Thu hồi ĐTDĐ quá hạn sử dụng

Tin mới

12/10/2014 21:46

Từ ngày 1-1-2015, các loại rác điện tử như ĐTDĐ, tablet... đã hết hạn sử dụng sẽ bị thu hồi, xử lý thải bỏ

Quyết định số 50/2013/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ yêu cầu từ ngày 1-1-2015, các sản phẩm rác thải điện tử (RTĐT) như ĐTDĐ, tablet (máy tính bảng), màn hình máy vi tính... hết hạn sử dụng hoặc không còn sử dụng sẽ bị thu hồi, xử lý thải bỏ nhằm hạn chế tình trạng RTĐT đang gia tăng và gây ảnh hưởng đến môi trường rất lớn tại Việt Nam. Tuy nhiên, nhiều ý kiến băn khoăn về khả năng thực hiện do còn quá nhiều vấn đề vướng mắc.

Ngăn chặn “bãi rác” công nghệ

Theo quy định, những doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu các sản phẩm này sẽ phải thiết lập điểm thu hồi sản phẩm thải bỏ, tiếp nhận sản phẩm thải bỏ, sau đó vận chuyển từ các điểm thu hồi đến cơ sở xử lý. Quy định cũng yêu cầu người dùng có trách nhiệm chuyển giao sản phẩm thải bỏ tại điểm thu hồi.

Rác điện tử ở Việt Nam ngày càng nhiều Ảnh: CTV
Rác điện tử ở Việt Nam ngày càng nhiều Ảnh: CTV

Tổng cục Môi trường (Bộ Tài nguyên và Môi trường) cho biết hiện nay, việc thu gom, xử lý chất thải điện, điện tử tại Việt Nam vẫn chưa được các cơ quan chức năng quan tâm và hướng dẫn xử lý đúng quy trình mà chủ yếu do các cơ sở tư nhân đảm nhiệm. Tình trạng này kéo dài sẽ gây nguy cơ ô nhiễm môi trường cao, tác động nghiêm trọng đến chất lượng môi trường sống cũng như sức khỏe cộng đồng. Do đó, quy định ra đời nhằm ngăn chặn tình trạng Việt Nam trở thành “bãi rác” công nghệ.

Có thể thấy quy định này là hết sức cần thiết và phù hợp với tình hình kinh tế, xã hội, môi trường tại Việt Nam. Tuy nhiên, hiện đang tồn tại nhiều bất cập trong cả công tác quản lý lẫn cơ sở hạ tầng phục vụ cho hệ thống thu hồi sản phẩm thải bỏ.

ĐTDĐ nào bị thu hồi?

Điểm đáng lưu ý trong quy định có nêu là sản phẩm điện tử “đã hết thời hạn sử dụng” thì phải thu hồi, xử lý thải bỏ. Tuy nhiên lại không nêu cụ thể sản phẩm như thế nào (sử dụng bao nhiêu năm, tình trạng…) thì được gọi là “hết hạn sử dụng” để thu hồi. Điều này khiến người dùng lo lắng không biết sản phẩm mình có quá hạn không, có bị thu hồi không?

Ông Mai Triều Nguyên, Giám đốc Công ty TNHH Công nghệ di động Mai Nguyên TP HCM, cho biết: “Trước đến giờ, các nhà sản xuất ĐTDĐ, tablet chỉ ghi thời gian sản xuất trên vỏ hộp thiết bị, không ghi thời hạn sử dụng cũng như như thế nào là quá hạn không còn sử dụng được. Xu hướng chung lâu nay là sử dụng đến khi nào hư hỏng mới thải bỏ”...

Dưới góc độ doanh nghiệp nhập khẩu các sản phẩm điện tử cũ, ông Hồ Quang Duy, Giám đốc Công ty TNHH Di động Khang Duy tại TP HCM, cho biết: “Chúng tôi là công ty nhỏ, chuyên nhập khẩu các sản phẩm ĐTDĐ, tablet, laptop… đã qua sử dụng để cung cấp tại thị trường Việt Nam. Sản phẩm nhập về sau đó chuyển cho các đại lý để bán cho người tiêu dùng. Nếu bây giờ yêu cầu chúng tôi đứng ra thu hồi các sản phẩm thải bỏ hoặc kết hợp với doanh nghiệp khác để thu hồi thì quả là rất khó”.

Khó xử lý

PGS-TS Huỳnh Trung Hải, Viện Khoa học và Công nghệ môi trường - Trường ĐH Bách khoa Hà Nội, cho biết: “Nghiên cứu của viện tại TP HCM và Hà Nội cho thấy hầu hết người dân đều thích được thu mua RTĐT tận nhà (71,6% ở TP HCM và 62% ở Hà Nội), chỉ có 5% người được hỏi ở Hà Nội và 11% ở TP HCM đồng ý mang đến các đại lý thu mua; 22% người ở Hà Nội và 6% ở TP HCM đồng ý mang đến các điểm thu gom của cơ quan quản lý.

Cũng theo PGS-TS Huỳnh Trung Hải, hiện nay trong tổng số 15 công ty được cấp phép xử lý RTĐT thì chỉ có 3 đơn vị được đánh giá là có dây chuyền xử lý đầy đủ (tái chế/xử lý/thải bỏ các kim loại từ RTĐT) tại 3 địa phương: Hải Dương, Bình Dương và Hà Nội. Các RTĐT gia dụng thải từ hộ gia đình, văn phòng thì gần như không được kiểm soát và chúng được bán lại ngay khi thải bỏ cho đội ngũ ve chai hoặc cho các cửa hàng dịch vụ.

Như vậy, khi triển khai Quyết định 50/2013/QĐ-TTg, liệu người dân có từ bỏ hệ thống thu gom tư nhân (có trả tiền mua lại cho họ) hay họ vẫn tiếp tục đem RTĐT đến hệ thống này để bán thay vì đem nộp tại các hệ thống thu gom nhà nước? Thêm vào đó, cơ sở hạ tầng cho việc xử lý RTĐT được thu hồi hiện nay cho thấy khả năng tái chế và xử lý RTĐT ở Việt Nam là rất thấp. Do đó, nguy cơ khi thiết lập hệ thống thu gom sản phẩm thải bỏ từ quy định trên sẽ nảy sinh tình trạng sản phẩm thu gom sẽ không được xử lý đúng cách do năng lực chưa đáp ứng yêu cầu. 

90.000 tấn rác thải điện tử/năm

Theo thống kê của Trung tâm Phát triển và Hội nhập (CDI - Bộ Khoa học và Công nghệ), trung bình mỗi năm, một người Việt Nam thải ra môi trường khoảng 1 kg RTĐT, như vậy tổng lượng RTĐT cả nước lên tới 90.000 tấn/năm. Sự gia tăng nhập khẩu các sản phẩm này cùng với sự gia tăng của lượng sản phẩm bị thải bỏ đang khiến Việt Nam có nguy cơ trở thành “núi rác” công nghệ hết sức đáng ngại.

 

CHÁNH TRUNG
Bình luận

Đăng nhập với tài khoản:

Đăng nhập để ý kiến của bạn xuất bản nhanh hơn
 
 
Hoặc nhập thông tin của bạn

Mới nhất Hay nhất