Phải công khai các dự án bị thu hồi, không thể nhập nhằng

Phóng viên: Quyền lợi của người dân bị ảnh hưởng bởi dự án "treo", vậy ai phải bồi thường cho người dân, thưa ông?


Phải công khai các dự án bị thu hồi, không thể nhập nhằng - Ảnh 1.

- Luật sư NGUYỄN VĂN HẬU: Hiện nay chưa có quy định cụ thể của pháp luật về vấn đề bồi thường cho người dân đối với phần diện tích thuộc dự án "treo" sau khi được nhà nước khôi phục. Trước mắt, các giải pháp chỉ đưa ra hướng xử lý chung chung mà chưa tập trung tháo gỡ khó khăn hoặc nhằm thẳng vào những vướng mắc trong khâu đền bù. Cơ quan có thẩm quyền cần ban hành các văn bản hoặc những quy định pháp luật cụ thể để giải quyết vấn đề nêu trên góp phần giúp người dân tháo bỏ các vướng mắc và sớm ổn định cuộc sống.

Quyền lợi của người đã nhận bồi thường theo luật sẽ được tính ra sao sau khi điều chỉnh quy hoạch, bởi giá đất trước và sau điều chỉnh quy hoạch chênh lệch rất lớn?

- Theo quy định tại khoản 2 điều 74 Luật Đất đai 2013 quy định: "Việc bồi thường được thực hiện bằng việc giao đất có cùng mục đích sử dụng với loại đất thu hồi, nếu không có đất để bồi thường thì được bồi thường bằng tiền theo giá đất cụ thể của loại đất thu hồi do UBND cấp tỉnh quyết định tại thời điểm quyết định thu hồi đất".

Như vậy có thể thấy việc bồi thường sẽ căn cứ trên giá đất của loại đất thu hồi do UBND cấp tỉnh quyết định tại thời điểm quyết định thu hồi đất. Việc điều chỉnh quy hoạch ở thời điểm hiện tại sẽ không ảnh hưởng đến việc bồi thường đất cho người dân.

Theo ông, có phải việc thu hồi các dự án không triệt để đã tạo ra sự không công bằng đối với người đã nhận bồi thường?

- Việc thu hồi đất ở những thời điểm khác nhau sẽ tạo ra sự chênh lệch lợi ích giữa những người đã nhận bồi thường và những người không nhận bồi thường, do giá đất tại những giai đoạn khác nhau sẽ được điều chỉnh nhất định dựa trên những biến động trên thị trường. Bởi thế, quyền lợi của người dân tại những thời điểm khác nhau ít nhiều cũng có sự biến động nên dẫn đến việc không đồng thuận của người dân. Do đó, pháp luật cần có những quy định cụ thể để giải quyết các vướng mắc còn tồn đọng, cân bằng lợi ích giữa các bên, bảo đảm quyền lợi tốt nhất cho người dân.

Việc để ngỏ cơ hội được bổ sung vào kế hoạch sử dụng đất nếu nhà đầu tư đủ vốn liệu có phải tiếp tục gây khó cho người dân?

- Việc cơ quan nhà nước bỏ ngỏ cho nhà đầu tư có cơ hội thực hiện dự án là có cơ sở, bởi lẽ các dự án này nếu được hoàn thành thì sẽ góp phần giải quyết một số vấn đề xã hội, như về nhà ở, cơ sở vật chất, cũng như thúc đẩy sự phát triển xã hội, đặc biệt là đối với TP HCM - một thành phố lớn, luôn cần có cơ sở hạ tầng hoàn thiện.

Trong trường hợp nhà đầu tư có đủ điều kiện pháp luật quy định về tư cách chủ thể, điều kiện thực hiện dự án thì cần khôi phục dự án cho nhà đầu tư. Tuy nhiên, cần có các quy định, sự phối hợp của các cơ quan thẩm quyền cũng như cam kết của nhà đầu tư về bảo đảm thực hiện dự án để ngăn chặn tình trạng dự án không được triển khai như ban đầu.

Trong 180 dự án bị "trảm" có 80 dự án sẽ bị thu hồi, 100 dự án điều chỉnh quy hoạch, thế nhưng đến nay, cơ quan chức năng vẫn không công bố rõ ràng danh sách 80 dự án bị thu hồi. Ông nhìn nhận vấn đề này như thế nào?

- Nếu dự án bị thu hồi, cơ quan nhà nước có thẩm quyền cần công bố công khai, kịp thời đến người dân để họ thực hiện các quyền của người sử dụng đất.

Ông có kiến nghị gì liên quan đến việc xử lý dứt điểm dự án "treo"?

- Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến sai phạm này do các cơ quan, đơn vị được nhà nước giao đất thiếu trách nhiệm trong quản lý, sử dụng. Mặt khác, cơ quan nhà nước có thẩm quyền chưa kịp thời kiểm tra, xử lý nghiêm việc sử dụng nhà đất không đúng mục đích, sai quy định.

Theo tôi, cần thực hiện phương án giao cho UBND cấp quận, huyện rà soát các dự án tại địa phương, tự xây dựng định lượng tiêu chí phù hợp với tình hình của từng quận, huyện, đồng thời hỗ trợ giải quyết khó khăn, nếu có. Dự án nào đã giao đất mà không triển khai thì phải thu hồi, còn nếu chậm thì phải phạt nặng, hỗ trợ các doanh nghiệp thực sự khó khăn về thủ tục khi triển khai dự án. 

Trường Hoàng thực hiện