Phú Yên "nuốt" hàng loạt rừng

Chiều 27-7, tại tỉnh Phú Yên, đoàn thanh tra của Tổng cục Lâm nghiệp thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN-PTNT) công bố kết luận thanh tra việc chuyển mục đích sử dụng rừng và đất lâm nghiệp sang mục đích khác tại tỉnh này. Ông Nguyễn Duyên, Chánh Văn phòng Sở NN-PTNT tỉnh Phú Yên, cho biết yêu cầu của giám đốc sở này là không để báo chí dự.

Trái quy định

Theo kết luận, tại tỉnh Phú Yên từ đầu năm 2012 đến tháng 3-2017 có 41 dự án liên quan hơn 807 ha rừng. Trong đó, 37 dự án đã và đang triển khai thu hồi, chuyển mục đích sử dụng 725 ha rừng (trong đó, hơn 250 ha rừng đặc dụng và rừng phòng hộ) với nhiều sai phạm.

Phú Yên nuốt hàng loạt rừng - Ảnh 1.

Một diện tích lớn rừng tự nhiên đã phải nhường chỗ cho dự án chăn nuôi bò Ảnh: Hồng Ánh

Kết luận cho biết nơi thực hiện dự án Chăn nuôi bò thịt chất lượng cao (Báo Người Lao Động đã phản ánh) nằm trong 2 tiểu khu 310 và 311 có ý nghĩa rất quan trọng trong phòng hộ trực tiếp cho lòng hồ thủy điện Sông Hinh. Tuy nhiên, tỉnh Phú Yên chưa rà soát, đánh giá hiệu quả thực hiện dự án theo quy định, không báo cáo Thủ tướng xem xét, quyết định là chưa chấp hành chỉ thị của Thủ tướng. Chưa phù hợp nội dung chỉ thị của Ban Bí thư đối với công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng. Trách nhiệm chỉ đạo, giải quyết thuộc UBND tỉnh Phú Yên; trách nhiệm tham mưu, tổ chức thực hiện thuộc Sở Kế hoạch - Đầu tư và Sở NN-PTNT. Việc thẩm định, phê duyệt dự án nhưng chưa có phương án trồng rừng thay thế được phê duyệt là chưa chấp hành chỉ thị của Thủ tướng. Trách nhiệm thuộc Sở NN-PTNT. Việc cho phép chuyển mục đích sử dụng rừng của dự án này trước khi có phương án trồng rừng thay thế cũng trái quy định và trách nhiệm lãnh đạo thuộc UBND tỉnh Phú Yên, trách nhiệm tham mưu thuộc về Sở NN-PTNT.

Sở NN-PTNT chịu trách nhiệm khi cấp phép khai thác tận dụng gỗ, củi trên diện tích gần 272 ha rừng tự nhiên để triển khai dự án khi chưa có phương án bồi thường hỗ trợ và tái định cư, chưa có quyết định chuyển mục đích sử dụng rừng là trái quy định. Thanh tra kiến nghị Bộ NN-PTNT đề nghị tỉnh Phú Yên dừng triển khai dự án này cao tại 2 tiểu khu 310 và 311 và bổ sung ngay diện tích rừng đã nêu vào quy hoạch rừng phòng hộ.

Khẩn trương xác minh

Đối với dự án Khu du lịch liên hợp cao cấp New City Việt Nam (New City Việt Nam) chưa có văn bản chấp thuận của Thủ tướng nhưng tỉnh Phú Yên cho phép chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác là trái quy định. Trách nhiệm chỉ đạo thuộc UBND tỉnh Phú Yên, trách nhiệm tham mưu, tổ chức thực hiện thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường.

Thanh tra yêu cầu Công ty TNHH New City Việt Nam (chủ đầu tư dự án New City Việt Nam) tạm dừng tất cả hoạt động ảnh hưởng tiêu cực đến rừng, đến khi có văn bản đồng ý cho thực hiện tiếp của cơ quan thẩm quyền. Sở NN-PTNT chỉ đạo xác minh làm rõ và tham mưu đề xuất xử lý vi phạm của Công ty TNHH New City Việt Nam do đã khai thác khoảng 2,7 ha rừng phòng hộ khi chưa được phép.

Kết luận thanh tra đề nghị Sở NN-PTNT chấn chỉnh việc tham mưu cho UBND tỉnh Phú Yên trong việc chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác, không tham mưu chuyển mục đích khi chưa đủ điều kiện; xử lý các tập thể, cá nhân để xảy sai phạm, báo cáo Tổng cục Lâm nghiệp trước ngày 30-9. Thanh tra cũng kiến nghị Bộ NN-PTNT xem xét, đề nghị UBND tỉnh Phú Yên kiểm điểm làm rõ trách nhiệm và xử lý nghiêm đối với các tập thể và cá nhân liên quan.

Lãnh đạo Tổng cục Lâm nghiệp cho biết phía tỉnh Phú Yên và các sở, ngành liên quan đều thừa nhận sai phạm đúng như kết luận thanh tra và đã ký biên bản.

Cơ chế đặc thù dẫn đến sai phạm

Theo kết luận thanh tra, UBND tỉnh Phú Yên đã ban hành các văn bản cho phép áp dụng cơ chế đặc thù đối với một số dự án, trong đó có các dự án đã nêu. Cơ chế cho phép vừa lập dự án vừa hoàn tất thủ tục về thu hồi đất, thu hồi rừng; vừa chuyển đổi mục đích sử dụng đất rừng vừa đánh giá tác động môi trường, xây dựng phương án trồng rừng thay thế và khai thác tận dụng gỗ, củi. Cho phép chủ đầu tư vừa triển khai xây dựng vừa hoàn tất các thủ tục đầu tư dự án. Cho phép thực hiện phân kỳ thu hồi đất rừng phòng hộ với diện tích đất thu hồi từng đợt nhỏ hơn 20 ha và cho phép vừa khai thác vừa lập thủ tục khai thác mỏ. Đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến sai phạm trong quá trình thực hiện các dự án. Để xảy ra việc này, trách nhiệm chỉ đạo, giải quyết thuộc UBND tỉnh Phú Yên; trách nhiệm tham mưu thuộc Văn phòng UBND tỉnh.

Hồng Ánh - Văn Duẩn