Đâu xóa được thân phận người!

Tin mới

08/10/2012 23:34

Văn của Hồ Anh Thái trong Dấu về gió xóa (NXB Trẻ) đậm chất thơ, có phải vì môi trường anh thể hiện trong tiểu thuyết này mang dấu ấn tôn giáo của một miền đất gọi là Đảo Xanh, chịu ảnh hưởng văn hóa Ấn Độ, được bao phủ bởi sự huyền bí.

Tin đồn trên đảo này có nhà tù bí mật giam cầm một nguyên thủ quốc gia, một nhà văn, một ca sĩ, một nhà bác học… đã khiến người ta tìm tới đây. Hệ thống nhân vật đa dạng, những mảnh đời chắp nối, cố giấu đi quá khứ, hành động hiện tại cũng khác người, những trang sách đầy xúc cảm cứ dẫn người đọc qua sự kiện này tới sự kiện khác, khắc nghiệt mà thi vị.
Hòn Đảo Xanh này xem ra mang nặng dấu ấn phồn thực, trong tiếng đại bác bắn như đã thành mùa để các đại sứ khâm sai trình quốc thư, đánh thức những đam mê trần tục người dân xứ nhiệt đới. Và, chính từ nghi lễ có vẻ trang trọng ấy, có những đứa bé ra đời. Hệ thống ý nghĩa được mở rộng dần. Trong tiếng gầm của đại bác ấy, nhân vật Anh xuất hiện với những ký ức giàu sự trải nghiệm.
Các chương được đan cài, có lúc kể cho một giáo sĩ, một người mang khát vọng tưởng như rất viển vông, về những mối tình ngỡ công khai mãnh liệt nhưng vẫn vụng trộm, về đức tin tôn giáo tưởng bền vững mà có vẻ bị đày ải, rồi đột ngột tác giả dẫn người đọc về đất nước Việt Nam. Ký ức về với người mẹ quê miền Trung, với gia phả họ tộc nhiều chi nhánh rườm rà, suy tư về thời trẻ, về công việc của người trí thức sau thời gian du học… tất thảy hòa quyện cho người đọc hình dung được nhân vật Anh.
Nhưng rồi tất cả như chìm đi với những chuyện cuốn hút của xứ đảo dị biệt này. Con người ở đây có tính cách lạ, ông chủ quán San Hô thường ngồi đếm tiếng đại bác nhưng đang ngấm ngầm thực hiện một việc lớn, một giáo sĩ không lên tiếng nói vì lời nguyền từ lâu, chỉ thể hiện bằng ngôn từ qua viết mà lại viết bằng tay trái và hành thêm nghề đoán định số mệnh.
Cả những nhân vật tưởng như được đặt tên chung chung, mang tính khái niệm, đều có tính cách đa dạng, lúc thực dụng với những bản năng, lúc hoang tưởng với những bí tích tôn giáo nguyên thủy, đang vùng vẫy thoi thóp trong thời hiện đại nhiều phát minh khoa học.
Ở Đảo Xanh, Hồ Anh Thái bàn nhiều về thời hiện đại, đó là đức tin tôn giáo, thể chế chính trị, công nghệ truyền thông, truyền hình. Phải nói rằng bằng mẫn cảm của nhà văn, sự lạnh lùng của cây bút phân tích, Hồ Anh Thái đã có những trang đàm tiếu sắc nét về các thần tượng, nhân vật của công chúng qua sự phù phép của truyền hình, tung hô mớ kiến thức thập cẩm.
Điều này đã làm đảo lộn quan niệm của đông đảo công chúng về giá trị thực của xã hội con người hôm nay. Trong cuốn sách, dường như tác giả cũng bày tỏ quan niệm rằng phương tiện thông tin nghe nhìn cản trở việc đem đến khả năng tư duy thực sự cho con người.

Cũng trong chính Đảo Xanh, Hồ Anh Thái đã dành một số trang thể hiện quan niệm của anh về thiên chức người cầm bút. 

Anh cho rằng nhà văn viết trời viết đất gì chăng nữa thì thiên hạ vẫn thấy anh ta viết về những người xung quanh mình. Cho nên, suy cho cùng, Đảo Xanh vẫn là cách dựng chuyện mang tính truyền thống, với lời văn gần gũi thân thiện, luôn gợi cho người đọc một sự liên tưởng xa rộng hơn. Nói cho cùng, ký ức là điều không thể xóa nổi, cả thân phận con người nữa. Đóng góp của Hồ Anh Thái, một nhà văn đang sống và làm việc ở nơi xa Tổ quốc, cũng chính là như vậy.

Nguyễn Quốc Trung
Bình luận

Đăng nhập với tài khoản:

Đăng nhập để ý kiến của bạn xuất bản nhanh hơn
 
 
Hoặc nhập thông tin của bạn

Mới nhất Hay nhất