HUGO CHAVEZ - NGÔI SAO SÁNG MÃI (*)

Di sản để lại

Tin mới

08/03/2013 22:50

Di sản tích cực nhất mà Hugo Chavez để lại là ông đã “vạch mặt” được nạn bất công xã hội

Ngay khi Hugo Chavez còn đang cầm quyền, cả những người ủng hộ và chống đối ông đều có thể nêu lên những thay đổi tốt đẹp ở Venezuela. Tất cả điều đó đều do ông tạo ra. Và nay, khi Hugo Chavez nằm xuống, người ta càng cảm nhận rõ ràng hơn những gì ông để lại cho nhân dân Venezuela sau 14 năm lãnh đạo đất nước.


Người dân Venezuela cảm nhận sâu sắc về những di sản của ông Hugo Chavez để lại. Ảnh: REUTERS

Nghèo đói giảm

Có thể nói, Cách mạng Bolivar là tảng đá nền trong sự nghiệp tổng thống của Hugo Chavez. Đó chính là kế hoạch đầy tham vọng muốn biến Venezuela thành một đất nước xã hội chủ nghĩa. Những mục tiêu của cuộc cách mạng này bao gồm nhiều sứ mệnh xã hội nhằm mục đích diệt trừ nạn mù chữ, phân phối lương thực thiết yếu và chăm sóc y tế ở mọi miền đất nước. Đài CNN nhận định các chương trình xã hội không hề mới mẻ ở Venezuela nhưng Hugo Chavez đã nâng tầm của chúng lên cũng như nhấn mạnh điểm nổi bật của chúng.

“Di sản tích cực nhất mà Chavez để lại là ông đã vạch ra đúng nguyên nhân khiến nhiều người Venezuela than phiền - đó là bất công xã hội. Bất cứ ai kế nhiệm ông sẽ đều phải chú trọng vấn đề đó” - ông Michael Shifter, Chủ tịch Đối thoại Liên Mỹ, trung tâm nghiên cứu và chính sách ở Washington, nhận định.

Hugo Chavez đắc cử tổng thống và tái đắc cử phần lớn nhờ vào sự ủng hộ của người nghèo trong nước, đối tượng cảm thấy bị các chính phủ trước cách ly ra khỏi đời sống xã hội. Ông quan tâm đến các nhu cầu và những trắc trở của họ và hứa hẹn rằng đa số thu nhập từ nguồn dầu mỏ sẽ được phân phối lại cho người nghèo. Thống kê của Ngân hàng Thế giới (WB) cho thấy, tỉ lệ người Venezuela sống dưới mức nghèo khổ đã giảm từ 62% năm 2003 xuống còn 29% năm 2009.
Theo Trung tâm Nghiên cứu và Chính sách kinh tế, tình trạng nghèo đói ở Venezuela đã giảm 50% kể từ năm 2004; số người cực nghèo giảm 70%. Cũng trong giai đoạn này, số lượng người vào đại học tăng gấp đôi và hàng triệu người dân có cơ hội được chăm sóc y tế. Từ 2001 đến 2007, nạn mù chữ ở Venezuela đã giảm từ 7% xuống 5%, nhiều người có nhà ở miễn phí. Năm ngoái, ông Chavez đã thông báo trên đài truyền hình rằng ông sẽ xây thêm 2 triệu ngôi nhà cho người nghèo. Ông Shifter nhấn mạnh: “Kết quả đó rất đáng trân trọng. Bất kỳ chính phủ tương lai nào đều phải đưa điều đó lên hàng đầu và đặt làm trọng tâm”.

“Hugo Chavez đã trao cho những con người cảm thấy bị bỏ mặc một cảm giác được tôn trọng. Hơn nữa, những con người này sẽ tiếp tục đòi hỏi được tham gia vào hệ thống chính trị và xã hội trong nước” - bà Jennifer McCoy, thuộc Trung tâm Carter ở Atlanta, Mỹ, thừa nhận.

Tích tụ khó khăn

Tất cả những người nghiên cứu Venezuela đều đồng ý một điều: Trước thời Chavez, đã có các quỹ dầu mỏ dành cho người nghèo cũng như đã từng có việc quốc hữu hóa một số ngành công nghiệp. Hugo Chavez đã nâng cao một số chính sách này và bổ sung những điểm sáng của riêng ông. Nhờ vậy mà những người nghèo khổ nhất đã có cuộc sống tốt đẹp hơn. 

Một công trình nghiên cứu gần đây cho thấy xuất khẩu dầu mỏ của Venezuela sang Mỹ kể từ khi Hugo Chavez bắt đầu cầm quyền năm 1999 đến hết năm 2011 đã đem về cho ngân sách Venezuela thêm gần 350 tỉ USD. Tuy nhiên, một bản tin trên báo Financial Times cho biết cứ 10 thùng dầu thô Venezuela xuất khẩu sang Mỹ, nước này cần nhập khẩu lại 2 thùng do khả năng lọc dầu yếu kém.
Trong khi đó, mỗi ngày, ông Chavez vẫn tiếp tục chở 100.000 thùng dầu thô dưới hình thức trợ cấp cho Cuba. Thế nhưng, đài BBC nhận định nếu như Cuba không được nhận dầu giá rẻ nữa, nước này sẽ rút hàng chục ngàn bác sĩ ra khỏi Venezuela và điều đó sẽ phá hủy hệ thống y tế của Venezuela.
Trong suốt thời gian Hugo Chavez lãnh đạo Venezuela, tình trạng bất bình đẳng về thu nhập ở nước này đã dần giảm xuống. Căn cứ vào hệ số Gini, phân phối thu nhập ở Venezuela hiện đang được đánh giá là công bằng nhất Mỹ Latin. Lúc này, mỗi người dân Venezuela đều có một miếng bánh ngày càng bằng nhau hơn. Chỉ có điều, cái bánh đó đã không lớn thêm lên.
Thêm vào đó, mức thâm hụt tài chính hằng năm của Venezuela đang ở mức gần 20% GDP, một trong những tỉ lệ thiếu cân đối cao nhất thế giới. Tổng số nợ của nước này đã cao hơn gấp đôi năm 2008. Ngoài ra, Venezuela có lẽ là quốc gia dầu mỏ duy nhất trên thế giới mà người dân phải thường xuyên gánh chịu cảnh thiếu điện.

Với một nền kinh tế dựa chủ yếu vào nguồn dầu mỏ dồi dào, các khó khăn tiếp tục hình thành và tích tụ lại, do đó, nhà lãnh đạo kế tiếp của Venezuela sẽ phải đối mặt với các vấn đề trên đang ngày càng gia tăng.

Suy thoái kinh tế năm 2013

Theo đài BBC, nhờ các chương trình xã hội, người nghèo Venezuela đã hưởng lợi từ nguồn dầu mỏ dồi dào. Tuy nhiên, dư luận còn nghi ngờ rằng rất nhiều tiền đã bị phí phạm, không chỉ do tham nhũng mà còn do những kẻ có quyền hành nhưng kém cỏi. “Venezuela là nền kinh tế lớn đứng hàng thứ năm ở Mỹ Latin nhưng trong thập kỷ gần nhất, đây là nước có GDP bình quân đầu người thấp nhất” - ông Arturo Franco, Trung tâm Phát triển quốc tế thuộc Trường Đại học Harvard, xác nhận.

WB ước tính kinh tế Venezuela tăng trưởng hơn 5% trong năm 2012. Đồng thời, WB dự báo mức tăng trưởng kinh tế Venezuela trong năm 2013 sẽ suy giảm xuống mức 1,8%. Nhiều nhà phân tích cho rằng nước này sẽ bị suy thoái kinh tế trong năm nay.

NGÔ SINH
Bình luận

Đăng nhập với tài khoản:

Đăng nhập để ý kiến của bạn xuất bản nhanh hơn
 
 
Hoặc nhập thông tin của bạn

Mới nhất Hay nhất