CHỈNH TRANG ĐÔ THỊ TP HCM: Khó nhưng không lùi!

Chiều 25-8, Phó Chủ tịch UBND TP HCM Trần Vĩnh Tuyến đã nghe các đơn vị báo cáo tình hình thực hiện dự án giải quyết nhà ven kênh, rạch. Đây là 1 trong 4 chỉ tiêu quan trọng của Chương trình đột phá về chỉnh trang và phát triển đô thị được thông qua tại Đại hội Đại biểu Đảng bộ TP lần thứ X là đến năm 2020, với quyết tâm cơ bản hoàn tất công tác di dời toàn bộ hơn 20.000 nhà trên và ven kênh, rạch, tổ chức lại cuộc sống dân cư tốt hơn, gắn với chỉnh trang đô thị dọc hai bên bờ kênh, rạch.

Thiếu vốn, thiếu nhà đầu tư

Báo cáo cụ thể kế hoạch thực hiện chỉ tiêu trên, ông Lê Trần Kiên - Trưởng Phòng Phát triển đô thị, Sở Xây dựng TP HCM - cho biết TP đang triển khai Đề án tổ chức thực hiện chỉnh trang đô thị dọc các tuyến kênh, rạch trên địa bàn. Theo đề án, phương thức thực hiện được chia làm 3 nhóm: dự án chỉnh trang đô thị bằng nguồn vốn ngân sách (6.697 căn với vốn bồi thường, giải phóng mặt bằng dự kiến khoảng 10.000 tỉ đồng), dự án chỉnh trang đô thị theo hình thức đối tác công tư PPP (8.084 căn với vốn bồi thường, giải phóng mặt bằng dự kiến khoảng 12.000 tỉ đồng), dự án đầu tư xây dựng nhà ở thương mại kết hợp chỉnh trang đô thị (331 căn). Riêng Dự án chỉnh trang đô thị, di dời và tái định cư các hộ dân sống trên và ven kênh Đôi, ông Kiên thông tin TP đã giao cho một nhà đầu tư nghiên cứu lập quy hoạch 1/2000 và báo cáo đề xuất dự án.

CHỈNH TRANG ĐÔ THỊ TP HCM: Khó nhưng không lùi! - Ảnh 1.

Những căn nhà lụp xụp ven kênh Đôi đang làm xấu bộ mặt đô thị TP HCM Ảnh: GIA MINH

Theo ông Kiên, một trong những vướng mắc lớn nhất khi triển khai các đầu việc trên là thiếu nguồn lực, cụ thể là nguồn ngân sách hạn chế. Dự kiến, vốn ngân sách phân bổ cho chương trình này là 2.100 tỉ đồng, trong khi nhu cầu là khoảng 10.000 tỉ đồng. Mặt khác, để thực hiện dự án chỉnh trang đô thị cần vốn đầu tư lớn, thời gian lâu nên không có nhiều nhà đầu tư tham gia. Ông Kiên phân tích: "Về bản chất, các dự án chỉnh trang đô thị trên và ven kênh, rạch là dự án bồi thường, giải phóng mặt bằng và tái định cư cho các hộ dân nơi đây để từ đó xây dựng bờ kè, hạ tầng kỹ thuật, nâng cấp hệ thống thoát nước khu vực. Trong khi đó, chi phí bồi thường, giải phóng mặt bằng là chủ yếu, chiếm tỉ trọng lớn trong tổng mức đầu tư dự án. Tính trung bình là 1,5 tỉ đồng/căn, riêng dự án bờ Nam kênh Đôi là 2,6 tỉ đồng/căn. Do đó, không có nhiều nhà đầu tư đáp ứng năng lực, kinh nghiệm triển khai thực hiện. Bên cạnh đó, quỹ nhà tái định cư của TP cũng không đủ đáp ứng quy mô di dời và tái định cư 20.000 hộ dân".

Phó Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Thị Thu Hoa cũng cho biết TP HCM đang triển khai 100 dự án BT, cần cân đối quỹ đất có giá trị khoảng 200.000 tỉ đồng để thanh toán cho nhà đầu tư. Vì vậy, TP không có nhiều quỹ đất công giá trị lớn để kêu gọi nhà đầu tư cho các dự án chỉnh trang đô thị. "Đây quả là thêm một đầu bài khó đặt ra cho chương trình chỉnh trang đô thị" - bà Hoa nói.

Kiên trì thực hiện

Trước những khó khăn về vốn, Sở Xây dựng kiến nghị UBND TP HCM chỉ đạo Sở Kế hoạch và Đầu tư lập kế hoạch đầu tư công trung hạn, trình UBND TP và HĐND TP thông qua để có cơ sở triển khai trong giai đoạn 2018-2020 để kịp kế hoạch đề ra.

Phó Chủ tịch UBND TP Trần Vĩnh Tuyến khẳng định đây là chương trình lớn của Đảng bộ TP nhằm chăm lo đời sống người dân sống ven kênh, rạch nên cần kiên trì thực hiện. Vì vậy, yêu cầu từ sở - ngành đến quận - huyện phải xác định tinh thần như vậy để làm với quyết tâm lớn nhất. "Đây là nhiệm vụ không thể lùi. TP đã có kinh nghiệm về giải tỏa kênh rạch từ những nhiệm kỳ trước thì giờ càng phải kiên trì làm để lo cho dân" - ông Tuyến nhấn mạnh.

Theo ông Tuyến, hiện nay, nhà trên và ven kênh rạch nhếch nhác, làm xấu bộ mặt đô thị, cuộc sống người dân khổ, vệ sinh môi trường bị ảnh hưởng. Tình hình ngập của TP HCM cũng có phần "đóng góp" của khu vực này. "Thực hiện được chương trình chỉnh trang đô thị là giải quyết căn cơ đời sống người dân lao động ở khu vực này, giải quyết về môi trường, chống ngập…" - ông Tuyến nói và chỉ đạo các đơn vị khi thực hiện các giải pháp phải đặt trong tổng thể như thế chứ không chỉ đưa dân đi và khai thác tối đa tính hiệu quả của quỹ đất. Thấy được điều đó để khi đi vào mời thầu, thiết kế, quy hoạch 1/500 phải đồng bộ với những tiêu chí trên.

Cuối cùng, ông Tuyến thông tin có 6 nhà đầu tư đăng ký tham gia dự án chỉnh trang đô thị. "TP rất mừng và hoan nghênh các nhà đầu tư. Bởi đây là những dự án xương xẩu, làm vì phúc lợi, cộng đồng là chính. Nếu thực hiện được dự án chỉnh trang đô thị thì TP có rất nhiều cái lợi. Đó là giúp TP phát triển nhiều mặt, vì ngoài việc di dời nhà ở ven và trên kênh, rạch để tổ chức cuộc sống cho dân tốt hơn thì còn thực hiện được mục tiêu chống ngập, giao thông, vệ sinh môi trường, du lịch" - Phó Chủ tịch UBND TP khẳng định.

Xin Thủ tướng cho chỉ định thầu

Theo ông Lê Trần Kiên, trình tự đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án mất rất nhiều thời gian. Tổng thời gian thực hiện đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư tối thiểu là 647 ngày đối với trường hợp đấu thầu và tối thiểu 572 ngày đối với trường hợp chỉ định thầu, trong khi nhiệm vụ chỉnh trang đô thị đang rất cấp bách. Vì thế vừa qua, TP đã trình Chính phủ Đề án tổ chức thực hiện chỉnh trang đô thị dọc các tuyến kênh rạch trên địa bàn TP, kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chấp thuận cho TP được áp dụng lựa chọn nhà đầu tư thực hiện chỉnh trang đô thị trong trường hợp đặc biệt theo điều 26 Luật Đấu thầu.

"Nếu không được áp dụng cơ chế, chính sách đặc biệt để triển khai tổ chức thực hiện đồng bộ các tuyến kênh, rạch thì khó di dời được 20.000 căn trong giai đoạn 2016-2020. Tuy nhiên, khi Văn phòng Chính phủ gửi xin ý kiến các bộ - ngành thì các bộ - ngành khuyến khích TP công khai đấu thầu để bảo đảm tính công khai, minh bạch" - ông Kiên thông tin. Sở Xây dựng kiến nghị TP tiếp tục hoàn chỉnh đề án theo ý kiến các bộ - ngành để báo cáo lại Thủ tướng chấp thuận phương án thực hiện lựa chọn nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt.

PHAN ANH