyết xử lý nghiêm những tổ chức, cá nhân thiếu trách nhiệm trong giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân và công khai trên phương tiện thông tin đại chúng.
“Phải quy định rõ trách nhiệm bồi thường thiệt hại và cả trách nhiệm hình sự đối với những cán bộ yếu kém, cố ý làm trái, vô cảm trước dân” - ĐB Nguyễn Thái Học đề nghị.

Xây dựng tòa án 4 cấp để tránh sai sót

Chánh án TAND Tối cao Trương Hòa Bình thừa nhận những ý kiến của ĐBQH về thực trạng xét xử các vụ việc liên quan đến đất đai là đúng thực tế. Theo ông Bình, sắp tới sẽ xây dựng tòa án 4 cấp để nâng cao chất lượng xét xử các vụ án hành chính liên quan tới đất đai. Mô hình này không phân theo cấp hành chính mà theo cấp xét xử, trong đó, tòa sơ thẩm khu vực sẽ xét xử các vụ án hành chính và không còn gắn với chính quyền địa phương.

“Có thể sửa luật bằng cách thiết kế một hệ thống tòa án hành chính độc lập. Trước mắt, với những vụ việc hành chính liên quan đến đất đai mà phức tạp, tòa án cấp tỉnh sẽ xử sơ thẩm và TAND Tối cao xử phúc thẩm để khắc phục vi phạm như vừa qua” - ông Bình cho biết.

Trước thực trạng khiếu nại, tố cáo liên quan tới đất đai phức tạp hiện nay, Tổng Thanh tra Chính phủ Huỳnh Phong Tranh đề nghị lập ủy ban giám sát thuộc QH về vấn đề này.

Bài và ảnh: THẾ DŨNG
Bình luận

Đăng nhập với tài khoản:

Đăng nhập để ý kiến của bạn xuất bản nhanh hơn
 
 
Hoặc nhập thông tin của bạn

Mới nhất Hay nhất