Triều Tiên không đùa về Guam?

Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc nhóm họp cuối ngày 29-8 (giờ New York) để thảo luận vụ phóng tên lửa mới nhất của Triều Tiên.

Khiêu khích khinh suất

Điều gây lo ngại nhất của vụ phóng nói trên là tên lửa bay qua đảo Hokkaido ở miền Bắc Nhật Bản trước khi rơi xuống biển. Quân đội Hàn Quốc cho biết tên lửa được phóng vào khoảng 6 giờ hôm 29-8 (giờ địa phương), bay khoảng 2.700 km và đạt độ cao tối đa 550 km. Đây là vụ phóng tên lửa thứ 13 của Bình Nhưỡng từ đầu năm đến giờ.

Trước vụ phóng trên, tên lửa đạn đạo của Triều Tiên từng bay qua không phận Nhật Bản ít nhất 4 lần, trong đó lần gần đây nhất là vào tháng 2-2016. "Hành động liều lĩnh của Triều Tiên là mối đe dọa chưa từng có, nghiêm trọng đối với Nhật Bản" - Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe lên án.

Nhà lãnh đạo này cho biết ông đã điện đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump và hai bên nhất trí gia tăng sức ép lên Triều Tiên. Bên cạnh đó, ông Abe trấn an người dân rằng chính phủ sẽ thực hiện mọi bước đi cần thiết để bảo đảm an toàn.

Trong khi đó, theo hãng tin Kyodo, Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in đã ra lệnh cho quân đội chứng tỏ "khả năng trả đũa mạnh mẽ" ngay sau vụ thử. Phát ngôn viên tổng thống Yoon Young-chan cho hay Hàn Quốc tiến hành một cuộc diễn tập ném bom xuống các mục tiêu tại TP Taebaek, gần biên giới liên Triều.

Ngoài ra, Bộ Ngoại giao Hàn Quốc lên án mạnh mẽ hành động khiêu khích của Triều Tiên bất chấp nghị quyết trừng phạt mới của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc hồi đầu tháng này. Trong khi đó, Trung Quốc cho rằng căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên đạt đến "đỉnh điểm" và thúc giục kiềm chế.

Ngay cả khi Bộ Tư lệnh Phòng thủ Không gian Bắc Mỹ (NORAD) đánh giá vụ thử không gây ra mối đe dọa đối với Bắc Mỹ, một số chuyên gia vẫn nhận định đây là hành động khiêu khích khinh suất. Ông Harry Kazianis, Giám đốc nghiên cứu quốc phòng tại Trung tâm Vì lợi ích quốc gia (Mỹ), cho rằng nếu tên lửa Triều Tiên vô tình rơi xuống lãnh thổ Nhật Bản và giết chết dân thường thì có thể khơi mào một chuỗi sự kiện dẫn đến chiến tranh.


Triều Tiên không đùa về Guam? - Ảnh 1.

Máy bay F-15K của Hàn Quốc diễn tập ném bom ngay sau vụ phóng tên lửa của Triều Tiên hôm 29-8 Ảnh: YONHAP

Bình Nhưỡng "tập dượt"

Theo Reuters, một số chuyên gia cho biết tên lửa trong vụ thử mới nhất dường như là loại Hwasong-12 tầm trung được Triều Tiên phát triển gần đây. Điều này dẫn đến nhận định Bình Nhưỡng có thể đang "tập dượt" cho kế hoạch phóng tên lửa đến đảo Guam, lãnh thổ thuộc Mỹ. Triều Tiên gần đây dọa phóng 4 tên lửa Hwasong-12 đi qua lãnh thổ Nhật Bản và rơi xuống vùng biển cách Guam khoảng 32 km.

Tuy nhiên, một số chuyên gia nói với trang Business Insider rằng họ nghi ngờ khả năng Triều Tiên thực hiện vụ phóng như thế bằng loại tên lửa chỉ mới thử nghiệm thành công một lần. Hơn nữa, họ không tin Triều Tiên có thể phát triển được loại đầu đạn có thể quay lại bầu khí quyển trái đất.

Dù vậy, ông Konstantin Kosachev, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Nga, nhận định với động thái nói trên, Bình Nhưỡng đã chứng tỏ lời đe dọa nhằm vào căn cứ quân sự Mỹ trên đảo Guam không phải là "trò bịp bợm". Chính khách này cũng cho rằng nghị quyết về Triều Tiên được Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc thông qua trong tháng này không đạt được mục tiêu đề ra vì tình hình đã trở thành cuộc đối đầu giữa Washington và Bình Nhưỡng.

Mặt khác, một số nhà phân tích cho rằng Triều Tiên muốn ép Mỹ trở lại bàn đàm phán thông qua những vụ thử tên lửa mới nhất. "Triều Tiên nghĩ rằng bằng cách phô bày năng lực của mình, con đường dẫn đến đối thoại sẽ mở ra" - ông Masao Okonogi, chuyên gia tại Trường ĐH Keiko (Nhật Bản), nói với Reuters.


Giọng điệu ôn hòa của Nga

Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Ryabkov hôm 29-8 nói cuộc tập trận chung quy mô giữa Hàn Quốc và Mỹ từ ngày 21-8 đã góp phần khiêu khích Bình Nhưỡng bắn thử tên lửa.

Bên cạnh phản ứng nói trên, điều dư luận quan tâm là liệu Nga có thể giúp Mỹ giải quyết cuộc khủng hoảng liên quan đến tham vọng hạt nhân của Triều Tiên và nếu có thì bằng cách nào? Theo Reuters, Nga đã và đang bị quốc tế săm soi bởi áp dụng đường lối ôn hòa hơn đối với Bình Nhưỡng trong lúc kim ngạch thương mại giữa Nga và Triều Tiên lại tăng mạnh hồi đầu năm nay.

Viết trên trang 38 North, ông Georgy D. Toloraya, chuyên gia tại Học viện Khoa học Nga, nhận định bất chấp mối quan hệ Nga - Mỹ đang xấu đi, chương trình vũ khí hạt nhân của Triều Tiên gây ra thách thức đáng kể đối với cả hai nước. Moscow cũng nhất trí rằng kiên nhẫn chiến lược giờ không còn là chọn lựa để giải quyết vấn đề Triều Tiên nữa. Nếu tránh được chiến tranh, đàm phán là hướng đi khả dĩ nhất vì việc tăng sức ép lên Trung Quốc hoặc siết chặt trừng phạt sẽ không buộc được Triều Tiên từ bỏ vũ khí hạt nhân.

Các bước đi nhằm dọn đường cho quá trình đàm phán giữa Mỹ và Triều Tiên có thể bao gồm: Bình Nhưỡng kiềm chế chương trình hạt nhân và tên lửa để đổi lấy việc thiết lập kênh đối thoại chính trị nhằm đạt được sự công nhận về mặt ngoại giao, mở các văn phòng liên lạc, sự dỡ bỏ một số biện pháp trừng phạt đơn phương và sự hợp tác kinh tế từ Washington và các đồng minh. Một khi quá trình này khởi động, Nga có thể đóng vai trò xây dựng để thúc đẩy thảo luận đa phương về những cơ chế nhằm hỗ trợ quá trình thương thảo toàn diện. Chẳng hạn, các cuộc thảo luận về cơ chế an ninh và hòa bình cho Đông Bắc Á có thể diễn ra dưới sự bảo trợ của Nga.

Lục San

XUÂN MAI