Toàn quốc kháng chiến: Đi theo tiếng gọi non sông

Ngày 19-12 của 70 năm về trước đã đi vào lịch sử dân tộc ta như một mốc son sáng ngời về tinh thần yêu nước quật khởi, ý chí kiên cường đấu tranh giữ vững độc lập tự do. Đáp lời kêu gọi của Đảng, của Hồ Chủ tịch, cả dân tộc ta nhất tề đứng lên giữ nước với tinh thần “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh!”, mở đầu là cuộc chiến đấu của quân và dân thủ đô Hà Nội.

Sẵn sàng đợi địch

PGS-TS Nguyễn Ngọc Hà, Viện trưởng Viện Lịch sử Đảng - Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, cho biết đêm 19-12-1946, lực lượng ta đã đồng loạt tiến công các mục tiêu trong TP Hà Nội.

Người dân thủ đô, lực lượng tự vệ, công nhân hỏa xa, xe điện… lập chướng ngại vật cản bước tiến của quân Pháp. Trí thức, học sinh, tiểu thương, nhà tư sản... vừa cứu thương, tiếp tế, liên lạc vừa động viên bộ đội và tự vệ chiến đấu. Người dân ngoại thành đào hào giao thông, hố chiến đấu, tham gia phá đường sá, cầu cống, nhà cửa…

Cuộc chiến đấu ở các đô thị khác như Nam Định kéo dài 3 tháng, Huế 50 ngày, Đà Nẵng 1 tháng. Trong khi đó, Nam Bộ - Thành đồng Tổ quốc thực hiện chỉ thị của Trung ương “phải làm kỳ được” việc phá hoại cơ sở vật chất và phương tiện chiến tranh của địch. Xứ ủy Nam Bộ chủ trương tổng tiến công, quấy rối, phong tỏa, phá hoại. Hoạt động đồng loạt của Tự vệ Thành và Cảm tử quân Sài Gòn gây chấn động lớn. Tiếp đến là những trận “kinh tế chiến”, “giao thông chiến” liên tiếp diễn ra. Suốt mấy tháng liền, gần 40.000 quân địch bị giam chân ở Nam Bộ.

Đáp lại lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến, các chiến sĩ thủ đô Hà Nội đào giao thông hào, xây dựng chiến lũy, quyết tâm đánh đuổi giặc Pháp Ảnh: TTXVN
Đáp lại lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến, các chiến sĩ thủ đô Hà Nội đào giao thông hào, xây dựng chiến lũy, quyết tâm đánh đuổi giặc Pháp Ảnh: TTXVN

Trên chiến trường Tây Nguyên, quân và dân ta tiến hành hàng chục trận phục kích địch ở các trục đường lớn; kết hợp bao vây, uy hiếp đồn bốt, phá cầu đường, gây dựng cơ sở, củng cố buôn làng chiến đấu. Các trận đánh trên đường số 1, đường số 11, đường xe lửa Phan Thiết - Sài Gòn, Tháp Chàm - Đà Lạt… là những chiến công nổi bật của quân và dân Nam Trung Bộ.

Các TP, thị xã hầu hết đều hoàn thành nhiệm vụ kìm chân địch trong nhiều ngày. Trong thời gian đó, ta di chuyển cơ quan lãnh đạo, kho tàng, máy móc, trang bị và các loại nguyên vật liệu cần thiết cho cuộc kháng chiến lâu dài. Các vùng ngoại thành tiến hành hiệu quả việc tiêu thổ kháng chiến. Các khu căn cứ được củng cố. Nhiều làng kháng chiến được gia cố vững chắc sẵn sàng đợi địch. Mọi điều kiện bảo đảm thắng lợi của cuộc kháng chiến tiếp tục được chuẩn bị toàn diện, chắc chắn hơn.

Theo PGS-TS Nguyễn Ngọc Hà, chủ động tiến công địch ở các đô thị, mở đầu sự kiện Toàn quốc kháng chiến (TQKC) là một thành công lớn của quân và dân ta. Giam chân địch dài ngày tại các TP, thị xã cũng đồng nghĩa với việc quân và dân ta đã đánh bại một bước quan trọng của chiến lược “đánh nhanh, thắng nhanh” của kẻ thù.

Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh

Cuối tháng 11 vừa qua, Bộ Quốc phòng đã chủ trì, phối hợp với Ban Tuyên giáo trung ương và Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học: “TQKC - Ý chí bảo vệ độc lập, tự do và bài học lịch sử”. Hội thảo đã nhận được gần 100 bài tham luận, báo cáo khoa học của các vị lãnh đạo Đảng, nhà nước, quân đội; tướng lĩnh, sĩ quan và các nhà khoa học.

Trong tham luận gửi đến hội thảo, Đại tướng Ngô Xuân Lịch, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, khẳng định kỷ niệm 70 năm Ngày TQKC là dịp ôn lại và tự hào về truyền thống của dân tộc, về những ngày tháng hào hùng mở đầu cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Theo Đại tướng, dù sự kiện lịch sử trọng đại này đã lùi xa song ý chí sắt đá, tinh thần quyết tâm “thà hy sinh tất cả chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ”, sẵn sàng “hy sinh đến giọt máu cuối cùng để giữ gìn đất nước”, “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”... vẫn vẹn nguyên trong mỗi cán bộ, chiến sĩ QĐND Việt Nam.

Trung tướng Lê Chiêm, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, nhấn mạnh thắng lợi của đòn mở đầu TQKC là yếu tố tạo tiền đề cho những chiến thắng tiếp theo. Trong đó, đỉnh cao là chiến thắng Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”, kết thúc vẻ vang cuộc kháng chiến 9 năm chống thực dân Pháp xâm lược. “70 năm đã trôi qua nhưng sự kiện mở đầu TQKC vẫn mãi là biểu tượng sáng ngời của ý chí kiên cường và lòng quả cảm “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh” của nhân dân ta trong thời đại Hồ Chí Minh” - Trung tướng Lê Chiêm bày tỏ.

Theo Trung tướng Lê Chiêm, TQKC đã đi vào lịch sử dân tộc như một mốc son chói lọi về tinh thần yêu nước, ý chí kiên cường của nhân dân Việt Nam trong thế kỷ XX. Thời gian đã lùi xa nhưng những bài học kinh nghiệm được đúc kết từ TQKC - đặc biệt là về việc xây dựng nền quốc phòng toàn dân, bảo vệ Tổ quốc - đến nay vẫn vẹn nguyên giá trị.

Nắm vững thời cơ, vượt qua thách thức

Trong tham luận gửi đến hội thảo “TQKC - Ý chí bảo vệ độc lập, tự do và bài học lịch sử”, Chủ tịch nước Trần Đại Quang nhìn nhận: Để có thắng lợi vẻ vang ngày nay, Đảng và nhân dân ta đã phải vượt qua muôn vàn gian lao, thử thách. Biết bao cán bộ, đảng viên, đồng chí, đồng bào đã hy sinh xương máu, nêu cao khí phách anh hùng của giai cấp tiên phong và của dân tộc, nêu cao lòng trung thành vô hạn đối với Đảng, Tổ quốc và nhân dân. Những tấm gương chói ngời đó sống mãi với sự nghiệp cách mạng của Đảng, dân tộc và muôn đời con cháu mai sau.

Chủ tịch nước Trần Đại Quang nhấn mạnh: Ôn lại tinh thần TQKC, tự hào, tin tưởng vào sự lãnh đạo đúng đắn, sáng suốt của Đảng, phát huy nội lực, ý chí quyết chiến, quyết thắng trong các cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc và chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam, hơn lúc nào hết, toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta nêu cao lòng yêu nước nồng nàn, tinh thần chiến đấu hy sinh vì độc lập dân tộc và CNXH, không cam chịu đói nghèo, lạc hậu, nắm vững thời cơ, vượt qua thách thức, thực hiện thắng lợi công cuộc đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, đưa sự nghiệp cách mạng của dân tộc ta đến những đỉnh cao thắng lợi mới.

Kỳ tới: Lời thề quyết tử

VĂN DUẨN