Voi nhà thoát cảnh xiềng xích

Tổ chức Động vật châu Á (Animals Asia) vừa ký kết thỏa thuận hỗ trợ chuyển đổi mô hình du lịch sử dụng voi với Vườn Quốc gia (VQG) Yók Đôn, huyện Buôn Đôn, tỉnh Đắk Lắk. Animals Asia sẽ hỗ trợ 65.000 USD trong thời gian 5 năm để thực hiện mô hình du lịch thân thiện.

Du lịch tìm dấu vết

Theo đó, 2 bên đã cam kết chuyển đổi từ mô hình du lịch cưỡi voi thông thường tại VQG Yók Đôn sang mô hình du lịch đưa du khách đến tìm hiểu vẻ đẹp, đặc tính, hành vi tự nhiên của voi, giảm tối đa các hoạt động tương tác chạm, tiếp xúc trực tiếp với voi. Voi được phép di chuyển tự do trong rừng không bị xích chân kể cả khi không có du khách. Hai bên cũng cam kết không sử dụng voi trong các hoạt động lễ hội và nâng cao nhận thức của cộng đồng về bảo tồn động vật hoang dã, bảo tồn thiên nhiên.

Voi nhà thoát cảnh xiềng xích - Ảnh 1.

Voi nhà sẽ được tháo xiềng xích, không còn cảnh bị vắt kiệt sức phục vụ du lịch

Ngoài đầu tư trực tiếp 65.000 USD trong thời gian từ tháng 7-2018 đến tháng 7-2023, Animals Asia còn cử cán bộ, chuyên gia hỗ trợ VQG Yók Đôn xây dựng, duy trì hiệu quả mô hình du lịch thân thiện với voi, quảng bá mô hình du lịch mới đến cộng đồng quốc tế.

Ông David Neale, Giám đốc phúc lợi động vật Animals Asia, cho biết xu hướng trên thế giới đang chuyển dần du lịch thân thiện hơn với môi trường. Tại Việt Nam, VQG Yók Đôn là đơn vị đầu tiên cam kết chuyển đổi mô hình sử dụng du lịch cưỡi voi thông thường sang một mô hình mới, ngắm những cá thể voi tự do di chuyển, thể hiện hành vi trong môi trường tự nhiên.

Theo ông Phạm Tuấn Linh, Phó Giám đốc phụ trách VQG Yók Đôn, hiện vườn đang quản lý 3 cá thể voi nhà trong tuần tra và phát triển du lịch sinh thái. Mô hình du lịch mới này sẽ góp phần mang lại lợi ích cho voi, chủ voi, nài voi (người quản lý voi - PV) và cộng đồng địa phương. VQG Yók Đôn đang xây dựng mô hình du lịch theo hình thức thả voi vào môi trường tự nhiên, du khách sẽ được nài voi đưa đi tìm kiếm voi từ các dấu vết để lại, tìm hiểu tập quán sinh sống của voi và thả mình vào thiên nhiên thơ mộng của VQG Yók Đôn.

Mở rộng mô hình

Đắk Lắk hiện có 45 con voi nhà và hầu hết đang phải phục vụ du lịch làm ảnh hưởng đến sức khỏe voi và công tác bảo tồn loài động vật quý hiếm. Tại các trung tâm du lịch lớn ở huyện Buôn Đôn hay huyện Lắk, hằng ngày voi phải chở du khách băng sông từ sáng đến chiều.

Ông Y Mưh Byă, gắn bó với voi Buôn Khăm (48 tuổi) từ năm 1990 đến nay. Ông xót xa trước cảnh Buôn Khăm suốt ngày phải phục vụ du lịch cưỡi voi nhưng không còn cách nào khác. Những lúc Buôn Khăm ốm, ông phải mắc võng ngủ giữa rừng để quan sát, chăm sóc voi như một thành viên trong gia đình. Ông Y Mưh Byă tâm sự: "Trước 8 giờ hằng ngày, Buôn Khăm đã phải tập trung tại trung tâm du lịch để đưa đón khách. Đến chiều, khi không còn khách, Buôn Khăm mới được đưa về rừng trong tình trạng xích chân nên không thể kiếm ăn thoải mái. Tới đây, Buôn Khăm không còn cảnh xiềng xích, tự do kiếm ăn trong tự nhiên khiến mình vui lắm".

Ông Nguyễn Công Chung, Phó Giám đốc Trung tâm Bảo tồn voi Đắk Lắk, cho biết: "Thái Lan đã thực hiện mô hình này rất hiệu quả. Tại Đắk Lắk, du khách nước ngoài và một phần du khách trong nước cũng bắt đầu hiểu và yêu quý loài voi nên họ không thích cưỡi voi mà thích ngắm nhìn. Trung tâm cũng đã làm việc với từng chủ voi và họ rất tán thành mô hình du lịch không cưỡi voi nên sẽ tiếp tục kêu gọi tài trợ để hỗ trợ trong thời gian đầu chuyển đổi". 

Hỗ trợ xây dựng khu chăm sóc

Animals Asia cũng tài trợ cho Trung tâm Bảo tồn voi Đắk Lắk để thực hiện Dự án Bảo tồn voi Việt Nam tại tỉnh Đắk Lắk. Theo đó, hỗ trợ tư vấn thiết kế và xây dựng khu vực chăm sóc và quản lý voi, nâng cao năng lực chăm sóc, điều trị và nghiên cứu sinh sản voi cho trung tâm. Hợp tác cứu hộ voi rừng bị tai nạn hoặc voi nhà có điều kiện chăm sóc không bảo đảm, nâng cao nhận thức về bảo tồn voi và các loài động vật hoang dã khác. Trong năm 2018, Animals Asia hỗ trợ kinh phí để xây dựng vườn cây thuốc và mở rộng khu trồng thức ăn đủ cung cấp cho 6 cá thể voi đang chăm sóc tại trung tâm.

Bài và ảnh: Cao Nguyên