Nông dân… chán ruộng

Tin mới

07/09/2013 02:40

Trồng lúa không lãi bao nhiêu, đa phần chỉ hòa vốn hoặc lỗ nhưng phải è cổ đóng hàng loạt khoản thuế và phí, nông dân nhiều địa phương không chịu đựng nổi đã bỏ hoặc trả lại ruộng, tìm công việc khác làm ăn

Từ tháng 8-2013, đoàn công tác gồm đại diện nhiều cục, viện của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã tiến hành khảo sát tình trạng bỏ, trả ruộng của nông dân nhiều địa phương để nghiên cứu, đề xuất với Chính phủ các chính sách và giải pháp khắc phục. Theo thống kê sơ bộ, ở nhiều tỉnh, ruộng đất bị bỏ hoang lên đến hàng ngàn hecta.


Nông dân xã Lam Sơn, huyện Thanh Miện, tỉnh Hải Dương làm đơn trả ruộng Ảnh: VĂN DUẨN

Ðóng đến 15 loại thuế, phí!

Từ năm 1993, mỗi người dân xã Lam Sơn, huyện Thanh Miện, tỉnh Hải Dương được chia 2 sào ruộng (sào phía Bắc tương đương 360 m2). Dẫu biết trồng lúa không thể khá nổi nhưng người dân vẫn kiên trì bám trụ. Tuy nhiên, mới đây, nhiều hộ đành viết đơn trả lại ruộng do trồng lúa không có lãi, đất phải bỏ hoang nhưng lại đóng quá nhiều khoản thuế, phí.

Ðưa cho chúng tôi xem tập phiếu báo nộp tiền vụ chiêm mới đây, chị Nguyễn Thị Toán - ngụ thôn Thọ Xuyên, xã Lam Sơn - cho biết gia đình chị phải nộp đến 15 loại thuế, phí cho 4,2 sào ruộng đang canh tác. Trong đó, nhiều nhất là phí dịch vụ của HTX nông nghiệp và các khoản thu của địa phương: Chuyển giao khoa học kỹ thuật, bảo vệ thực vật, bảo vệ đồng ruộng, thủy nông, quỹ nội đồng, quỹ hội nông dân...


Nông dân xã Tiên Phong, huyện Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam thẫn thờ bên đồng ruộng bỏ hoang Ảnh: Thúy Phương

Theo nhiều người dân Lam Sơn, phần lớn các khoản đóng góp được tính toán dựa trên diện tích ruộng đã giao dù đất để hoang hay không. "Mỗi sào lúa may lắm lãi được 100.000 đồng nhưng tiền thuế, phí phải đóng đã gấp đôi. Nông dân chúng tôi lấy gì để nuôi sống gia đình đây? Vì thế, bà con đành trả ruộng" - chị Toán bức xúc.

Gia đình bà Bùi Thị Dung ở thôn Thọ Xương, xã Lam Sơn ngay sau mỗi vụ phải bán hết số lúa thu hoạch để trả nợ và đóng các khoản thuế, phí. "Không đóng thì không được, họ cứ đến nhà giục liên tục. Ai chậm nộp thì loa của HTX suốt ngày oang oang, xấu hổ lắm. Họ còn tới nhà dọa cắt điện, nước" - bà Dung rầu rĩ. Làm đơn xin trả ruộng, bà cam kết: "Dù sau này nhà nước có thay đổi chính sách, tôi sẽ không đòi hỏi gì ở diện tích ruộng đã trả".

Theo ông Hồ Sĩ Vinh, ngụ thôn Thọ Xuyên - người đã làm đơn xin trả 828 m2 đất, bỏ ruộng hoang thì xót, ông phải tìm người rồi nài nỉ họ canh tác. "Ở nhiều nơi, chủ ruộng được trả một số tiền hoặc lúa nhất định nhưng ở đây, để có người làm, chúng tôi còn cho thêm mỗi sào 15 kg lúa" - ông ngán ngẩm. Ông Vinh cho biết chi phí sản xuất quá cao - mỗi sào hết 1,1 triệu đồng, trong khi nếu được mùa, năng suất đạt 2 tạ/sào thì lãi cũng chỉ 100.000 đồng. "Thôi thì trả ruộng cho rảnh nợ" - ông nói.

Ông Trương Mậu Nhân, Chủ tịch UBND xã Lam Sơn, lo ngại: "Số hộ trả lại ruộng chắc chắn sẽ còn tăng. Chúng tôi chỉ biết động viên bà con tiếp tục canh tác trên diện tích của gia đình, đồng thời báo cáo lên trên".


Nhiều cánh đồng ở huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh bỏ hoang, thành bãi chăn trâu, bò Ảnh: ÐỨC NGỌC

Càng làm càng túng bấn

Tại huyện Nghi Xuân, một trong những vựa lúa lớn ở Hà Tĩnh, tình trạng nông dân bỏ ruộng tập trung ở các xã: Xuân Giang, Tiên Ðiền, Xuân Mỹ, thị trấn Xuân An... Chị Trần Thị Hường, ngụ thị trấn Xuân An, phân trần: "Chi phí cao nhưng giá lúa lại thấp nên càng bám ruộng, nông dân càng túng thiếu. Nhà tôi có 4 sào ruộng, mỗi năm chỉ làm vụ đông xuân. Trúng mùa thì mỗi sào thu hoạch khoảng 2,5 tạ, bán được 1,5 triệu đồng. Trừ hết chi phí, lãi không đáng là bao, đa phần hòa vốn hoặc lỗ. Lâu nay, nông dân chỉ lấy công làm lời. Nhiều hộ đã bỏ ruộng đi làm thuê kiếm sống".

Dọc các tuyến đường liên xã ở huyện Nghi Xuân, hầu hết các cánh đồng đều bỏ hoang. Ở nhiều xã, diện tích đất không sản xuất lên đến hàng trăm hecta. Ông Lê Hồng Lựu, Chủ tịch UBND xã Xuân Giang, băn khoăn: "Xã có 414 ha đất nông nghiệp nhưng vụ mùa và hè thu năm nay, bà con đã bỏ hoang đến 300 ha". Theo ông Lựu, cũng như nhiều nơi khác, ở Nghi Xuân và Hà Tĩnh nói chung, người dân bỏ ruộng vì không sống nổi với cây lúa. "Càng làm càng lỗ nên nhiều hộ đã cho người khác mượn đất hoặc bỏ hoang, đi tìm việc khác" - ông lo ngại.

Trong khi đó, ở Nghệ An, ruộng đất bị bỏ hoang tập trung tại các huyện: Nam Ðàn, Hưng Nguyên, Ðô Lương, Nghi Lộc... Riêng Nam Ðàn, vụ hè thu năm nay có đến 600 ha đất không sản xuất. Anh Trần Ðức Thắng - ngụ xã Nam Trung, huyện Nam Ðàn - giải thích: "Nhà tui được chia 7 sào đất nhưng đã làm đơn trả 4 sào, còn lại làm chủ yếu để có gạo ăn, không phải mua. Chi phí sản xuất thì cao, trong khi giá lúa rẻ nên càng làm, nông dân càng đói".

Ðến nay, xã Nam Trung đã có đến 957 người làm đơn trả ruộng vì sản xuất không hiệu quả. Ông Lê Trọng Lương, Chủ tịch UBND xã Nam Trung, xót xa: "Là xã thuần nông, chứng kiến cảnh nông dân bỏ ruộng, chúng tôi dẫu buồn nhưng đành phải chấp nhận".

Khó nhọc, bấp bênh

Từ vùng ven TP Tam Kỳ lên huyện Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam, đâu đâu chúng tôi cũng thấy rất nhiều ruộng lúa bị bỏ hoang cho cỏ mọc. Tại cánh đồng Ðá Bàn ở xã Tiên Phong, huyện Tiên Phước, đang đội nắng phơi mớ lúa ít ỏi mới gặt xong, chị Trương Thị Thẩm than thở: "Suốt 3 tháng trời dốc công chăm sóc 1,5 sào ruộng, tốn hơn 1 triệu đồng chi phí nhưng thu hoạch chẳng được bao nhiêu. Làm lúa bây giờ khó nhọc và bấp bênh quá. Gia đình tôi có gần 4 sào ruộng, năm nào cũng trồng 1,5 sào, còn lại bỏ hoang. Mùa tới, chắc tui bỏ luôn rồi kiếm đường làm thuê, làm mướn".

Trên cánh đồng Ðùi và đồng Ðình rộng 15 ha với nhiều mảnh ruộng bỏ hoang nằm cạnh sông Bàn Thạch, xã Tam Phú, TP Tam Kỳ, bà Nguyễn Thị Cường đứng ngóng trời, ngóng đất như tính toán gì đó. Khi chúng tôi hỏi chuyện, bà ngao ngán: "Gia đình tui có 3 sào trồng lúa, 4 sào còn lại bỏ hoang. Trồng lúa chỉ có lỗ. Nhiều nông dân ở đây thấy bỏ ruộng cũng phí nên đã chọn cách bán cho người khác đào ao nuôi tôm. Có lẽ tui cũng làm theo họ thôi".

NHÓM PHÓNG VIÊN
Bình luận

Đăng nhập với tài khoản:

Đăng nhập để ý kiến của bạn xuất bản nhanh hơn
 
 
Hoặc nhập thông tin của bạn

Mới nhất Hay nhất