69 năm ngày Nam Bộ kháng chiến (23.9.1945 - 23.9.2014)

Nam Bộ, TP HCM luôn đi trước

Tin mới

22/09/2014 22:39

Nam Bộ kháng chiến là thời khắc lịch sử làm nên truyền thống đi tiên phong của Sài Gòn - TP HCM nói riêng và Nam Bộ nói chung

Tiếng súng mở đầu cho cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của nhân dân Việt Nam đã vang lên giữa Sài Gòn vào đêm 23-9-1945. Hai ngày sau, bài hát Nam Bộ kháng chiến đã ra đời từ chiến khu Đồng Tháp và vang vọng đến ngày nay. Có lẽ khi viết ra câu hát: “Mùa thu rồi, ngày hăm ba…”, nhạc sĩ Tạ Thanh Sơn chỉ nghĩ đơn giản là phải ghi lại cái ngày Sài Gòn nổ súng đánh quân Pháp xâm lược. Nhưng rồi ngày ấy đi vào lịch sử với những ý nghĩa to lớn hơn rất nhiều.

Trong kháng chiến: “Đi trước, về sau”

Cho đến nay, các nhà nghiên cứu lịch sử cũng chưa có tư liệu chính xác về câu nói “Miền Nam đi trước về sau” ra đời từ hoàn cảnh nào, thời điểm nào. Câu trả lời có thể tìm ở những sự kiện lịch sử trong cuộc kháng chiến 30 năm.

Đoàn viên, thanh niên TP HCM xem triển lãm ảnh về thành tựu kinh tế - xã hội của TP HCM sau 39 năm giải phóng hoàn toàn miền Nam Ảnh: PHAN ANH
Đoàn viên, thanh niên TP HCM xem triển lãm ảnh về thành tựu kinh tế - xã hội của TP HCM sau 39 năm giải phóng hoàn toàn miền Nam Ảnh: PHAN ANH

Ngày 19-8-1945, cuộc tổng khởi nghĩa giành chính quyền thành công ở Hà Nội. Một tuần sau, ngày 25-8-1945, nhân dân Sài Gòn và Nam Bộ cũng giành được chính quyền và ngày 2-9-1945, tại Ba Đình, Hồ Chủ tịch đọc bản Tuyên ngôn độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Cũng ngày ấy, hàng triệu người dân Nam Bộ đã kéo về Sài Gòn tổ chức mít tinh chào đón độc lập.

Đất nước non trẻ ra đời chưa “đầy tháng” thì quân xâm lược đã quay trở lại Sài Gòn, thẳng tay dùng vũ lực hòng xóa đi cái tên của một đất nước mà cộng đồng thế giới chưa kịp biết đến. Giữa đêm 23-9-1945, quân Pháp đồng loạt tấn công các vị trí của chính quyền cách mạng và tiếng súng đáp trả cũng lập tức nổ vang khắp thành phố. Sáng hôm sau, lời kêu gọi chiến đấu của Ủy ban Kháng chiến Nam Bộ đã đến với hàng triệu người. Ngày nay, đọc lại những lời văn hào sảng ấy, người ta còn cảm nhận được không khí sử thi hào hùng của những ngày đầu kháng chiến: “Đồng bào Nam Bộ! Nhân dân thành phố Sài Gòn!... Ngày 2-9 đồng bào đã thề quyết hy sinh đến giọt máu cuối cùng để bảo vệ độc lập của Tổ quốc. Độc lập hay là chết!... Hãy nắm chặt vũ khí trong tay, xông lên đánh đuổi thực dân Pháp xâm lược! Cuộc kháng chiến bắt đầu!”.

Nhân dân Nam Bộ và Sài Gòn đã đi trước trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp trong khí thế hào hùng như thế. Trong cuộc kháng chiến 9 năm, nhân dân Nam Bộ đã vượt qua muôn vàn khó khăn, gian khổ, hy sinh để hoàn thành nhiệm vụ nặng nề là chiến trường phối hợp, căng kéo, tiêu hao lực lượng địch tạo điều kiện cho chiến trường miền Bắc đánh những đòn tiêu diệt lớn.

Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, Hiệp định Genève đã đem lại hòa bình, độc lập cho một nửa đất nước ở miền Bắc, miền Nam vẫn nằm dưới sự kiểm soát của thực dân đế quốc - cái đích về của độc lập, tự do còn ở phía trước.

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ kéo dài 21 năm, Nam Bộ là chiến trường chính và lại đi trước trong cuộc đấu tranh vũ trang. Chính quyền miền Nam đã không thi hành tổng tuyển cử và thực hiện chính sách “tố cộng, diệt cộng”. Những người kháng chiến cũ đã chịu thiệt hại nặng nề, nông dân bị địa chủ cướp lại ruộng đất, trở lại thân phận tá điền nghèo khổ. Nhưng ngay khi có nghị quyết của Đảng, toàn dân Nam Bộ đã lập tức vùng lên làm cuộc “Đồng khởi” và mở đầu cuộc đấu tranh vũ trang, đánh bại nửa triệu quân Mỹ cùng nhiều chiến lược quân sự của chúng, giải phóng Sài Gòn và miền Nam ngày 30-4-1975.

Nam Bộ và Sài Gòn đã về đích độc lập tự do sau cả nước 21 năm nhưng đó là cuộc “về sau” đầy vinh quang vì miền Nam đã gánh chịu những hy sinh, gian khổ lớn lao nhất cho cả nước.

Trong xây dựng: “Đi trước, về trước”

Trong dịp kỷ niệm Sài Gòn - TP HCM 300 năm (1698-1998), Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu đã chúc nhân dân TP HCM “đi trước, về trước” trong sự nghiệp đổi mới. Đó không chỉ là lời chúc mà còn là sự khẳng định và kỳ vọng.

Đất nước ta vừa ra khỏi cuộc chiến tranh 30 năm đầy hy sinh gian khổ thì lại phải đối phó với cuộc chiến tranh biên giới ở cả hai đầu đất nước, bị bao vây kinh tế, bị cô lập ngoại giao… Trong khi đó, cơ chế quản lý kinh tế quan liêu, bao cấp càng làm cho khủng hoảng kinh tế - xã hội thêm trầm trọng và bế tắc tưởng chừng như không có lối ra. Trong tình thế ấy, có một nơi dám “xé rào, bung ra, tự cởi trói…” để sản xuất hàng hóa tiêu dùng và khai thông ách tắc của lưu thông phân phối, giải tỏa áp lực về đời sống cho nhân dân - nơi “đi trước” ấy là Sài Gòn - TP HCM.

Chính do sự dũng cảm đi trước đó đã tạo ra cơ sở lý luận và thực tiễn để đổi mới tư duy và dẫn đến đường lối đổi mới của Đảng từ Đại hội lần thứ VI (1986). Đường lối đổi mới nhanh chóng phát huy tác dụng, đưa đất nước cùng TP HCM thoát khỏi khủng hoảng và tạo đà để bước vào giai đoạn công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Trong công cuộc này, không phải ngẫu nhiên mà TP HCM đóng vai trò là “hạt nhân”, có sức lan tỏa rộng ra khắp cả vùng. Ngoài các yếu tố lợi thế về địa kinh tế, địa chính trị, địa văn hóa, còn một yếu tố rất quan trọng khác là TP luôn khởi xướng và đi đầu trong nhiều chương trình phát triển kinh tế - xã hội, như: thu hút đầu tư trong và ngoài nước để phát triển nhanh các khu công nghiệp, khu chế xuất, thực hiện các chính sách xã hội, xóa đói giảm nghèo, xây nhà tình nghĩa, phụng dưỡng Mẹ Việt Nam anh hùng…

Công cuộc đổi mới đất nước có mục tiêu cụ thể là đến năm 2020 trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại. TP HCM vẫn đang đi đầu trong quá trình này, nhân dân TP và cả nước đang kỳ vọng TP HCM sẽ “về đích trước”. 

 

TS Nguyễn Hữu Nguyên
Bình luận

Đăng nhập với tài khoản:

Đăng nhập để ý kiến của bạn xuất bản nhanh hơn
 
 
Hoặc nhập thông tin của bạn

Mới nhất Hay nhất