Trên cơ vẫn bất lực

Nhiều người chung nhận định với tổng thống Mỹ song GS Hồ Tinh Đẩu của Viện Công nghệ Bắc Kinh chỉ ra chương trình hạt nhân của Triều Tiên cũng gây nguy cơ rất lớn cho Trung Quốc. “Dù họ có sử dụng hạt nhân hay không thì khả năng rò rỉ vẫn cao” - ông nói với đài NBC (Mỹ).

Không ai hồ nghi về mối quan hệ từng một thời được mô tả là “như môi với răng” giữa Bắc Kinh và Bình Nhưỡng. Chính vì vậy, những lời lẽ mà hãng thông tấn trung ương Triều Tiên (KCNA) trút ra tuần này rất đáng lo ngại. KCNA tố cáo một quốc gia láng giềng thường tự gọi mình là “láng giềng thân thiện” đang chĩa thái độ độc ác về phía Triều Tiên, đồng thời lên án quyết định của Trung Quốc về việc ngừng nhập khẩu than của nước này là “vô nhân đạo”. Hình ảnh hơn, Bình Nhưỡng ví von Bắc Kinh “đang múa theo nhạc của Mỹ” khi thực thi các lệnh trừng phạt của Liên Hiệp Quốc.

“Mới đầu ai cũng tưởng đó là thông tin giả” - GS Trần Tiểu Hà của Trường ĐH Nhân dân (Trung Quốc) nhận xét với báo The New York Times (Mỹ). GS Hồ Tinh Đẩu cũng nói với NBC: “Không phải là Triều Tiên chưa từng chỉ trích Trung Quốc như vậy song đây là lần đầu tiên họ tuyên bố công khai đến thế”. Thông điệp của chính quyền nhà lãnh đạo Kim Jong-un với Trung Quốc, theo ông James Edward Hoare - nhà ngoại giao đã thiết lập Đại sứ quán Anh ở Bình Nhưỡng vào năm 2001, là “lùi lại và im miệng đi, để chúng tôi yên”.

Nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un cùng Bí thư Ban Bí thư Trung ương đảng Cộng sản Trung Quốc Lưu Vân Sơn trong dịp kỷ niệm 70 năm thành lập Đảng Lao động Triều Tiên cuối năm 2015 Ảnh: Reuters
Nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un cùng Bí thư Ban Bí thư Trung ương đảng Cộng sản Trung Quốc Lưu Vân Sơn trong dịp kỷ niệm 70 năm thành lập Đảng Lao động Triều Tiên cuối năm 2015 Ảnh: Reuters

Triều Tiên tức giận thì Trung Quốc cũng không dễ chịu gì. Trang Bloomberg bình luận siêu cường châu Á đang cân nhắc thấu đáo về 6 thập kỷ làm bạn với Triều Tiên bởi cái giá phải trả và nguy cơ đang tăng lên nhanh chóng. Nhưng có vẻ sự bực bội của Trung Quốc chỉ có thể ngấm ngầm giấu vào bên trong. Bộ Ngoại giao Trung Quốc hôm 24-2 tuy khẳng định họ sẽ tiếp tục áp đặt lệnh trừng phạt của Liên Hiệp Quốc với Triều Tiên song mặt khác nhấn mạnh giữa Trung - Triều là mối quan hệ láng giềng thân thiện.

Reuters bình luận nếu Bắc Kinh thực sự muốn bóp nghẹt Bình Nhưỡng, họ chỉ cần “khóa” mọi quan hệ thương mại với láng giềng, bao gồm nguồn cung cấp dầu và thực phẩm, cấm tất cả chuyến bay đến và đi từ Triều Tiên, chấm dứt các giao dịch tài chính.

Dù vậy, Trung Quốc không được lợi lộc gì khi Triều Tiên bất ổn. “Người Trung Quốc đang rất khó chịu nhưng họ bị mắc kẹt. Nếu gây áp lực kinh tế và Bình Nhưỡng có mệnh hệ gì thì Trung Quốc sẽ mất “vùng đệm”, đồng thời chứng kiến làn sóng người tị nạn từ quốc gia có 25 triệu dân kế bên. Nếu gây sức ép chính trị, Trung Quốc có thể biến thành kẻ thù và choáng váng nhận ra các tên lửa đang nhắm về phía Mỹ đột ngột quay ngược vào mình” - ông Paul Haenle, Giám đốc Trung tâm Chính sách toàn cầu Carnegie-Tsinghua (Trung Quốc), chỉ ra thế khó của Bắc Kinh trên báo The New Yorker (Mỹ).

Viết trên báo chí trong nước tuần này, Giám đốc Viện Nghiên cứu quốc tế - Trường ĐH Thanh Hoa (Trung Quốc), ông Yan Xuetong, thừa nhận Bắc Kinh không còn lựa chọn nào ngoài chấp nhận Triều Tiên là một quốc gia hạt nhân. Ông viết: “Trước mắt, Trung Quốc chỉ có 2 phương án: Triều Tiên hạt nhân nhưng thân thiện với Trung Quốc hoặc Triều Tiên hạt nhân và thù địch”.

MỸ NHUNG